#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cung tiền và thị trường tài chính - Nhà đầu tư không thể bỏ qua!!!

Trong lĩnh vực đầu tư và tài chính vĩ mô, hiểu được Cung tiền là gì và mối quan hệ giữa cung tiền và thị trường tài chính là chìa khóa để nhận biết thời điểm dòng tiền đang chảy vào hay rút khỏi thị trường. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ khái niệm, các loại cung tiền từ M0 đến M3, vai trò của ngân hàng trung ương, cũng như tác động trực tiếp đến chứng khoán, vàng, bất động sản hay crypto.

“Đầu tư không phải là xem giá tài sản tăng hay giảm, mà là xem dòng tiền đang chảy về đâu.” Đây là lý do anh chị nhà đầu tư cần nên biết về cung tiền.

1. Cung tiền là gì?

Trong kinh tế, “cung tiền” (Money Supply) là tổng số tiền có sẵn trong nền kinh tế tại một thời điểm – bao gồm tất cả tiền mặt trong tay người dân, tiền trong ngân hàng, tiền tiết kiệm, và những tài sản dễ dàng chuyển đổi thành tiền để tiêu xài hay đầu tư. Anh chị mình có thể hình dung nó như lượng nhiên liệu của một chiếc máy: khi nhiên liệu dồi dào, máy chạy khỏe (kinh tế tăng trưởng). Khi ít nhiên liệu, máy hụt hơi (kinh tế suy thoái). Còn nếu đổ quá nhiều nhiên liệu một lúc, động cơ có thể quá tải, gây nổ máy (lạm phát). Và cung tiền là nguồn nhiên liệu của nền kinh tế. Khi cung tiền dồi dào → tiêu dùng và đầu tư tăng → tăng trưởng. Khi cung tiền bị siết chặt → đầu tư giảm → nguy cơ suy thoái.

 Biểu đồ dưới đây cho thấy giá Vàng đã tăng mạnh tương ứng với lượng cung tiền M2 tăng của USD cũng tăng theo. Điều này đồng nghĩa một phần trong dòng tiền này đã chảy vào Vàng.

* Ai kiểm soát cung tiền? Đó là các ngân hàng trung ương. Ví dụ:

🇺🇸 Mỹ: Cục Dự trữ Liên bang (Fed) kiểm soát cung tiền USD.

🇨🇳 Trung Quốc: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) kiểm soát cung tiền Nhân dân tệ (CNY).

🇪🇺 Châu Âu: Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Các công cụ mà họ dùng để điều chỉnh cung tiền bao gồm:

Các công cụ điều tiết cung tiền:

2. Cung tiền M0, M1, M2, M3 là gì?

Cung tiền không chỉ có một loại. Người ta phân nó thành từng tầng như vỏ hành, từ lõi (tiền mặt) đến các khoản đầu tư tài chính dài hạn.

M0 (Tiền cơ sở): Gồm tiền mặt trong lưu thông và tiền dự trữ của ngân hàng tại ngân hàng trung ương. Đây là dạng “tiền thật”, có thể cầm nắm.

M1: Bao gồm M0 cộng với tiền gửi không kỳ hạn như tài khoản vãng lai. Đây là tiền có thể sử dụng ngay.

M2: Bao gồm M1 cộng với các khoản tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi dưới 100,000 USD và một số quỹ thị trường tiền tệ. Đây là loại cung tiền được theo dõi nhiều nhất, vì nó đại diện cho dòng tiền có thể chuyển thành chi tiêu hoặc đầu tư nhanh chóng.

M3: M2 cộng thêm các khoản tiền gửi lớn, dài hạn hoặc sản phẩm tài chính ít thanh khoản hơn. Mỹ đã ngừng công bố M3 từ năm 2006, vì cho rằng nó không còn quá hữu ích với việc điều hành chính sách tiền tệ ngắn hạn.

🇺🇸Tính đến năm 2024, cung tiền M2 của Mỹ đạt khoảng 21.67 nghìn tỷ USD, chiếm gần 75% GDP, với đà tăng mạnh trong năm 2020 và hiện đang chững lại (theo FRED).

🇨🇳Trong khi đó, Trung Quốc ghi nhận lượng M2 khoảng 326.13 nghìn tỷ Nhân dân tệ (~44.89 nghìn tỷ USD), tương đương 200% GDP, cho thấy quy mô tín dụng nội địa cực lớn.

