AI đang làm thay đổi thông tin trên thị trường tài chính như thế nào?

Bạn có bao giờ nghĩ hiện nay mỗi buổi sáng đang diễn ra cảnh này:

- Bây giờ thì email lúc 6h sáng review về các diễn biến chính của thị trường khi bạn ngủ (thị trường Châu Á, crypto, futures, etc.) được viết phần lớn bởi AI, Nhà phân tích chỉ kiểm tra và chỉnh sửa thông tin quan trọng, bôi đen, copy biểu đồ.

- Bạn tiêu thụ thông tin chủ yếu cũng qua AI (bạn bảo con bot tóm tắt lại 5-6 cái email đã tóm tắt tin thị trường), bảo nó xác định thông tin chung giống nhau (theme), sự khác biệt của các email, và đưa ra các cảm tính và chỉ số chênh lệch.

- AI cũng tự động cung cấp các số liệu định lượng mà con bot tóm tắt đưa ra vào cái bảng tính của bạn.

- Và sẽ có 1 con AI agent tự động tổng hợp một cái báo cáo sẵn cho bạn. Bạn thức dậy, lướt web coi phim (ý lộn coi tin thị trường), rồi chỉnh sửa báo cáo, xong bấm gửi đi.

Đời nhàn hẳn khi có con AI.

Điều quan trọng là bạn dùng thời gian giải phóng được để viết những thứ quan trọng hơn hoặc là đọc những cái có chiều sâu phải bỏ tiền ra mua để đọc và chiêm nghiệm. Mục tiêu để đi chém gió. AI không chém gió thay bạn được vì không ai tin một ông chuyên gia chỉ ngó vào màn hình AI để chém gió.

Nhưng có thể trong tương lai mấy cái kính thông minh sẽ giúp bà con đeo mắt kiếng và tai nghe chém gió theo AI như một chuyên gia mà không cần biết gì hết.

Sự khác biệt của năm nay với năm ngoái là gì?

- Chất lượng tin tức được tóm tắt tốt hơn hẳn vì có một số nền tảng đã thiết kế cách viết tin tức theo hướng cho AI tiêu thụ (less human flavour) (news by AI/half-human for AI)

- Trend Agentic AI đã khiến có nhiều con AI tự động làm nhiều khâu khá tốt mà bạn không cần chỉ nó cụ thể (đôi khi làm bậy, nhưng những thứ lặp đi lặp lại hàng ngày thì có thể điều chỉnh để tiến tới chấp nhận được).

- Lý luận tự chủ đã khá hơn (vẫn còn lỗi, nhưng tổng hợp tin tức thì vẫn rất ổn).

Tóm lại, ngày nay vai trò của một chuyên gia chỉ biết sơ sơ về thông tin là không có đặc biệt. Một chuyên gia phải biết cách mà hệ thống vận hành, cốt lõi trong đó, những gì mà bà con chém gió là em đảm bảo 100% không sai sót, hay em đảm bảo là 100% sập thì có thể sai ở đâu.

Nghĩa là chuyên gia phải có một bề dầy hiểu biết về hệ thống, gọi là kiến thức miền. Cái này không phải là do học ngành gì mà có mà do:

- Trải nghiệm (skin in the game),

- Mối quan hệ (có những thứ không bao giờ xuất hiện bằng chữ ở đâu cả cho AI học và nó chỉ tồn tại qua vài cuộc nói chuyện và private chat tự động biến mất sau bao nhiêu đó phút),

- Vị trí của bạn (có những thứ bạn có mà người khác không có là vì bạn ở đâu, bạn quen ai và công ty của bạn quen ai và trả bao nhiêu tiền mua tin tức, data).

Một tin tốt cho anh em là tỷ lệ bà con dùng AI để tóm tắt tin vẫn còn ít. Một báo cáo xuất bản tháng 10 của Oxford cho thấy:

- Tỷ lệ sử dụng hàng tuần tăng từ 3% lên 6%, chủ yếu do người dùng tại Nhật Bản và Argentina thúc đẩy;

- Tỷ lệ này cao nhất ở Argentina và Hoa Kỳ, cũng như ở nhóm người dùng từ 18-24 tuổi (8%) so với nhóm từ 55 tuổi trở lên (5%), và cao hơn ở nhóm người có bằng cấp.

- Trong số những người dùng AI-for-news, chủ yếu họ lấy tin tức mới nhất (54%) và hỗ trợ tóm tắt, đánh giá hoặc viết lại là phổ biến nhất.

- Người dùng trẻ tuổi có xu hướng sử dụng AI để hỗ trợ họ "đọc" tin tức nhiều hơn: 48% người dùng từ 18-24 tuổi sử dụng AI để giúp bài viết dễ hiểu hơn so với 27% người dùng từ 55 tuổi trở lên (khoảng cách 21%).

Một vấn đề tiềm ẩn: các bạn trẻ đang có xu hướng giảm dần kỹ năng tự đọc hiểu một văn bản dài và phức tạp.

Nhưng mà nếu nghĩ lại thì bây giờ anh em đọc một bài viết kiểu 1920-30 cũng có khi khó hiểu. Style thời đại đã thay đổi.

Tất nhiên nó sẽ có ảnh hưởng đến cách não bộ xử lý thông tin. Tốt hơn hay không thì không rõ. Nhưng nó là trend. Nhìn số 48% người dùng 18-24 tuổi thì chúng ta biết rồi. 10 năm nữa họ sẽ là lực lượng lao động chính và giữ vị trí lãnh đạo sớm của thế giới.

Có điều, một nghiên cứu gần đây cho thấy có 45% cơ hội mấy con AI diễn giả ("interpret") tin bậy. Nên mấy bạn dựa vào AI nhiều để chém gió hơn mức mà nó tóm tắt mà không có background vững thì mấy chuyện Ahihi sẽ diễn ra rất thường xuyên.