Báo cáo việc làm yếu khiến Fed khó cắt giảm lãi suất sau cú sốc giá dầu

Một báo cáo việc làm kém tích cực trong tháng 2 đã làm dấy lên lo ngại về sức khỏe của thị trường lao động Mỹ. Tuy nhiên, diễn biến này có thể vẫn chưa đủ để thúc đẩy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất ngay trong tháng này, khi cú sốc giá dầu từ căng thẳng địa chính trị tại Iran đang làm gia tăng rủi ro lạm phát.

Việc làm bất ngờ sụt giảm

Theo số liệu do Bureau of Labor Statistics công bố ngày 6/3, nền kinh tế Hoa Kỳ đã mất khoảng 92.000 việc làm trong tháng 2, trái ngược với kỳ vọng trước đó của thị trường. Cùng thời điểm, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4%, so với mức 4,3% của tháng 1.

Một số yếu tố tạm thời được cho là đã ảnh hưởng đến dữ liệu việc làm, bao gồm cuộc đình công của nhân viên y tế tại hệ thống Kaiser Permanente, khiến khoảng 30.000 việc làm tạm thời biến mất. Tuy nhiên, nhiều khả năng các vị trí này sẽ quay trở lại trong tháng 3.

Ngoài ra, các đợt bão tuyết mùa đông cũng làm gián đoạn hoạt động tuyển dụng tại nhiều bang của Mỹ, góp phần khiến thị trường lao động suy yếu trong ngắn hạn.

Đáng chú ý, số liệu việc làm của tháng 12 và tháng 1 cũng bị điều chỉnh giảm tổng cộng 69.000 việc làm, khiến bức tranh thị trường lao động trở nên kém tích cực hơn so với các ước tính trước đó.

Fed đối mặt “bài toán hai mặt”

Bà Mary Daly, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, cho rằng dữ liệu lần này đáng chú ý vì nó có thể phản ánh sự suy yếu nhẹ của thị trường lao động.

Theo bà, khi tính trung bình hai tháng đầu năm, nền kinh tế gần như không tạo thêm việc làm mới, thấp hơn mức khoảng 30.000 việc làm mỗi tháng – ngưỡng cần thiết để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định.

Mức này thấp hơn nhiều so với khoảng 100.000 việc làm/tháng trước đây do các yếu tố cấu trúc như tỷ lệ sinh thấp và chính sách siết nhập cư dưới thời Tổng thống Donald Trump, khiến tăng trưởng dân số chậm lại.

Trong khi đó, bà Beth Hammack, Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland, cho rằng Fed cần cân bằng giữa thị trường lao động đang chậm lại và áp lực lạm phát vẫn còn hiện hữu.

Theo bà, sau ba lần cắt giảm lãi suất vào mùa thu năm ngoái, chính sách tiền tệ hiện vẫn đang ở “vị thế phù hợp”, và Fed có thể duy trì lãi suất ổn định trong một thời gian để theo dõi thêm các dữ liệu kinh tế.

Quan điểm tương tự cũng được bà Susan Collins, Chủ tịch Fed chi nhánh Boston, đưa ra. Bà cho rằng chưa có “sự cấp bách” phải điều chỉnh chính sách, ít nhất cho tới khi có bằng chứng rõ ràng rằng lạm phát đang tiến bền vững về mục tiêu 2% của Fed.

Tranh luận về việc cắt giảm lãi suất

Ở phía ngược lại, Thống đốc Fed Stephen Miran cho rằng dữ liệu việc làm yếu có thể là lý do để Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.

Theo ông, lãi suất quỹ liên bang hiện đang ở mức 3,5%–3,75%, cao hơn khoảng 1 điểm phần trăm so với mức lãi suất trung lập – tức mức không kích thích cũng không kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, Chủ tịch Fed chi nhánh Kansas City, ông Jeff Schmid, cho rằng thị trường lao động Mỹ đang trải qua những thay đổi mang tính cấu trúc.

Theo ông, nhiều lao động lớn tuổi đang nghỉ hưu, trong khi các doanh nghiệp tạm dừng tuyển dụng để đánh giá tác động của Trí tuệ nhân tạo (AI) đối với nhu cầu nhân lực.

Fed rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan

Tình hình hiện tại khiến Fed phải đối mặt với một bài toán khó. Thống đốc Fed Chris Waller trước đó cho biết nếu dữ liệu việc làm mạnh mẽ, ông sẽ ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên với số liệu yếu hơn dự kiến, khả năng cắt giảm lãi suất có thể được cân nhắc nhiều hơn.

Dù vậy, căng thẳng địa chính trị tại Iran đang khiến giá dầu toàn cầu tăng mạnh, làm dấy lên nguy cơ lạm phát quay trở lại.

Theo bà Ellen Zentner, chiến lược gia kinh tế trưởng tại Morgan Stanley Wealth Management, Fed hiện đang ở trong thế “tiến thoái lưỡng nan”.

“Nếu thị trường lao động suy yếu rõ rệt, Fed có lý do để cắt giảm lãi suất. Nhưng nếu giá dầu duy trì ở mức cao và kích hoạt một làn sóng lạm phát mới, ngân hàng trung ương có thể buộc phải đứng ngoài quan sát thay vì hành động”, bà nhận định.