Chỉ 4 nghề "sống sót" trước AI?

Nhận định của Bill Gates rằng chỉ còn 4 nhóm nghề ít bị trí tuệ nhân tạo (AI) thay thế đang tạo ra nhiều tranh luận trong giới công nghệ và thị trường lao động. Trong khi nhà đồng sáng lập Microsoft tỏ ra thận trọng, nhiều chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp lại cho rằng AI chủ yếu đóng vai trò nâng cao năng suất thay vì thay thế con người hoàn toàn.

Cuộc tranh luận không chỉ phản ánh tốc độ phát triển của AI mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về nhu cầu nhân lực, chiến lược đào tạo và cơ hội của các doanh nghiệp công nghệ trong giai đoạn chuyển đổi số.

Bill Gates vừa đưa ra nhận định rằng chỉ 4 nhóm nghề được xem là tương đối an toàn trước làn sóng trí tuệ nhân tạo: lập trình viên, nhà sinh học, chuyên gia năng lượng và vận động viên chuyên nghiệp. Theo ông, AI cuối cùng sẽ đảm nhận phần lớn công việc văn phòng hiện nay, chỉ những lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu hoặc năng lực đặc thù của con người mới có khả năng duy trì lợi thế. Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều nghiên cứu cảnh báo AI có thể tự động hóa nhiều vị trí, khiến quá trình tìm việc trở nên cạnh tranh hơn.

Lịch sử dự báo của Bill Gates không hoàn toàn chính xác

Theo chuyên trang công nghệ Tom's Guide, không phải dự báo nào của Bill Gates cũng hoàn toàn chính xác. Trong quá khứ, ông từng đoán đúng về sự bùng nổ của trợ lý kỹ thuật số, thanh toán trực tuyến và xu hướng làm việc từ xa. Tuy nhiên, ông cũng từng nhận định sai khi cho rằng thư rác sẽ sớm biến mất hoặc Windows Mobile sẽ duy trì sức cạnh tranh. Những dự đoán khác như thay thế mật khẩu hay giao tiếp bằng giọng nói cuối cùng đã thành hiện thực, nhưng phải mất gần hai thập kỷ mới đạt được.

Mark Zuckerberg có quan điểm lạc quan hơn

Trái ngược với vẻ thận trọng của Bill Gates, CEO Meta Mark Zuckerberg lại có góc nhìn khác. Ông cho biết không tin AI sẽ khiến phần lớn lực lượng lao động mất việc. Theo Zuckerberg, mục tiêu của AI nên là trở thành "siêu trí tuệ cá nhân" - một trợ lý hỗ trợ mỗi người làm việc hiệu quả hơn, thay vì thay thế con người. Nếu các doanh nghiệp kết hợp sử dụng AI để nâng cao hiệu quả vận hành và hỗ trợ cá nhân, kết quả cuối cùng có thể mang lại nhiều lợi ích cho thị trường lao động.

Kỹ năng thực hành vẫn giữ giá trị cạnh tranh

Nhà đầu tư tỷ phú Jeremy Grantham đưa ra góc nhìn thực tế khác, khuyên thế hệ trẻ tập trung vào kỹ năng kỹ thuật và công việc tạo ra giá trị thực. Grantham nhấn mạnh rằng trong một thế giới chịu tác động ngày càng lớn từ công nghệ, những người sở hữu kỹ năng thực hành vật lý hoặc kinh nghiệm thực tiễn sẽ nắm giữ lợi thế cạnh tranh lớn. Xu hướng này đã bắt đầu xuất hiện tại các tập đoàn lớn, khi Ford gần đây mời trở lại một số kỹ sư kỳ cựu vì nhận thấy kiến thức thực nghiệm không thể thay thế hoàn toàn.

Chưa có câu trả lời cuối cùng về tác động AI

Cuộc tranh luận giữa Bill Gates, Mark Zuckerberg và Jeremy Grantham cho thấy chưa có câu trả lời cuối cùng về tác động của AI đối với thị trường lao động. Lịch sử cũng chứng minh rằng ngay cả những nhà tiên phong công nghệ cũng không phải lúc nào dự báo chính xác tương lai. Vì vậy, liệu AI sẽ thay thế phần lớn việc làm hay chủ yếu trở thành công cụ hỗ trợ con người vẫn là câu hỏi cần thêm thời gian để kiểm chứng.