Các ngân hàng trung ương không còn chung nhịp?

Bối cảnh kinh tế thế giới đang chứng kiến sự phân hóa rõ nét trong định hướng điều hành chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế lớn. Sự khác biệt này tạo ra những biến động khó lường đối với dòng vốn đầu tư quốc tế và tỷ giá toàn cầu.

Fed, ECB và BoJ đồng loạt nghiêng về thắt chặt trong khi Trung Quốc tiếp tục nới lỏng, tạo ra một bức tranh tiền tệ phân hóa sâu sắc và làm thay đổi dòng vốn, tỷ giá cũng như chi phí tài chính toàn cầu.

Ngày 16/9, Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75-4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. ECB trước đó cũng nâng 25 điểm cơ bản lên 2,5% trong ngày 10/9, trong khi BoJ ngày 18/9 tăng lãi suất lên 1,25%, mức cao nhất kể từ năm 1995.

Nguyên nhân chung là áp lực lạm phát từ năng lượng. Giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông và gián đoạn tại Hormuz khiến các NHTW phải cân nhắc giữa kiểm soát giá cả và duy trì tăng trưởng. ECB dự báo lạm phát khu vực đồng euro năm 2026 ở 3%, cao hơn đáng kể mục tiêu 2%.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc tiếp tục theo đuổi chính sách hỗ trợ tăng trưởng. Cầu nội địa yếu và nguy cơ giảm phát khiến Bắc Kinh lựa chọn nới lỏng thay vì đi theo xu hướng thắt chặt của nhiều nền kinh tế phát triển. Anh cũng giữ nguyên lãi suất 3,75%, cho thấy các nền kinh tế lớn đang phản ứng rất khác nhau trước cùng một cú sốc.

Sự phân hóa này trước hết tác động tới tỷ giá và dòng vốn. Khi chênh lệch lãi suất giữa các nền kinh tế thay đổi nhanh, dòng vốn quốc tế có thể dịch chuyển mạnh hơn. MUFG ghi nhận đồng USD tăng hơn 1% trong tuần sau quyết định của Fed, trong khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất trong 19 năm.

Với Việt Nam, áp lực đáng chú ý nằm ở tỷ giá và chi phí vốn. Fed, ECB và BoJ cùng thắt chặt có thể khiến điều kiện tài chính quốc tế duy trì ở mức cao, trong khi Ngân hàng Nhà nước phải cân đối giữa hỗ trợ tăng trưởng, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. Chính NHNN từng đánh giá dư địa hỗ trợ tăng trưởng bằng chính sách tiền tệ đang hạn chế bởi rủi ro lạm phát, biến động quốc tế và áp lực tỷ giá.