Cuộc đua nghìn tỷ trên ruộng đồng

Từ chuối, cà phê, cao su đến heo và dược liệu, hàng loạt tập đoàn Việt đang rót hàng nghìn tỷ đồng vào nông nghiệp, đồng thời mở rộng vùng nguyên liệu và xây dựng chuỗi khép kín từ đầu vào đến chế biến.

Thaco Agri có hơn 95.000 ha tại Việt Nam, Lào và Campuchia; HAGL cần khoảng 14.220 tỷ đồng cho chương trình cà phê đến năm 2028; trong khi Hòa Phát và BAF đẩy mạnh mô hình chăn nuôi quy mô lớn. Cuộc chơi đang chuyển từ “có đất” sang “làm ra lợi nhuận từ cả chuỗi”.

Thaco Agri - công ty nông nghiệp của tỷ phú Trần Bá Dương lãi hơn 64,6 tỷ đồng trong năm tài chính 2025

Thaco Agri vừa được chấp thuận chủ trương dự án nông nghiệp bền vững tại Gia Lai với vốn khoảng 3.800 tỷ đồng trên diện tích 1.625 ha. Dự án gồm khoảng 1.400 ha cây lâu năm và khu chăn nuôi, kho xưởng; đàn heo thường xuyên dự kiến 566.000 con, với sản lượng luân chuyển khoảng 1,34 triệu con mỗi năm.

Quy mô này chỉ là một phần trong hệ sinh thái nông nghiệp của Thaco. Doanh nghiệp đang phát triển hơn 95.000 ha tại Việt Nam, Lào và Campuchia, đồng thời đặt mục tiêu trồng mới 10.700 ha chuối trong năm 2026, nâng diện tích lên khoảng 15.800 ha.

HAGL lại đặt cược lớn vào cà phê. Doanh nghiệp hướng tới 20.000 ha tại Việt Nam, Lào và Campuchia vào năm 2028, với tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2028 khoảng 14.220 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu HAGL đạt 3.039 tỷ đồng, riêng mảng trái cây đóng góp hơn 2.718 tỷ đồng.

Không chỉ mở rộng diện tích

Điểm đáng chú ý là các tập đoàn không còn dừng ở việc sở hữu vùng trồng. Họ đang kéo dài chuỗi sang giống, thức ăn, chăn nuôi, chế biến và logistics nhằm kiểm soát nhiều khâu hơn.

Hòa Phát là một ví dụ. 6 tháng đầu năm 2026, mảng nông nghiệp đạt doanh thu hợp nhất 3.379 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 648 tỷ đồng. Riêng quý II, chăn nuôi heo mang về 664 tỷ đồng doanh thu và 218 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, chiếm tới 72% lợi nhuận hợp nhất của mảng trong quý.

BAF cũng dự kiến mở thêm 16 trang trại trong năm 2026, nâng đàn heo thịt lên hơn 1,14 triệu con. 6 tháng đầu năm, doanh thu đạt hơn 3.888 tỷ đồng, tăng 55%, sản lượng heo bán ra tăng 61% lên khoảng 532.000 con. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế lại giảm 9,6% còn hơn 309 tỷ đồng do giá heo giảm, chi phí lãi vay và chi phí cố định tăng khi trang trại mới vận hành.

Con số này cho thấy quy mô tăng không đồng nghĩa lợi nhuận tăng ngay. Vốn lớn kéo theo chi phí đầu tư, khấu hao, lãi vay và thời gian để các dự án đạt công suất tối ưu.

Cuộc đua chuyển sang hiệu quả chuỗi

AgriS cũng đang mở rộng từ đường sang cây ăn quả, thực phẩm, phân bón, năng lượng và dịch vụ nông nghiệp. Niên độ 2025-2026, doanh nghiệp đạt 26.892 tỷ đồng doanh thu và hơn 840 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.

Như vậy, dòng vốn nghìn tỷ đang làm thay đổi cấu trúc nông nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp lớn có lợi thế về vốn, công nghệ và khả năng tổ chức chuỗi; nhưng đồng thời phải đối mặt với rủi ro giá nông sản, dịch bệnh, thời gian hoàn vốn và đầu ra.

Cuộc chơi mới không còn là ai có nhiều đất nhất, mà là ai biến được quỹ đất và vốn thành chuỗi giá trị có lợi nhuận bền vững nhất.