Bộ Công Thương siết chặt kiểm soát xuất xứ hàng hóa, ngăn gian lận thương mại

Trước tình hình thương mại quốc tế ngày càng diễn biến phức tạp, đặc biệt là sự leo thang căng thẳng thương mại giữa các quốc gia, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 09/CT-BCT ngày 15/4/2025 nhằm siết chặt công tác kiểm tra, giám sát xuất xứ hàng hóa, ngăn chặn gian lận thương mại trong tình hình mới.

Chỉ thị nêu rõ, hiện nay hoạt động gian lận thương mại – đặc biệt là gian lận xuất xứ – đang có xu hướng gia tăng và ngày càng tinh vi. Đây là hệ quả của các chính sách thuế quan đối ứng mà nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, đang áp dụng, gây áp lực lớn đến hàng hóa xuất khẩu, bao gồm cả từ Việt Nam.

Nhằm bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam, thực thi hiệu quả các cam kết quốc tế và đảm bảo sự phát triển thương mại bền vững, Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị trực thuộc và cơ quan cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) triển khai đồng bộ các giải pháp sau:

Cục Xuất nhập khẩu chủ trì xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý liên quan đến cấp C/O theo quy định mới. Đồng thời, đơn vị này cần tăng cường giám sát, xác minh xuất xứ nguyên liệu nhập khẩu dùng để sản xuất hàng xuất khẩu; chỉ đạo các tổ chức cấp C/O kiểm tra nghiêm ngặt tiêu chí xuất xứ, ngăn chặn gian lận, chuyển tải bất hợp pháp.

Vụ Pháp chế phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý phù hợp Luật Tổ chức Chính phủ và Chính quyền địa phương 2025. Tham gia cùng các đơn vị tăng cường công tác xác minh, kiểm tra xuất xứ hàng hóa.

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số được giao nâng cấp hệ thống eCoSys, bổ sung chức năng xử lý dữ liệu để đẩy mạnh số hóa, tạo thuận lợi trong thủ tục cấp C/O.

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài chỉ đạo các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cập nhật thông tin về quy định xuất xứ tại nước sở tại, phối hợp cùng các đơn vị liên quan cung cấp thông tin, hỗ trợ kiểm soát xuất xứ hàng hóa.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi sử dụng nguyên liệu nhập lậu hoặc hàng không rõ nguồn gốc để sản xuất hàng xuất khẩu; phối hợp với Sở Công Thương các địa phương và Cục Xuất nhập khẩu xử lý các vi phạm phát hiện được.

Cục Phòng vệ thương mại tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo Đề án 824/QĐ-TTg và Kế hoạch 2094A/QĐ-BCT nhằm ngăn chặn hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ.

Vụ Chính sách thương mại đa biên được giao nhiệm vụ theo dõi, xử lý các vướng mắc về quy tắc xuất xứ trong các FTA, đề xuất các biện pháp đảm bảo tuân thủ cam kết quốc tế.

Các tổ chức cấp C/O được yêu cầu thực hiện nghiêm túc quy trình cấp, kiểm tra, xác minh xuất xứ; tăng cường giám sát đối với doanh nghiệp có lượng hồ sơ tăng đột biến và kịp thời báo cáo về các trường hợp nghi ngờ gian lận để xử lý theo quy định.

Chỉ thị 09/CT-BCT là bước đi cần thiết, thể hiện quyết tâm của Bộ Công Thương trong việc chủ động ứng phó với các nguy cơ gian lận thương mại và bảo vệ lợi ích chính đáng của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.