Cần thêm “điểm tựa” cho người già trước áp lực chi phí

Trong bối cảnh giá sinh hoạt và chi phí y tế liên tục tăng, đề xuất nâng lương hưu từ ngày 1/7/2026 được kỳ vọng sẽ cải thiện đời sống người cao tuổi. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hiệu quả chính sách còn phụ thuộc vào cách quản lý chi tiêu và khả năng chủ động tài chính của mỗi cá nhân.

Kỳ vọng tăng lương hưu để ổn định cuộc sống

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội cùng trợ cấp hằng tháng, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026 với hai phương án tăng khác nhau. Đề xuất này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của đông đảo người nghỉ hưu, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, áp lực tài chính đối với người cao tuổi vẫn hiện hữu rõ rệt.

Tại Hà Nội, nhiều người dân bày tỏ sự đồng tình với chủ trương điều chỉnh lương hưu, cho rằng đây là bước đi cần thiết nhằm bảo đảm đời sống cho người đã hết tuổi lao động. Không ít ý kiến nhận định mức lương hưu hiện tại chỉ đủ đáp ứng nhu cầu cơ bản, trong khi giá cả thực phẩm, dịch vụ y tế cùng các chi phí sinh hoạt liên tục biến động theo hướng tăng lên.

Bà Trần Thị Mai (phường Đống Đa) chia sẻ rằng, khoản lương hưu hằng tháng giúp bà duy trì cuộc sống ổn định, tuy nhiên vẫn phải tính toán kỹ lưỡng khi chi tiêu. Theo bà, những lúc sức khỏe suy giảm, chi phí khám chữa bệnh tăng cao khiến ngân sách gia đình bị ảnh hưởng đáng kể. Vì vậy, việc điều chỉnh tăng lương hưu sẽ giúp bà chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân.

Không riêng bà Mai, nhiều người cao tuổi khác cho biết họ thường phải dành phần lớn thu nhập cho các khoản thiết yếu như tiền ăn, điện nước, thuốc men. Ông Lê Văn Phúc (phường Từ Liêm) cho biết tuổi càng cao thì nhu cầu chăm sóc sức khỏe càng lớn, từ khám định kỳ đến sử dụng các loại thuốc hỗ trợ. Điều này khiến khoản lương hưu hiện tại đôi khi chưa đáp ứng đủ.

Ông Phúc bày tỏ kỳ vọng việc tăng lương hưu sẽ góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống, giúp người cao tuổi có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Theo ông, ngoài việc trang trải chi phí cá nhân, nhiều người già còn mong muốn có thể hỗ trợ con cháu khi cần thiết, dù chỉ là những khoản nhỏ nhưng mang ý nghĩa tinh thần đáng kể.

Thực tế cho thấy, lương hưu hiện nay chủ yếu đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cơ bản, trong khi các khoản chi phát sinh như điều trị bệnh dài ngày hay chăm sóc y tế chuyên sâu lại đòi hỏi nguồn tài chính lớn hơn. Điều này khiến không ít người cao tuổi phải dựa thêm vào tiết kiệm cá nhân hoặc sự hỗ trợ từ gia đình, qua đó làm giảm tính chủ động trong cuộc sống.

Giảm áp lực tài chính người già

Nhiều chuyên gia cho rằng việc điều chỉnh tăng lương hưu là xu hướng tất yếu trong bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay. Khi chi phí sinh hoạt, đặc biệt là y tế và dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng, việc nâng mức lương hưu được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an sinh cho người cao tuổi. Đồng thời, chính sách này còn góp phần duy trì sức mua, ổn định đời sống và giảm áp lực phụ thuộc tài chính vào gia đình.

Dưới góc độ chuyên gia về kinh tế, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi) nhận định cơ cấu chi tiêu của người cao tuổi thường tập trung vào các nhu cầu thiết yếu. Trong đó, chi phí cho y tế, chăm sóc sức khỏe chiếm tỉ trọng lớn, bên cạnh các khoản sinh hoạt hằng ngày như ăn uống, đi lại cũng như duy trì cuộc sống ổn định.

Ông Nguyễn Quang Huy cũng cho rằng việc điều chỉnh lương hưu là tín hiệu tích cực, góp phần nâng cao mức sống, đồng thời giảm bớt áp lực tài chính cho người nghỉ hưu. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh sự thay đổi này cần đi kèm với việc nâng cao nhận thức về quản lý tài chính cá nhân nhằm bảo đảm nguồn thu được sử dụng hiệu quả, bền vững.

Theo chuyên gia, người cao tuổi nên xây dựng kế hoạch chi tiêu rõ ràng, ưu tiên các nhu cầu thiết yếu, đồng thời dành một phần thu nhập cho dự phòng rủi ro. Việc hạn chế sử dụng các hình thức tín dụng tiêu dùng cũng rất quan trọng, bởi điều này giúp tránh phát sinh các khoản nợ không cần thiết, nhất là trong giai đoạn thu nhập khó tăng thêm.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Quang Huy lưu ý việc tăng lương hưu không nên khiến người hưởng chế độ trở nên chủ quan khi chi tiêu. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, kiểm soát tài chính cá nhân chặt chẽ sẽ giúp người cao tuổi duy trì cuộc sống ổn định, giảm thiểu rủi ro, đồng thời giữ được sự độc lập về kinh tế.

Có thể thấy, đề xuất điều chỉnh lương hưu mang ý nghĩa cải thiện thu nhập, đồng thời góp phần củng cố hệ thống an sinh xã hội. Nếu được triển khai hợp lý, chính sách này sẽ giúp người cao tuổi chủ động hơn trong cuộc sống, tạo nền tảng vững chắc để họ an tâm tận hưởng tuổi già với chất lượng sống ngày càng được nâng cao.

(Thanh Hằng - Tạp chí An sinh Xã hội; link nguồn: https://ansinh.tapchikinhtetaichinh.vn/can-them-diem-tua-cho-nguoi-gia-truoc-ap-luc-chi-phi-152384.html)