30 triệu đồng/m2 – Dấu hỏi lớn cho mục tiêu an cư xã hội

Giá nhà ở xã hội tại Hà Nội liên tục lập kỷ lục mới, có nơi tiệm cận 30 triệu đồng/m², thậm chí thị trường thứ cấp còn cao ngang ngửa chung cư thương mại. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nguồn cung khan hiếm, chi phí tăng và tình trạng đầu cơ, khiến giấc mơ an cư của người thu nhập thấp ngày càng xa vời.

Nhà ở xã hội, từng được kỳ vọng là “phao cứu sinh” cho người thu nhập thấp, nay lại trở thành nghịch lý khi giá bán không ngừng lập đỉnh, đẩy giấc mơ an cư ngày càng xa tầm với.

Tại Hà Nội và nhiều đô thị lớn, “cơn sốt” giá nhà ở xã hội không còn dừng ở vài dự án riêng lẻ mà đã lan rộng, khiến giấc mơ an cư của hàng trăm nghìn gia đình trẻ ngày càng xa tầm với.

Kỷ lục mới – áp lực mới

Ngày 1/10, dự án Rice City Long Châu (phường Bồ Đề, Hà Nội) mở bán với giá trung bình 29,4 triệu đồng/m² – mức cao chưa từng có đối với phân khúc nhà ở xã hội. Con số này tăng gần 9% so với mức dự kiến hồi tháng 6, đồng thời đánh dấu cú nhảy vọt từ dưới 20 triệu lên sát 30 triệu đồng/m² chỉ trong vòng ba năm.

Những “tượng đài giá rẻ” như Ecohome 3 hay NHS Trung Văn cũng bị đẩy giá chuyển nhượng lên 60–68 triệu đồng/m², tiệm cận thậm chí vượt cả chung cư thương mại. Nhà ở xã hội – vốn được xem là giải pháp an sinh – nay đang biến thành hàng hóa đầu cơ.

Không ít người lao động rơi vào cảnh “mơ xa vời vợi”. Với mức thu nhập hơn 17 triệu đồng/tháng, khoản tiết kiệm 600 triệu, anh Trần Văn Khánh (Hà Nội) vẫn không thể kham nổi căn hộ gần 1,9 tỷ đồng. Tương tự, nhiều khách mua thứ cấp ngỡ ngàng khi giá nhà ở xã hội ngang ngửa dự án cao cấp nhưng tiện ích, nội thất đều hạn chế.

Nguyên nhân và nghịch lý

Giá leo thang do nguồn cung khan hiếm, nhu cầu cao, chi phí đầu vào tăng cùng chính sách thay đổi khiến nhà ở xã hội bị thương mại hóa. Trong khi đó, thủ tục hành chính kéo dài và tình trạng đầu cơ, sang tay càng đẩy giá lên mức phi lý.

Lối ra nào cho giấc mơ an cư?

Các chuyên gia cho rằng cần giải pháp tổng thể: mở rộng nguồn cung với mục tiêu 1 triệu căn đến 2030; rút ngắn thủ tục, giảm chi phí; kiểm soát đầu cơ và tăng cường mô hình cho thuê dài hạn. Đồng thời, điều chỉnh cơ chế lợi nhuận, miễn thuế VAT hoặc hỗ trợ tài chính để kéo giá bán về mức hợp lý hơn.

Nhà ở xã hội không chỉ là “nơi để ở” mà còn là trụ cột an sinh. Nếu để giá cả chạy theo logic thương mại, mục tiêu này sẽ bị phá vỡ. Chỉ khi Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp và thị trường cùng hành động, giấc mơ an cư mới trở lại đúng nghĩa – chắp cánh cho hàng triệu lao động thu nhập thấp.