Bộ Công Thương đổi cách tính giá điện: Nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ hưởng cơ chế mới từ 2/6/2026

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 20, sửa đổi cơ chế tính giá điện và hợp đồng mua bán điện (PPA) đối với các nhà máy năng lượng tái tạo quy mô nhỏ, nhằm hoàn thiện khung chính sách và khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch.

Điều chỉnh lớn trong cơ chế giá điện

Theo quy định mới, biểu giá chi phí tránh được tiếp tục được áp dụng cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo có công suất không quá 30MW. Đây là mức giá phản ánh chi phí mà hệ thống điện quốc gia “tiết kiệm được” khi tiếp nhận 1kWh từ các nguồn điện sạch như điện gió, điện mặt trời hay thủy điện nhỏ.

Cơ chế này được xem là công cụ quan trọng để thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc vào các nguồn phát thải cao.

Thay đổi cách xác định mùa và khu vực tính giá

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc điều chỉnh khái niệm mùa mưa – mùa khô theo từng miền, làm cơ sở tính toán giá điện:

Ngoài ra, ranh giới miền cũng được xác định theo hệ thống điều độ điện thay vì địa giới hành chính, nhằm phản ánh chính xác hơn dòng truyền tải điện thực tế.

Hợp đồng điện được chuẩn hóa dài hạn

Thông tư mới cũng quy định hợp đồng mua bán điện (PPA) có hiệu lực từ ngày ký và tối đa không quá 20 năm kể từ khi vận hành thương mại.

Quy định này nhằm tạo sự ổn định dài hạn cho nhà đầu tư, đồng thời phù hợp với vòng đời kinh tế của các dự án năng lượng tái tạo.

Với các hợp đồng đã ký trước đây, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục áp dụng biểu giá hiện hành, ngay cả khi có thay đổi về địa giới hoặc quy định hành chính.

Cơ chế linh hoạt cho nhà đầu tư

Các dự án thay đổi quy mô công suất sẽ được lựa chọn giữa tiếp tục áp dụng cơ chế giá chi phí tránh được hoặc tham gia thị trường điện. Tuy nhiên, nếu đã chọn thị trường điện thì không được quay lại cơ chế giá cũ.

Trong trường hợp bất khả kháng như thiên tai hoặc sự cố kỹ thuật, hợp đồng có thể được gia hạn nhưng không vượt quá 20 năm.

Công thức tính giá điện được chi tiết hóa

Thông tư mới cũng quy định rõ phương pháp tính giá gồm 3 thành phần: Giá điện năng, chi phí tổn thất truyền tải, giá công suất tránh được.

Trong đó, giá điện năng được tham chiếu từ chi phí vận hành của các nhà máy nhiệt điện có chi phí cao nhất trong hệ thống, điều chỉnh theo biến động nhiên liệu.

Đáng chú ý, điện dư trong một số khung giờ được tính bằng 50% giá thấp điểm mùa mưa, nhằm tối ưu vận hành hệ thống.

Chi phí truyền tải được tính theo từng khu vực, có cơ chế thưởng – phạt tùy vị trí kết nối lưới điện, đặc biệt liên quan đến hệ thống đường dây 500kV.

Giá công suất được xác định dựa trên mô hình nhà máy nhiệt điện khí chu trình hỗn hợp (CCGT), với các yếu tố như suất đầu tư, chi phí vận hành, lãi suất và hệ số chiết khấu.

Hướng tới hệ thống điện ổn định hơn

Theo Bộ Công Thương, việc điều chỉnh lần này nhằm hoàn thiện cơ chế giá điện, đảm bảo phản ánh đúng chi phí hệ thống, đồng thời tạo động lực cho các dự án năng lượng tái tạo quy mô nhỏ phát triển bền vững.

Chính sách mới được kỳ vọng sẽ góp phần tăng tính minh bạch của thị trường điện và thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch tại Việt Nam.