#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chiến sự Iran khiến Fed, ECB và BOJ ‘nín thở’: Nguy cơ cú sốc lạm phát mới cho kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột kéo dài hơn hai tuần giữa Mỹ, Israel và Iran đang tạo ra làn sóng lo ngại mới đối với hệ thống tài chính toàn cầu, buộc các ngân hàng trung ương lớn từ Federal Reserve, European Central Bank đến Bank of Japan phải đánh giá lại triển vọng kinh tế và chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Trong tuần này, hàng loạt quyết định chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn sẽ được công bố, bao gồm nhiều thành viên của G7 và các quốc gia có đồng tiền giao dịch mạnh nhất thế giới. Các động thái này được giới đầu tư theo dõi sát sao để tìm manh mối về cách các nhà hoạch định chính sách ứng phó với nguy cơ lạm phát quay trở lại do giá năng lượng leo thang.

Trước khi căng thẳng địa chính trị bùng phát, thị trường tài chính toàn cầu từng kỳ vọng năm 2026 sẽ đánh dấu chu kỳ cắt giảm lãi suất mới. Tuy nhiên, diễn biến tại Trung Đông đã làm đảo lộn phần lớn dự báo này. Tại Mỹ, kỳ vọng về việc nới lỏng chính sách tiền tệ đã suy giảm đáng kể, trong khi một số nhà đầu tư thậm chí bắt đầu tính đến khả năng lãi suất có thể phải tăng trở lại tại Anh và khu vực đồng euro nếu áp lực giá cả tiếp tục gia tăng.

Theo các nhà kinh tế của Bloomberg Economics, diễn biến của xung đột sẽ đóng vai trò quyết định đối với chính sách tiền tệ toàn cầu trong những tháng tới. Nếu chiến sự sớm lắng dịu, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ có thể tăng nhẹ trong khi lạm phát lõi giảm dần, tạo dư địa để cắt giảm khoảng 100 điểm cơ bản lãi suất trong năm nay. Ngược lại, nếu căng thẳng kéo dài khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao, nguy cơ lạm phát sẽ gia tăng và buộc các ngân hàng trung ương phải giữ lập trường thắt chặt lâu hơn.

Đây cũng không phải lần đầu các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian gần đây. Trước đó, loạt thuế quan mang tên Liberation Day tariffs được công bố vào năm ngoái đã làm rung chuyển thương mại quốc tế và buộc nhiều ngân hàng trung ương phải điều chỉnh lại dự báo kinh tế.

Tại Mỹ, giới phân tích dự đoán Federal Reserve sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách ngày 17–18/3. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã thay đổi đáng kể so với chỉ vài tuần trước khi thị trường lao động bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu biến động, còn căng thẳng tại Trung Đông lại đẩy giá dầu lên cao.

Điều này đặt Fed vào thế khó khi phải cân bằng giữa hai mục tiêu then chốt: kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định của thị trường lao động. Nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang, áp lực lạm phát có thể quay trở lại, khiến việc nới lỏng chính sách tiền tệ trở nên khó khăn hơn.

Tại châu Âu, European Central Bank nhiều khả năng cũng sẽ giữ nguyên lãi suất. Khu vực đồng euro đang đối mặt với tăng trưởng kinh tế yếu, trong khi giá năng lượng tăng có thể khiến lạm phát quay trở lại, tương tự những gì từng xảy ra sau Russian invasion of Ukraine.

Trong bối cảnh đó, ECB buộc phải duy trì lập trường thận trọng hơn so với kỳ vọng trước đây của thị trường. Thậm chí, một số nhà đầu tư đã bắt đầu tính đến khả năng ngân hàng này có thể phải tăng lãi suất trở lại vào cuối năm nếu áp lực lạm phát gia tăng.

Tại Anh, Bank of England cũng đối mặt với bài toán tương tự. Lạm phát tại nước này vẫn ở mức cao so với nhiều nền kinh tế phát triển khác, trong khi tăng trưởng kinh tế còn khá mong manh. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng, quá trình đưa lạm phát về mục tiêu có thể trở nên khó khăn hơn nhiều.

Ở châu Á, Bank of Japan đang từng bước thoát khỏi chính sách tiền tệ siêu nới lỏng đã kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, bất ổn địa chính trị cùng biến động của giá dầu có thể khiến ngân hàng này phải thận trọng hơn trước khi thực hiện các bước thắt chặt tiếp theo.

Không chỉ các nền kinh tế lớn chịu tác động, nhiều quốc gia mới nổi cũng đang theo dõi sát diễn biến của thị trường năng lượng và dòng vốn toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh có thể gây áp lực lên tỷ giá và lạm phát tại các nước nhập khẩu năng lượng, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến.

Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, nhiều ngân hàng trung ương có thể lựa chọn chiến lược “chờ và quan sát”. Sau nhiều năm nỗ lực kéo lạm phát xuống, nguy cơ xuất hiện một cú sốc năng lượng mới đang khiến tiến trình ổn định giá cả trên toàn cầu trở nên mong manh.

Diễn biến của xung đột tại Trung Đông vì thế không chỉ ảnh hưởng tới thị trường dầu mỏ, mà còn có thể định hình đường đi của chính sách tiền tệ toàn cầu trong thời gian tới.