#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Bộ Công Thương lên tiếng khi mặt hàng xuất khẩu trăm triệu USD của Việt Nam có nguy cơ bị Mỹ điều tra

Năm 2026, xu hướng bảo hộ thương mại dự báo tiếp tục gia tăng, đòi hỏi phòng vệ thương mại phải được nâng lên một cấp độ mới. Ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, áp lực phòng vệ thương mại tại Hoa Kỳ đang duy trì ở mức rất cao.

Với thị trường Việt Nam, trong 3 tháng đầu năm 2026, Hoa Kỳ đã điều tra, ban hành kết luận điều tra với sản phẩm: thép cốt bê tông, pin và tấm pin năng lượng mặt trời, sản phẩm PTMEG (nguyên liệu cho sợi spandex), gỗ dán và gỗ trang trí... Đáng chú ý, ông Hưng lưu ý, sản phẩm thép Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ luôn nằm trong nhóm sản phẩm có nguy cơ cao bị điều tra phòng vệ thương mại hoặc điều tra chống lẩn tránh.

Chính vì vậy, để bảo vệ các ngành sản xuất trong nước, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược phòng vệ thương mại ngay từ sớm thay vì chỉ phản ứng khi vụ việc xảy ra.

Trước hết, cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất khẩu, tránh cạnh tranh bằng cách giảm giá quá mức có thể bị coi là bán phá giá, đồng thời xây dựng hệ thống số sách kế toán minh bạch, chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế để sẵn sàng cung cấp khi cơ quan điều tra yêu cầu.

Doanh nghiệp cũng cần thường xuyên theo dõi diễn biến thị trường, đặc biệt là lượng xuất khẩu và thị phần tại thị trường Hoa Kỳ, nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu có thể dẫn đến điều tra.

Thứ hai, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là cần thiết để giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và hạn chế rùi ro khi bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại. Doanh nghiệp cũng nên nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư vào công nghệ và xây dựng thương hiệu để cạnh tranh bằng giá trị thay vì chỉ dựa vào giá thấp.

Thứ ba, sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước (Cục Phòng vệ thương mại) và hiệp hội ngành hàng đóng vai trò rất quan trọng. Khi có dấu hiệu bị điều tra, doanh nghiệp cần tích cực hợp tác với cơ quan điều tra Hoa Kỳ, tham gia đầy đủ các bước trong quá trình điều tra và cân nhắc thuê tư vấn pháp lý có kinh nghiệm để bảo vệ quyền lợi.

Một bước đi mang tính đột phá của Bộ Công Thương là việc phê duyệt Đề án xây dựng cơ sở dữ liệu các ngành sản xuất trong nước giai đoạn 2025 - 2030. Đây được coi là “vũ khí” mới giúp Việt Nam chuyển đổi từ cách làm xử lý vụ việc đơn lẻ sang dự báo và phòng ngừa dựa trên dữ liệu số.

Theo lộ trình cụ thể, đến năm 2026, Việt Nam sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu cho ít nhất 5 ngành sản xuất trọng điểm. Tầm nhìn đến năm 2030, hệ thống này sẽ mở rộng ra 20 ngành, tạo thành một mạng lưới kết nối dữ liệu thông suốt giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Việc tuân thủ quy tắc xuất xứ, tránh các hành vi gia công đơn giản hay chuyển tải bất hợp pháp sẽ được giám sát chặt chẽ thông qua hệ thống này, giúp hàng hóa Việt Nam có một “hộ chiếu” sạch khi ra thế giới.

Về dài hạn, ông Đỗ Ngọc Hưng lưu ý, doanh nghiệp cần chú trọng tuân thủ quy tắc xuất xứ, tránh các hành vi có thể bị coi là lần tránh biện pháp phòng vệ thương mại như chuyển tải bất hợp pháp hoặc gia công đơn giản. Trong bối cảnh xu hướng bảo hộ thương mại trên thế giới ngày càng gia tăng, việc chủ động nâng cao năng lực phòng vệ thương mại không chi giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro mà còn tạo nên tảng phát triển bền vững khi tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Báo Công Thương

Doanh nghiệp thép chủ động chiến lược phòng vệ thương mại từ Hoa Kỳ