🇪🇺Khu vực Euro cũng duy trì lượng M2 khoảng 16.2 nghìn tỷ Euro, bằng 115% GDP, với ECB tiếp tục bơm tiền trong năm 2023 để hỗ trợ phục hồi kinh tế.

3. Vì sao cung tiền ảnh hưởng đến thị trường?

Rất đơn giản là bởi vì nếu trong túi người dân có nhiều tiền (hoặc tiền dễ kiếm hơn) thì họ sẽ có xu hướng đầu tư nhiều, ít tiền thì thị trường (tiền khó kiếm hơn) thì họ sẽ thắt chặt chi tiêu hơn, hạn chế đầu tư lại khiến thị trường không có dòng tiền.

Khi cung tiền tăng:

- Lãi suất thường giảm → người dân dễ vay hơn.

- Doanh nghiệp có vốn rẻ để mở rộng.

- Nhà đầu tư có động lực bỏ tiền vào tài sản rủi ro như cổ phiếu, bất động sản, hay tiền mã hóa.

Và điều ngược lại xảy ra khi cung tiền bị thắt chặt: lãi suất cao → chi phí vay cao → người ta ít tiêu, ít đầu tư → giá tài sản đi xuống.

 Ví dụ thực tế

Năm 2020, anh chị có còn nhớ những dữ kiện sau:

- Sau khi Fed tăng M2 từ 15.3T lên 19.5T USD (tức thêm gần 4,200 tỷ đô la), thị trường đã tăng mạnh

- Bitcoin: tăng từ $7,000 → $29,000 chỉ trong 9 tháng cuối năm.

- S&P 500: tăng từ 3,230 điểm (3/2020) lên 3,756 điểm (12/2020).

Năm 2022, cũng lại đảo chiều:

- Khi Fed ngưng in tiền và bắt đầu tăng lãi suất từ 0.25% lên 5.5%, dòng tiền bị “rút vòi”:

- Bitcoin rớt từ $69,000 (11/2021) xuống $16,000 (12/2022).

- Nasdaq mất gần 30% giá trị trong năm 2022.

 Hình ảnh dưới đây cho thấy khi cung tiền của nhiều quốc gia trên thế giới có xu hướng tăng thì giá Bitcoin (đường màu vàng) cũng tăng theo.

4. Nên chú ý đến loại cung tiền nào?

Trong số M0 → M3, thì M2 là chỉ số được theo dõi nhiều nhất và cũng là loại cung tiền phản ánh chính xác nhất mức độ thanh khoản của thị trường đầu tư.

=> Nếu bạn là nhà đầu tư, hoặc đơn giản chỉ muốn hiểu xem thị trường đang “nóng” hay “nguội”, thì thứ bạn nên chú ý nhất chính là M2.

M0 và M1 thì quá hẹp – chúng chỉ phản ánh tiền mặt hoặc tiền có thể tiêu ngay, chứ không nói được dòng tiền lớn đang chờ bung ra từ các khoản tiết kiệm. Còn M3 thì lại quá rộng và chậm, nhiều phần trong đó là tiền nằm yên lâu dài.

M2 là điểm ngọt. Nó vừa đủ rộng để bao gồm lượng tiền tiết kiệm có thể đổ vào đầu tư, nhưng vẫn đủ nhạy để phản ánh những thay đổi theo tuần hoặc theo tháng. Khi M2 tăng mạnh, đó thường là dấu hiệu cho thấy thị trường sắp có “lực đẩy”. Khi M2 dừng tăng hoặc giảm, đó là lúc thị trường bắt đầu “co mình lại”.

Dữ liệu minh họa:

M2 Mỹ (2020): Tăng từ 15.3T → 19.5T USD (+25%). Cùng thời điểm, Bitcoin và thị trường chứng khoán đồng loạt tăng.

M2 Mỹ (2022): Giảm nhẹ từ 21.6T → 20.8T USD. Đây là lần đầu tiên kể từ Thế chiến II mà M2 giảm. Và thị trường phản ứng dữ dội – crypto rớt thảm, Nasdaq vào thị trường gấu.

Và đó là lý do tại sao có bài về CUNG TIỀN này cho quý anh chị nhà đầu tư.