Chi tiết mức tiền chuyển lên đất thổ cư áp dụng từ 1/1/2026 theo Nghị quyết mới

Từ ngày 1/1/2026, việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở (đất thổ cư) sẽ được áp dụng theo các quy định mới tại Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Nghị quyết này được kỳ vọng sẽ tạo sự minh bạch, thống nhất trong cách tính tiền sử dụng đất, đồng thời đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính cho người dân.

Quy định rõ các trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất

Theo Nghị quyết, trường hợp người sử dụng đất thuộc diện được miễn tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất thì không phải xác định giá đất, không phải tính tiền và cũng không cần làm thủ tục đề nghị miễn, trừ các trường hợp miễn theo thời hạn.

Đối với các trường hợp được giảm tiền thuê đất hằng năm theo quy định của Chính phủ, người sử dụng đất cũng không cần nộp hồ sơ đề nghị giảm, qua đó cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính so với trước đây.

Nguyên tắc tính tiền khi chuyển mục đích sử dụng đất

Khi chuyển mục đích sử dụng đất, hộ gia đình và cá nhân phải nộp tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất một lần cho thời gian còn lại, được tính trên cơ sở chênh lệch giữa loại đất sau khi chuyển và loại đất trước khi chuyển.

Nghị quyết đặc biệt làm rõ cách tính tiền sử dụng đất đối với đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở, đã được xác định khi công nhận quyền sử dụng đất và nay chuyển sang đất ở – đây là nhóm đối tượng trước đây thường phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn.

Mức thu tiền sử dụng đất theo từng phần diện tích

Theo quy định mới, tiền sử dụng đất khi chuyển lên đất thổ cư được tính theo từng phần diện tích, cụ thể:

30% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất theo giá đất ở và theo giá đất nông nghiệp đối với phần diện tích trong hạn mức giao đất ở tại địa phương;

50% chênh lệch đối với phần diện tích vượt hạn mức, nhưng không quá 1 lần hạn mức giao đất ở;

100% chênh lệch đối với phần diện tích vượt quá mức nêu trên.

Đáng lưu ý, mức thu này chỉ áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất, nhằm tránh tình trạng thu chồng chéo khi người dân thực hiện các thủ tục đất đai sau này.

Bổ sung quy định về Giấy chứng nhận và dữ liệu đất đai

Bên cạnh quy định về tiền sử dụng đất, Nghị quyết cũng bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quản lý và sử dụng đất đai.

Theo đó, các trường hợp chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp đã có giấy tờ đất hợp pháp sẽ chỉ cần thực hiện đăng ký biến động, thay vì phải làm lại thủ tục cấp Giấy chứng nhận như trước.

Việc đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cũng được đơn giản hóa, khi chỉ cần cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai, không bắt buộc phải xác nhận lại trên Giấy chứng nhận.

Ngoài ra, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cấp từ ngày 15/10/1993 trở lại đây, sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định tại khoản 3 Điều 137 Luật Đất đai.

Điều kiện khi tách, hợp thửa đất

Nghị quyết cũng làm rõ điều kiện khi thực hiện tách thửa hoặc hợp thửa đất. Theo đó, thửa đất sau khi tách hoặc hợp phải có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng, hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối.

Trường hợp người sử dụng đất tự dành một phần diện tích làm lối đi, thì không bắt buộc phải chuyển mục đích sử dụng đối với phần đất này, tạo thuận lợi hơn trong quá trình sử dụng và chỉnh lý thửa đất.