"Cơn ác mộng" CPI tháng 3 đẩy kinh tế Mỹ vào thế kẹt

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 của Mỹ vừa ghi nhận mức tăng kỷ lục trong vòng 4 năm qua, chính thức dội gáo nước lạnh vào kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ. Những xung đột tại Trung Đông kết hợp cùng chính sách thuế quan mới đang tạo ra một "gọng kìm" lạm phát, khiến lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed trở nên xa vời hơn bao giờ hết.

Với mức tăng 0,9% chỉ trong một tháng, nền kinh tế số một thế giới đang phải trả giá cho cú sốc năng lượng và sự chuyển dịch chi phí thuế quan lên vai người tiêu dùng.

"Cơn ác mộng" CPI tháng 3 đẩy kinh tế Mỹ vào thế kẹt

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 3 ghi nhận mức tăng 0,9% – mạnh nhất kể từ giữa năm 2022, phản ánh cú sốc chi phí đang quay trở lại nền kinh tế lớn nhất thế giới. So với cùng kỳ, lạm phát tăng lên 3,3%, cao hơn đáng kể so với tháng trước.

Động lực chính đến từ giá năng lượng, khi căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu toàn cầu tăng mạnh, kéo theo giá xăng tại Mỹ vượt mốc 4 USD/gallon sau hơn ba năm. Cú sốc này nhanh chóng lan sang chi phí sinh hoạt, tạo áp lực trực tiếp lên người tiêu dùng.

Trong khi đó, thị trường lao động vẫn duy trì sức chống chịu tương đối tốt. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nếu giá cả tiếp tục leo thang, xu hướng thắt chặt chi tiêu có thể lan rộng, qua đó ảnh hưởng ngược lại đến tăng trưởng.

Lạm phát lõi – thước đo loại trừ thực phẩm và năng lượng – chỉ tăng nhẹ 0,2% trong tháng, cho thấy áp lực cơ bản chưa bùng phát. Dẫu vậy, điều này chưa đủ để trấn an giới hoạch định chính sách khi các “tác động thứ cấp” từ giá dầu được dự báo sẽ dần ngấm sâu trong các tháng tới.

Một yếu tố khác làm gia tăng áp lực là chính sách thuế quan, khi doanh nghiệp bắt đầu chuyển chi phí sang người tiêu dùng. Giá vận tải, vé máy bay và nhiều dịch vụ liên quan được dự báo sẽ tiếp tục tăng, kéo dài vòng xoáy lạm phát.

Diễn biến này đang làm thay đổi kỳ vọng trên thị trường tài chính. Khả năng Fed sớm cắt giảm lãi suất trong năm nay trở nên kém chắc chắn hơn, thậm chí một số ý kiến cho rằng cơ quan này có thể duy trì hoặc thắt chặt chính sách nếu áp lực giá không hạ nhiệt.

Hiện lãi suất điều hành vẫn được giữ trong vùng 3,5% - 3,75%. Quyết định tiếp theo của Fed sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến lạm phát và sức khỏe thị trường lao động – hai biến số then chốt định hình quỹ đạo chính sách.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là “khi nào giảm lãi suất”, mà là “liệu có đủ điều kiện để nới lỏng hay không”, khi rủi ro lạm phát quay trở lại đang phủ bóng lên toàn bộ triển vọng kinh tế.