#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

AI “khát” điện, dòng tiền toàn cầu xoay trục sang đồng: Có thể vượt vàng trong thập kỷ tới?

Thúc đẩy bởi làn sóng điện khí hóa và nhu cầu năng lượng bùng nổ từ trí tuệ nhân tạo (AI), đồng đang nổi lên như kim loại chiến lược của kỷ nguyên mới. Nhiều chuyên gia cho rằng đà tăng của đồng có thể vượt cả vàng – tài sản trú ẩn truyền thống – trong những năm tới.

Đồng nổi lên trong kỷ nguyên số

Theo phân tích từ The Street và Kitco News, kim loại đồng đang dần trở thành “xương sống” của nền kinh tế hiện đại. Ông Craig Parry – Chủ tịch kiêm CEO Vizsla Copper – nhận định đồng có tiềm năng tăng trưởng vượt trội so với vàng và bạc nhờ sự mất cân đối ngày càng lớn giữa cung và cầu.

Khác với vàng chủ yếu đóng vai trò lưu trữ giá trị trong két sắt của ngân hàng trung ương, đồng là kim loại mang tính tiêu dùng bắt buộc. Từ hệ thống điện, hạ tầng viễn thông đến các thiết bị công nghệ, đồng hiện diện gần như trong mọi mắt xích của nền kinh tế.

Các nhà phân tích cũng cho rằng dòng tiền đầu tư đang dần dịch chuyển khỏi những tài sản mang tính đầu cơ cao sang các tài sản gắn trực tiếp với sản xuất và tăng trưởng thực. Trong bối cảnh đó, đồng trở thành “đại diện trực tiếp” cho chu kỳ phát triển kinh tế toàn cầu.

Trong chu kỳ hàng hóa trước, giá đồng từng tăng hơn 6 lần nhờ quá trình đô thị hóa mạnh mẽ tại Trung Quốc. Lần này, động lực không chỉ đến từ một quốc gia mà là xu hướng toàn cầu. Một số dự báo cho rằng giá đồng có thể đạt 20–30 USD/pound vào cuối thập kỷ, cao hơn nhiều so với các kịch bản thận trọng quanh mức 6–8 USD/pound hiện nay.

“Cơn khát” điện của AI đẩy nhu cầu đồng tăng vọt

Động lực lớn nhất phía sau triển vọng của đồng là quá trình điện khí hóa và sự bùng nổ của AI. Các trung tâm dữ liệu – nơi vận hành và huấn luyện mô hình AI – tiêu thụ lượng điện khổng lồ, kéo theo nhu cầu chưa từng có đối với hạ tầng điện.

Để đảm bảo dòng điện ổn định, hệ thống cần hàng loạt thiết bị như máy phát, trạm biến áp, dây dẫn và thiết bị đóng cắt – tất cả đều phụ thuộc lớn vào đồng nhờ khả năng dẫn điện vượt trội và chi phí hợp lý.

Không chỉ AI, các xu hướng như xe điện, năng lượng tái tạo và nâng cấp lưới điện cũng đang đẩy nhu cầu đồng lên mức cao mới. Trong nhiều ứng dụng quan trọng, đồng gần như không có vật liệu thay thế hiệu quả.

Nút thắt nguồn cung: rào cản lớn nhất

Tuy nhiên, thị trường đang đối mặt với một vấn đề mang tính cấu trúc: nguồn cung không theo kịp tốc độ tăng của nhu cầu.

Việc xây dựng một trung tâm dữ liệu chỉ mất vài tháng, nhưng để đưa một mỏ đồng mới vào khai thác có thể mất từ 7–10 năm, thậm chí lâu hơn do các rào cản về vốn, môi trường và pháp lý.

Theo ước tính, thế giới cần khoảng 200 tỷ USD đầu tư vào khai khoáng để đáp ứng nhu cầu trong tương lai, nhưng số dự án khả thi hiện rất hạn chế. Các tập đoàn lớn chủ yếu duy trì sản lượng từ các mỏ hiện hữu thay vì mở rộng mạnh mẽ.

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cũng đã cảnh báo rằng nếu không đẩy nhanh phát triển các dự án khai thác bền vững, tình trạng thiếu hụt đồng có thể trở thành nút thắt kìm hãm sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là AI.

Cơ hội đầu tư trong chu kỳ mới

Dù thị trường có những biến động ngắn hạn, nền tảng dài hạn của ngành kim loại cơ bản vẫn được đánh giá tích cực. Đợt điều chỉnh gần đây của cổ phiếu khai khoáng được một số chuyên gia xem là cơ hội tích lũy hiếm có.

Trong 12–18 tháng tới, ngành này có thể bước vào chu kỳ định giá lại khi lợi nhuận doanh nghiệp bắt kịp đà tăng của giá kim loại và dòng vốn quay trở lại.

Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu tăng tốc đầu tư để đón đầu xu hướng. Vizsla Copper, chẳng hạn, đang triển khai kế hoạch khoan 10.000 mét tại dự án Palmer (Alaska) nhằm mở rộng tài nguyên và tận dụng chu kỳ tăng giá.

Đồng có phải “vàng mới”?

Trong khi vàng vẫn giữ vai trò phòng thủ trước rủi ro vĩ mô, đồng đang nổi lên như tài sản gắn liền với tăng trưởng. Bạc – kim loại “lai” giữa trú ẩn và công nghiệp – cũng hưởng lợi, đặc biệt từ năng lượng mặt trời, nhưng chưa có vị thế trung tâm như đồng.

Với tính ứng dụng rộng khắp và gần như không thể thay thế trong hạ tầng điện và công nghệ, đồng được nhiều chuyên gia xem là kim loại chiến lược của thập kỷ tới.

“Lựa chọn hàng đầu của tôi là đồng,” ông Craig Parry nhấn mạnh.

Lịch sử cho thấy, những vật liệu tưởng chừng bình thường lại thường đóng vai trò nền tảng cho các cuộc cách mạng lớn. Trong kỷ nguyên AI và điện khí hóa, đồng có thể chính là mắt xích quan trọng nhất.