9 dấu hiệu hộ kinh doanh dễ vướng hình sự

Cục Thuế vừa ban hành sổ tay hướng dẫn nhận diện hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán, đồng thời cảnh báo 9 dấu hiệu có thể khiến doanh nghiệp và hộ kinh doanh đối mặt với nguy cơ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm quy định về thuế.

Đáng chú ý, theo quy định hiện hành, cá nhân có hành vi trốn thuế từ 100 triệu đồng hoặc pháp nhân thương mại từ 200 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan thuế khuyến nghị người nộp thuế chủ động rà soát hóa đơn, sổ sách và kê khai doanh thu để hạn chế rủi ro pháp lý.

9 dấu hiệu hộ kinh doanh dễ vướng hình sự

Ban Pháp chế (Cục Thuế) vừa phát hành sổ tay hướng dẫn phòng chống hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán. Hướng dẫn này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhận diện sớm các rủi ro về thuế, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật. Cục Thuế nhấn mạnh rằng doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể đối mặt với nguy cơ bị xử lý hình sự nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu cho thấy việc kê khai doanh thu, hạch toán kế toán không trung thực.

9 dấu hiệu cảnh báo

Các dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm: doanh thu thực tế không tương xứng với số hóa đơn đã xuất; bán hàng không lập hóa đơn hoặc xuất hóa đơn thấp hơn giá trị giao dịch thực tế; tỷ lệ thanh toán tiền mặt cao bất thường so với đặc thù ngành; dữ liệu giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền qua ngân hàng không đồng nhất. Bên cạnh đó là sử dụng nhiều phần mềm kế toán không đồng bộ; kê khai lợi nhuận liên tục ở mức thấp hoặc thua lỗ dù doanh thu thực tế tăng; chênh lệch lớn giữa số liệu khai thuế với số liệu cung cấp cho ngân hàng; kê khai doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế khi thực tế vượt ngưỡng; chi phí hạch toán thiếu hóa đơn, chứng từ hợp pháp hoặc phát sinh bất thường.

Hành động khắc phục kịp thời

Khi phát hiện một hoặc nhiều dấu hiệu nêu trên, hộ kinh doanh cần chủ động rà soát toàn bộ hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ và việc kê khai, nộp thuế để kịp thời khắc phục sai sót. Cục Thuế lưu ý rằng việc kê khai doanh thu phải trung thực, đầy đủ. Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ từ 100 triệu đồng, do đó cần đặc biệt cẩn trọng trong lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Mức phạt hình sự áp dụng

Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự, cá nhân trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên hoặc pháp nhân thương mại trốn thuế từ 200 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp số tiền thấp hơn nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt hành chính hoặc bị kết án về hành vi trốn thuế mà chưa được xóa án tích thì vẫn có thể bị xử lý hình sự. Nếu tái phạm, ngưỡng truy cứu sẽ thấp hơn.

Quy định về xử lý lặp lại

Cục Thuế giải đáp rằng nguyên tắc là một hành vi không bị xử lý hai lần với cùng tính chất. Tuy nhiên, nếu hành vi vi phạm có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì hồ sơ sẽ được chuyển sang xử lý theo quy định pháp luật hình sự. Việc từng bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế cũng là căn cứ để áp dụng ngưỡng truy cứu thấp hơn nếu tái phạm.