5 dấu hiệu cần theo dõi để phát hiện rắc rối trên thị trường

Trong giai đoạn thị trường biến động mạnh như hiện nay, nhà đầu tư đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.

Diễn biến chóng mặt gần đây trên phố Wall đã khiến các nhà đầu tư cảnh giác cao độ. Cổ phiếu lao dốc nhanh và sâu hơn dự kiến do ảnh hưởng từ thuế quan Mỹ, sau đó lại phục hồi bất ngờ. Lợi suất trái phiếu cũng biến động mạnh – lúc giảm, lúc tăng.

Khi thị trường biến động, nhà đầu tư thường theo dõi các tín hiệu như áp lực tài chính của doanh nghiệp vay nợ, làn sóng bán tháo hay sự suy giảm thanh khoản. Những chỉ báo này có thể hé lộ xu hướng sắp tới của thị trường và mức độ lan tỏa của làn sóng bán tháo vào nền kinh tế thực.

1. Trái phiếu 30 năm bị bán tháo

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ được coi là “lãi suất phi rủi ro”. Trong thời kỳ bất ổn, nhà đầu tư thường đổ xô vào trái phiếu chính phủ khiến lợi suất giảm. Tuy nhiên, gần đây xu hướng này đã đảo ngược.

Mối lo về lạm phát, đình lạm và việc tháo gỡ các giao dịch rủi ro đã đẩy lợi suất trái phiếu tăng lên, khiến nhà đầu tư gần như không còn nơi trú ẩn thực sự.

2. Bảo hiểm trái phiếu rác tăng vọt

Nhà đầu tư đang gấp rút mua quyền chọn bán để phòng ngừa khả năng trái phiếu rác (high-yield bonds) giảm giá sâu hơn. Khối lượng giao dịch quyền chọn bán trên ETF trái phiếu rác (iShares iBoxx High Yield) đã đạt mức cao nhất lịch sử, theo số liệu từ Cboe.

Theo Ben Inker – quản lý danh mục tại GMO (Boston): “Sự bất ổn này khiến doanh nghiệp không thể đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý – điều tệ nhất về mặt kinh tế.” Ông cho biết rủi ro phá sản ở các công ty Mỹ đang gia tăng.

3. Tín hiệu bán tháo cực độ trên thị trường nợ

Một chỉ số đo lường mức độ “bán tháo đến mức đầu hàng” trên thị trường trái phiếu rác của Barclays đã nhảy 34 điểm phần trăm kể từ cuối tháng 3, lên 91% – mức cao nhất kể từ tháng 10/2023.

Nếu đạt 100%, thị trường chính thức rơi vào trạng thái “capitulation”. Điều này chỉ xảy ra 5 lần trong thế kỷ này: khủng hoảng tài chính 2008–09, khủng hoảng nợ châu Âu 2011, cú sập dầu 2016, đại dịch Covid-19 năm 2020 và cú sốc lãi suất năm 2022.

4. Rút vốn khỏi quỹ vay doanh nghiệp

Dòng vốn đổ vào các ETF cho vay doanh nghiệp – từng rất “hot” khi lãi suất tăng – đang bị đảo chiều. Ngày 4/4, nhà đầu tư đã rút 1,3 tỷ USD khỏi các quỹ này, mức rút ròng trong ngày lớn nhất từ trước đến nay (theo JPMorgan).

ETF của Invesco về vay đòn bẩy đã giảm gần 1% trong tháng này. Một số quỹ của Janus Henderson và Eldridge Capital đầu tư vào khoản vay thế chấp cũng giảm khoảng 3%.

5. Thị trường tương lai lạnh đi

Ngay cả trước khi Tổng thống Trump công bố thuế mới hôm 2/4, thanh khoản giao dịch trên các thị trường tương lai chủ chốt như trái phiếu 10 năm và S&P 500 mini futures đã giảm rõ rệt (theo Quantitative Brokers).

Robert Almgren, giám đốc khoa học của công ty, cho biết: “Tình trạng này rất bất thường – lần cuối cùng thấy như vậy là khi thị trường sụp đổ vì Covid vào đầu 2020.”

Thanh khoản thấp có thể là tín hiệu cảnh báo: khi ít người đặt giá mua bán hợp lý, thị trường trở nên dễ gãy trước các cú sốc mới.