Ai đã “bật đèn xanh” cho sai phạm tại Mường Thanh?

Liên quan đến những sai phạm tại khu đô thị HH Linh Đàm và các dự án của Tập đoàn Mường Thanh, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng việc xử lý cần đặt nguyên tắc thượng tôn pháp luật lên hàng đầu, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng bên liên quan.

Tại talkshow “Phải tôn trọng pháp luật, 18.184 căn hộ vượt quy hoạch ở Mường Thanh xử lý ra sao?” do VTC News thực hiện, ông nhận định sai phạm nghiêm trọng tại HH Linh Đàm là việc tự ý thay đổi quy hoạch từ 4 tòa nhà thành 12 tòa chung cư, đồng thời xây vượt số tầng được phép rồi bán căn hộ cho người dân.

Theo GS. Đặng Hùng Võ, cơ quan chức năng cần có biện pháp xử lý nghiêm, bao gồm giải tỏa các tòa nhà xây dựng trái phép nhằm khôi phục quy hoạch đã được phê duyệt.

Ông cũng nhấn mạnh trách nhiệm không chỉ thuộc về chủ đầu tư Mường Thanh mà còn cần được xem xét đối với những cán bộ, người có thẩm quyền trong bộ máy quản lý đã cho phép hoặc tạo điều kiện để dự án vi phạm quy định pháp luật.

Ba mối quan hệ pháp lý cần được tách bạch

Một vấn đề đáng chú ý là tình trạng hàng vạn cư dân HH Linh Đàm nhiều năm chưa được cấp sổ hồng. Để giải quyết vướng mắc này, GS. Đặng Hùng Võ đề xuất phân định rõ ba mối quan hệ pháp lý thay vì để người mua nhà tiếp tục chịu thiệt hại do những sai phạm của chủ đầu tư.

Thứ nhất, giữa Nhà nước và chủ đầu tư. Khi doanh nghiệp vi phạm trật tự xây dựng hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp xử phạt, khởi kiện hoặc thực hiện các biện pháp cưỡng chế theo quy định để buộc chủ đầu tư khắc phục hậu quả.

Thứ hai, giữa chủ đầu tư và người mua nhà. Nếu người dân đã thanh toán đầy đủ theo hợp đồng, chủ đầu tư phải thực hiện nghĩa vụ bàn giao nhà như cam kết. Trong trường hợp công trình phải phá dỡ do sai phạm của doanh nghiệp, trách nhiệm bồi thường hoặc bố trí nơi ở thay thế cho người dân cần được giải quyết theo quy định pháp luật và các nghĩa vụ hợp đồng liên quan.

Thứ ba, giữa Nhà nước và người mua nhà trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Theo quan điểm của ông, quyền lợi của người mua cần được xem xét độc lập với nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư. Đối với những căn hộ đủ điều kiện pháp lý để được công nhận, cơ quan chức năng cần giải quyết thủ tục cấp sổ hồng cho người dân theo quy định.

GS. Đặng Hùng Võ cho rằng việc người dân bị ách tắc thủ tục cấp giấy chứng nhận chỉ vì chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ hoặc có sai phạm có thể dẫn đến tình trạng đẩy rủi ro từ doanh nghiệp sang người mua nhà. Trong khi đó, người dân thường là bên chịu thiệt hại lớn dù không trực tiếp gây ra vi phạm.

Việc phân định rõ các quan hệ pháp lý, theo ông, sẽ giúp xác định đúng trách nhiệm của chủ đầu tư, xử lý sai phạm và bảo vệ quyền lợi chính đáng của cư dân.