Bạch kim (platinum) lập đỉnh mới trong cuộc chạy kim loại quý 2025 khi tăng hơn 160%

Giá platinum đã tăng vọt lên mức kỷ lục 2,378 USD/ounce, ghi nhận mức tăng hơn 160% trong năm 2025, trở thành kim loại quý có hiệu suất cao nhất thị trường. Đà tăng được thúc đẩy bởi nguồn cung toàn cầu thắt chặt kéo dài, căng thẳng địa chính trị, USD suy yếu và dòng tiền dịch chuyển khỏi vàng, đồng thời được củng cố bởi nhu cầu công nghiệp ổn định.

1. Platinum bùng nổ giá - lập đỉnh lịch sử và phá vỡ mọi chuẩn so sánh

Platinum đã trải qua một năm 2025 mang tính bước ngoặt khi giá liên tục bứt phá và chính thức thiết lập mức cao nhất mọi thời đại tại 2,378 USD/ounce vào cuối tháng 12. So với đầu năm, giá platinum đã tăng hơn 160%, đánh dấu mức tăng hàng năm mạnh nhất của kim loại này trong nhiều thập kỷ.

Đáng chú ý, platinum ghi nhận chuỗi 10 phiên tăng liên tiếp, dài nhất kể từ năm 2017, phản ánh lực cầu bền bỉ và tâm lý mua vào áp đảo trên thị trường. Đà tăng này không mang tính nhất thời mà hình thành trong bối cảnh dòng tiền liên tục tìm kiếm các tài sản khan hiếm và có tính phòng vệ cao.

Trong năm 2025, platinum trở thành kim loại quý tăng giá mạnh nhất thị trường, tăng hơn 160%, từ vùng quanh 900 USD/ounce đầu năm lên đỉnh lịch sử 2,377 - 2,378 USD/ounce vào cuối tháng 12. Mức tăng vượt trội này đưa platinum lên vị trí dẫn dắt nhóm kim loại quý sau nhiều năm giao dịch kém hơn vàng. Trong khi đó, vàng vẫn giữ vai trò tài sản trú ẩn chủ đạo nhưng tốc độ tăng thấp hơn đáng kể, tăng khoảng 70%, từ dưới 2,700 USD/ounce lên trên 4,500 USD/ounce, cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển sang các kim loại có nguồn cung khan hiếm hơn.

Bạc cũng ghi nhận mức tăng rất mạnh, trên 150%, từ vùng 28-29 USD/ounce lên khoảng 72-73 USD/ounce, nhưng xét trên toàn bộ năm vẫn thấp hơn platinum, đặc biệt trong giai đoạn cuối năm khi platinum duy trì chuỗi tăng liên tiếp. Tổng thể, hiệu suất năm 2025 cho thấy platinum +160% vượt trội so với bạc +150% và vàng +70%, phản ánh sự đảo chiều rõ rệt trong thứ hạng tăng giá của nhóm kim loại quý và tái định vị vai trò của platinum trên thị trường hàng hóa toàn cầu.

2. Nguồn cung toàn cầu thắt chặt - nền tảng cốt lõi của xu hướng tăng

Yếu tố then chốt đứng sau đà tăng mạnh của platinum là tình trạng thiếu hụt nguồn cung mang tính cấu trúc. Thị trường platinum đã bước sang năm thứ ba liên tiếp rơi vào trạng thái thâm hụt, khi sản lượng khai thác không theo kịp nhu cầu.

Nam Phi - quốc gia chiếm phần lớn sản lượng platinum toàn cầu - tiếp tục đối mặt với các vấn đề kéo dài như mất điện, chi phí khai thác gia tăng, đầu tư mỏ mới chậm chạp và gián đoạn vận hành. Điều này khiến nguồn cung không thể phản ứng nhanh dù giá đã tăng mạnh.

Bên cạnh đó, lượng tồn kho platinum toàn cầu đã giảm xuống mức thấp, tương đương chỉ đủ đáp ứng nhu cầu trong vài tháng, làm gia tăng mức độ nhạy cảm của giá trước bất kỳ cú sốc cung nào. Chính sự khan hiếm này đã tạo ra nền tảng vững chắc cho xu hướng tăng dài hạn của platinum.

3. Dòng tiền trú ẩn và sự dịch chuyển khỏi vàng

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, rủi ro thương mại và triển vọng chính sách tiền tệ nới lỏng, dòng tiền toàn cầu tiếp tục tìm đến các kim loại quý. Tuy nhiên, điểm khác biệt trong năm 2025 là platinum nổi lên như một lựa chọn thay thế vàng.

Khi giá vàng đã ở vùng rất cao, nhiều nhà đầu tư tìm kiếm kim loại có nguồn cung khan hiếm hơn, dư địa tăng lớn hơn và mức độ định giá chưa phản ánh đầy đủ rủi ro thị trường. Platinum đáp ứng đồng thời cả ba yếu tố này.

USD suy yếu cũng góp phần gia tăng sức hấp dẫn của platinum, khi kim loại được định giá bằng USD trở nên rẻ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác. Điều này thúc đẩy lực mua quốc tế và củng cố xu hướng tăng giá trên diện rộng.

4. Vai trò công nghiệp - lực đỡ bền vững cho giá platinum

Không giống vàng - chủ yếu mang tính đầu tư, platinum còn giữ vai trò quan trọng trong sản xuất công nghiệp, đặc biệt là bộ chuyển đổi xúc tác trong ngành ô tô, giúp giảm khí thải độc hại. Nhu cầu này mang tính ổn định và dài hạn, tạo ra lớp cầu nền cho thị trường.

Các điều chỉnh chính sách tại châu Âu liên quan đến lộ trình xe động cơ đốt trong đã giúp duy trì triển vọng tiêu thụ platinum trong ngành ô tô, thay vì suy giảm mạnh như các dự báo trước đây. Điều này làm giảm rủi ro cầu lao dốc và hỗ trợ giá trong trung hạn.

Ngoài ra, platinum còn được sử dụng trong công nghệ pin nhiên liệu và một số lĩnh vực năng lượng mới, mở ra triển vọng cầu dài hạn khi quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu tiếp diễn.

5. Palladium, bạc và bức tranh rộng hơn của kim loại quý

Đà tăng của platinum không diễn ra đơn lẻ. Palladium cũng ghi nhận mức tăng trên 120% trong năm 2025, phản ánh xu hướng chung của nhóm kim loại công nghiệp quý hiếm. Bạc cũng tăng mạnh nhưng chủ yếu được dẫn dắt bởi yếu tố đầu tư và nhu cầu phòng hộ lạm phát.

Tuy nhiên, platinum nổi bật hơn cả nhờ sự kết hợp hiếm có giữa nguồn cung cực kỳ hạn chế, cầu công nghiệp thực và dòng tiền đầu tư trú ẩn. Chính sự giao thoa này đã tạo ra cú bứt phá vượt trội so với phần còn lại của thị trường kim loại quý.

KẾT LUẬN

Platinum đã bước ra khỏi “cái bóng” của vàng để trở thành kim loại quý có hiệu suất cao nhất năm 2025. Đà tăng hơn 160%, mức giá kỷ lục mới và cấu trúc cung-cầu mất cân đối cho thấy đây không chỉ là một đợt tăng ngắn hạn, mà là sự tái định vị của platinum trong hệ sinh thái hàng hóa toàn cầu.

Nếu các yếu tố nền tảng hiện tại tiếp tục duy trì, platinum sẽ còn giữ vai trò trung tâm trong câu chuyện thị trường kim loại quý thời gian tới.