Bầu trời gọi tên “ông lớn”?

Thị trường hàng không Việt Nam đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh khi Vietnam Airlines, Vietjet và Sun PhuQuoc Airways liên tục mở rộng đội bay, chuẩn bị đón hạ tầng mới như sân bay Long Thành. Ngược lại, Bamboo Airways thu hẹp quy mô xuống chỉ còn 3 tàu bay, phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn đối với các hãng quy mô nhỏ.

Làn sóng đầu tư hàng chục tỷ USD vào đội bay và mạng bay đang mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho ngành hàng không. Tuy nhiên, quy mô vốn, năng lực khai thác và hệ sinh thái dịch vụ sẽ là yếu tố quyết định vị thế doanh nghiệp trong giai đoạn tới.

Thị trường hàng không Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn mở rộng số lượng hãng sang cạnh tranh quyết liệt về quy mô đầu tư. Các dự án hạ tầng trọng điểm như sân bay Long Thành dự kiến hoạt động cuối năm 2026 tạo thêm công suất, nhưng lại trở thành bàn đạp cho các hãng có sức mạnh tài chính mạnh mẽ. Các hãng lớn như Vietnam Airlines, Vietjet và Sun PhuQuoc Airways đã khởi động các kế hoạch đầu tư khổng lồ, trong khi các hãng nhỏ hơn gặp khó khăn trong việc theo kịp.

Vietnam Airlines đặt mua 50 máy bay Boeing 737-8 với giá trị khoảng 8,1 tỷ USD và đang làm việc với Boeing về kế hoạch thêm 30 máy bay thân rộng, tổng giá trị ước tính hơn 12 tỷ USD, nhằm đạt khoảng 151 máy bay vào năm 2030. Vietjet hiện khai thác đội bay trên 100 chiếc và sở hữu đơn đặt hàng lớn gồm 200 máy bay Boeing 737 MAX cùng 200 máy bay Airbus A321neo, sẽ được bàn giao trong nhiều năm tới. Sun PhuQuoc Airways thỏa thuận mua 40 máy bay Boeing 787-9 Dreamliner trị giá ước tính 22,5 tỷ USD, với mục tiêu nâng quy mô đội bay lên khoảng 100 máy bay vào năm 2030.

Các ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp bao gồm hàng không, dịch vụ sân bay, logistics hàng không, và du lịch. Cụ thể: Vietnam Airlines, Vietjet Air, Sun PhuQuoc Airways, Bamboo Airways, Vietravel Airlines, cùng các nhà cung cấp dịch vụ tại Long Thành và Phú Quốc. Lĩnh vực bán lẻ, khách sạn và các doanh nghiệp phụ thuộc vào kết nối hàng không cũng bị ảnh hưởng gián tiếp khi các hãng lớn tập trung tài nguyên.

Bamboo Airways từng sở hữu hơn 30 máy bay nhưng hiện chỉ còn khai thác 3 tàu bay sau nhiều năm tái cơ cấu, buộc phải cắt giảm mạng bay và tập trung vào các đường nội địa có hiệu quả. Vietravel Airlines sau khi chuyển nhóm cổ đông mới đặt mục tiêu tăng quy mô, nhưng với quy mô khai thác hiện tại sẽ phải cạnh tranh trong bối cảnh các đối thủ đã tiến xa về đội bay, mạng bay và nguồn lực tài chính.

Thị trường hàng không Việt Nam đang dần chuyển từ giai đoạn mở rộng số lượng hãng sang cạnh tranh về quy mô đầu tư. Khi tăng trưởng của ngành gắn chặt với những dự án hạ tầng lớn như Long Thành hay Phú Quốc, cùng nhu cầu đầu tư hàng chục tỷ USD cho đội bay và hệ sinh thái khai thác, dư địa dành cho các doanh nghiệp có nguồn lực hạn chế sẽ ngày càng thu hẹp.