3 năm, gói 145.000 tỷ vẫn "ì ạch"

Sau ba năm triển khai chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng dành cho phát triển nhà ở xã hội, tổng vốn giải ngân mới đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, tương đương 8,5% quy mô gói hỗ trợ. Dù cơ chế tín dụng liên tục được nới lỏng, nguồn cung dự án vẫn là "điểm nghẽn" lớn nhất khiến dòng vốn chưa thể chảy mạnh vào nền kinh tế.

Việc giải ngân chậm không chỉ ảnh hưởng đến mục tiêu an sinh mà còn tác động trực tiếp tới doanh nghiệp bất động sản, ngân hàng và các ngành vật liệu xây dựng đang kỳ vọng hưởng lợi từ phân khúc nhà ở xã hội.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến hết tháng 5/2026, doanh số giải ngân chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, tương đương 8,5% quy mô gói. Trong đó, khoảng 10.640 tỷ đồng được giải ngân cho các chủ đầu tư dự án và khoảng 1.800 tỷ đồng dành cho người mua nhà. Tổng dư nợ của chương trình hiện đạt khoảng 10.175 tỷ đồng. Đối với chương trình cho người trẻ dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội, được triển khai từ cuối tháng 5/2025, đến hết tháng 5/2026, doanh số giải ngân đạt khoảng 383 tỷ đồng.

Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Xuân Bắc cho biết, nguồn cung nhà ở xã hội vẫn là nút thắt lớn nhất. Số lượng dự án nhà ở xã hội được triển khai còn khá hạn chế so với nhu cầu thực tế, dẫn đến số dự án đủ điều kiện để các ngân hàng tiếp cận, thẩm định và giải ngân vốn chưa nhiều. Dù dòng vốn ưu đãi sẵn sàng, nhưng chưa thể đi vào nền kinh tế với tốc độ như kỳ vọng. Lãi suất ưu đãi áp dụng là 7%/năm cho chủ đầu tư và 6,5%/năm cho người mua nhà.

Để đẩy mạnh tín dụng lĩnh vực nhà ở xã hội, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp. Đáng chú ý, các khoản cho vay nhà ở xã hội và dự án khu công nghiệp sẽ không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng bất động sản năm 2026. Ngân hàng cũng quy định hệ số rủi ro đối với các khoản vay mua nhà ở xã hội thấp hơn so với bất động sản thương mại, tạo điều kiện cho các ngân hàng mở rộng tín dụng vào phân khúc này.

Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước Phạm Chí Quang cho biết, nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp và nhà ở xã hội cho thuê sẽ được ưu tiên khuyến khích phát triển vì có khả năng tạo động lực tăng trưởng kinh tế. Đối với mô hình nhà ở xã hội cho thuê, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu cơ chế tạo nguồn vốn phù hợp cho các ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng có vốn Nhà nước. Cơ chế tái cấp vốn đang được xem xét để bổ sung nguồn lực cho các ngân hàng triển khai chương trình phát triển nhà ở cho thuê.