#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cuộc đối đầu tiền tệ Mỹ – Trung nóng lên: Khi “Nhân dân tệ mạnh” thách thức chiến lược “USD yếu”

Trong bối cảnh trật tự tiền tệ toàn cầu đứng trước những biến động lớn, Mỹ và Trung Quốc đang bước vào một cuộc đối đầu âm thầm nhưng mang tính chiến lược lâu dài: Bắc Kinh theo đuổi tham vọng xây dựng một “đồng Nhân dân tệ mạnh”, trong khi Washington phát đi tín hiệu sẵn sàng chấp nhận một “đồng USD yếu hơn”.

Sự giao thoa giữa hai định hướng trái chiều này đang tạo ra những thay đổi đáng chú ý trên thị trường tiền tệ quốc tế.

Khi Bắc Kinh công khai tham vọng “Nhân dân tệ mạnh”

Cuối tháng 1/2026, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lần đầu tiên đưa ra tuyên bố rõ ràng và trực diện nhất từ trước đến nay về tham vọng tiền tệ của Bắc Kinh. Trong bài bình luận đăng trên tạp chí lý luận Qiushi – cơ quan ngôn luận hàng đầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc – ông Tập nhấn mạnh: Trung Quốc cần xây dựng một đồng Nhân dân tệ mạnh, đủ khả năng trở thành đồng tiền dự trữ được sử dụng rộng rãi trong thương mại, đầu tư và thị trường ngoại hối toàn cầu.

Theo ông Tập, để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc phải đồng thời xây dựng một ngân hàng trung ương đủ năng lực điều hành chính sách hiệu quả, hệ thống tổ chức tài chính có sức cạnh tranh quốc tế và một trung tâm tài chính đủ sức thu hút dòng vốn toàn cầu.

Financial Times đánh giá đây là tín hiệu chính trị mạnh mẽ, cho thấy Trung Quốc không còn che giấu tham vọng thách thức vị thế thống trị lâu nay của đồng USD.

Tỷ giá CNY/USD lần đầu “phá mốc” sau gần 3 năm

Song song với thông điệp chính trị, thị trường cũng ghi nhận những biến động mang tính biểu tượng. Từ cuối năm 2025, đồng Nhân dân tệ liên tục lên giá so với USD. Đến ngày 23/1/2026, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) lần đầu thiết lập tỷ giá tham chiếu dưới mốc 7 CNY/USD, chấm dứt giai đoạn “vượt ngưỡng 7” kéo dài gần 3 năm.

Theo cơ chế điều hành hiện hành, PBoC cho phép tỷ giá biến động trong biên độ ±2% quanh mức tham chiếu công bố mỗi sáng. Việc tỷ giá duy trì ổn định dưới mốc 7 được xem là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang chủ động “bật đèn xanh” cho chiến lược đồng Nhân dân tệ mạnh.

Mỹ và lựa chọn “USD yếu”

Ở chiều ngược lại, chính quyền Mỹ lại phát đi thông điệp hoàn toàn khác. Tổng thống Donald Trump gần đây công khai ca ngợi sự suy yếu của USD là “điều tốt”, bởi đồng tiền yếu hơn sẽ giúp hàng hóa Mỹ tăng khả năng cạnh tranh xuất khẩu và góp phần thu hẹp thâm hụt thương mại – vấn đề mà ông Trump nhiều lần chỉ trích.

Bên cạnh đó, thị trường cũng đặt cược vào khả năng chính sách tiền tệ Mỹ sẽ mềm mỏng hơn trong tương lai, đặc biệt khi ông Kevin Warsh – người được xem là ứng viên tiềm năng cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) – được cho là có quan điểm nới lỏng hơn so với Chủ tịch đương nhiệm Jerome Powell.

Sự kết hợp giữa lập trường “USD yếu” của Washington và chiến lược “Nhân dân tệ mạnh” của Bắc Kinh đã khiến tỷ giá CNY/USD liên tục đi xuống trong những tuần gần đây.

Nhân dân tệ tiến lên, nhưng còn nhiều rào cản

Không thể phủ nhận, vai trò của Nhân dân tệ trong thương mại toàn cầu đã gia tăng đáng kể trong những năm qua. Theo dữ liệu của SWIFT, tỷ trọng Nhân dân tệ trong thanh toán thương mại quốc tế đã tăng từ 1,9% đầu năm 2020 lên 8,4% vào cuối năm 2025, vươn lên vị trí thứ hai, chỉ sau USD.

Tuy nhiên, khi xét ở góc độ tiền tệ dự trữ, bức tranh lại kém lạc quan hơn. Số liệu của IMF cho thấy tỷ trọng Nhân dân tệ trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm từ 2,9% xuống còn 1,9% trong hơn hai thập kỷ qua. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Trung Quốc vẫn duy trì kiểm soát chặt chẽ thị trường vốn, hạn chế dòng vốn tự do ra vào và can thiệp mạnh vào tỷ giá.

Nhiều chuyên gia cho rằng, ngay cả khi vị thế của USD suy yếu trong dài hạn, đồng euro – chứ không phải Nhân dân tệ – mới là ứng viên có khả năng lấp đầy khoảng trống trong hệ thống tiền tệ toàn cầu.

Cuộc chơi dài hơi

Cuộc đối đầu tiền tệ Mỹ – Trung vì thế không phải là câu chuyện của một vài năm, mà là cuộc chơi chiến lược kéo dài hàng thập kỷ. Trong ngắn hạn, sự gặp nhau giữa “Nhân dân tệ mạnh” và “USD yếu” có thể tiếp tục tạo áp lực lên tỷ giá và làm thay đổi dòng vốn toàn cầu.

Tuy nhiên, để thực sự thách thức vai trò của USD, Trung Quốc sẽ phải đánh đổi nhiều hơn: mở cửa thị trường vốn sâu rộng hơn, chấp nhận biến động tỷ giá lớn hơn và xây dựng niềm tin lâu dài với nhà đầu tư quốc tế – những điều không dễ dàng trong mô hình kinh tế hiện tại của Bắc Kinh.