Bạch kim lập đỉnh lịch sử: Tác động của chính sách eu và diễn biến thị trường

Ngày 26/12/2025, giá bạch kim (platinum) đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục khoảng 2.413–2.421 USD/ounce, đánh dấu mức tăng hàng năm mạnh nhất trong lịch sử của kim loại này. Đà tăng không chỉ là phản ứng kỹ thuật thuần túy, mà phản ánh sự hội tụ của các yếu tố cung – cầu và thay đổi chính sách vĩ mô có tác động sâu rộng đến triển vọng của thị trường kim loại quý.

Chính sách EU và sự thay đổi bất ngờ

Một trong những nguyên nhân chính được thị trường nhắc tới là quyết định gần đây của Liên minh châu Âu (EU) trong việc rút lại kế hoạch cấm hoàn toàn bán ô tô chạy xăng và diesel từ năm 2035. Trước đó, EU đặt mục tiêu loại bỏ mọi xe động cơ đốt trong mới để đạt mục tiêu không phát thải CO₂ vào năm 2050, hướng đến giảm thiểu ô nhiễm và thúc đẩy xe điện.

Tuy nhiên trong giai đoạn cuối 2025, EU đã quyết định xem xét lại hoặc nới lỏng các quy định này, nhấn mạnh yếu tố cân bằng giữa mục tiêu môi trường và sự cạnh tranh của ngành công nghiệp ô tô châu Âu. Quyết định này ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu công nghiệp đối với các kim loại liên quan, trong đó bạch kim là một thành phần quan trọng của bộ lọc khí xả (catalytic converters) trên xe chạy xăng và diesel.

Ngắn gọn, việc EU dỡ bỏ hoặc nới lỏng lệnh cấm khiến cho:

Triển vọng nhu cầu đối với bạch kim trong sản xuất ô tô lâu dài không bị giảm mạnh như trước

Nhà sản xuất và người dùng kỳ vọng dòng cầu công nghiệp đối với bạch kim sẽ duy trì ở mức cao hơn trong giai đoạn tới

Diễn biến này đã được phản ánh tức thì trong giá của bạch kim trên thị trường quốc tế.

Cung khan hiếm, cầu ổn định

Bạch kim vốn là một trong những kim loại quý hiếm nhất, và nguồn cung từ Nam Phi quốc gia sản xuất chủ yếu thường xuyên biến động do các yếu tố địa chính trị, chi phí khai thác và logistics. Tình trạng nguồn cung không tăng nhanh tương ứng với nhu cầu tiềm năng tạo ra áp lực tăng giá.

Điều này khác với vàng – một kim loại được dự trữ mạnh mẽ nhưng có nguồn cung tương đối ổn định – khiến bạch kim dễ biến động hơn trong các pha dòng tiền dịch chuyển.

Dòng vốn dịch chuyển từ vàng sang bạch kim

Ngoài yếu tố chính sách và cung – cầu, một động lực thứ ba đến từ thị trường tài chính: dòng vốn đầu tư đang dịch chuyển một phần từ vàng sang bạch kim. Khi giá vàng tăng mạnh trong năm, nhiều nhà đầu tư phái sinh và quỹ tài sản tăng vị thế ở các tài sản trú ẩn, thì một số dòng vốn bắt đầu tìm kiếm tài sản có rủi ro – lợi suất cao hơn, trong đó bạch kim được chú ý nhờ:

Biến động mạnh hơn

Kỳ vọng cầu công nghiệp đứng vững hoặc cải thiện

Tính định giá lại theo chu kỳ sản xuất và chu trình kinh tế

Nhận định này được thể hiện rõ qua mức tăng nhanh và mạnh hơn của bạch kim so với vàng trong cùng thời điểm.

Ý nghĩa đối với nhà đầu tư

Giá bạch kim vượt đỉnh lịch sử không phải hiện tượng đơn lẻ, mà là kết quả của:

Chính sách vĩ mô thay đổi (EU nới lỏng lộ trình xăng – diesel)

Cung khan hiếm trên thị trường vật chất

Dòng tiền đầu tư dịch chuyển trong bối cảnh tiền tệ biến động

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bạch kim vẫn là kim loại biến động cao, khác với vàng vốn được xem là tài sản phòng thủ truyền thống. Lợi nhuận đến từ bạch kim có thể hấp dẫn, nhưng đồng thời rủi ro kỹ thuật và tâm lý thị trường cũng lớn hơn.

Kết luận

Tóm lại, việc bạch kim thiết lập mức giá cao kỷ lục hơn 2.400 USD/ounce trong bối cảnh chính sách EU thay đổi là một diễn biến mang tính chất thị trường cơ bản hơn là tín hiệu đầu cơ thuần túy. Đây là bước ngoặt quan trọng, phản ánh sự kết hợp của:

Cơ chế cung – cầu vật chất, tác động chính sách công nghiệp lớn nhất châu Âu, và hành vi phân bổ dòng tiền trên thị trường kim loại quý toàn cầu.

Diễn biến này đáng được quan sát tiếp trong những tháng tới, đặc biệt với các vị thế phái sinh và nhà đầu tư dài hạn, vì khả năng biến động dư địa vẫn còn lớn.