13 máy bay quân sự Mỹ vây bắt tàu chở dầu Nga: Thêm nhiều tàu khác lọt vào “tầm ngắm”

Mỹ vừa tiến hành một chiến dịch hiếm hoi và quyết liệt trên vùng biển quốc tế, huy động lực lượng lớn cả trên biển lẫn trên không để bắt giữ tàu chở dầu mang cờ Nga Marinera, sau nhiều tuần truy đuổi căng thẳng trên Đại Tây Dương. Đáng chú ý, giới chức Washington cho biết không chỉ Marinera, mà nhiều tàu chở dầu khác cũng đang nằm trong danh sách theo dõi, làm dấy lên lo ngại về một làn sóng siết chặt mới đối với hoạt động vận chuyển dầu bị trừng phạt.

Cuộc truy đuổi kéo dài và cái kết trên biển quốc tế

Theo các nguồn tin quân sự và hàng hải, tàu Marinera – trước đây mang tên Bella 1 – đã bị Lực lượng Tuần duyên Mỹ bắt giữ vào sáng ngày 7/1 theo lệnh của tòa án liên bang Mỹ. Con tàu bị cáo buộc thuộc “hạm đội bóng tối”, chuyên vận chuyển dầu vi phạm các lệnh trừng phạt của Washington đối với Venezuela và Iran.

Trước đó, tàu từng né kiểm tra ngoài khơi Venezuela, sau đó đổi tên, treo cờ Nga và sơn lại nhận diện nhằm tránh sự truy đuổi. Tuy nhiên, nỗ lực này không thành công khi Mỹ liên tục theo dấu suốt nhiều tuần, từ khu vực Caribe cho đến Bắc Đại Tây Dương.

Bộ Chỉ huy châu Âu của Mỹ (USEUCOM) xác nhận tàu Marinera bị theo dõi trực tiếp bởi tàu tuần duyên USCGC Munro, trước khi bị cưỡng chế kiểm soát trên vùng biển quốc tế.

Mỹ huy động 13 máy bay quân sự, Anh tham gia hỗ trợ

Dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy, 13 máy bay quân sự Mỹ đã được triển khai trong những ngày trước thời điểm bắt giữ. Các loại máy bay trinh sát và tiếp tế, bao gồm P-8A Poseidon, KC-135 và C-130J, được ghi nhận hoạt động gần khu vực cuối cùng nơi tàu Marinera bị chặn lại.

Bộ Quốc phòng Anh xác nhận London đã hỗ trợ Mỹ trong công tác giám sát và tác chiến trên không, cho rằng con tàu có liên hệ với các hoạt động bị trừng phạt và có thể liên quan tới các mạng lưới tài trợ xuyên biên giới mà phương Tây coi là nguy hiểm.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố cứng rắn: “Các lệnh phong tỏa dầu mỏ bị trừng phạt của Mỹ sẽ được thực thi ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.”

Không chỉ Marinera: Siêu tàu dầu khác cũng bị thu giữ

Cùng thời điểm, Mỹ cũng công bố đã thu giữ siêu tàu chở dầu M/T Sophia tại khu vực Caribe. Theo Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ (U.S. Southern Command), tàu Sophia được xác định thuộc đội tàu bóng tối, chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô Merey từ Venezuela, bốc xếp tại cảng Jose Oil Terminal.

Chuyên gia Emmanuel Belostrino từ công ty phân tích dữ liệu dầu mỏ Kpler cho biết hình ảnh vệ tinh và báo cáo cảng cho thấy tàu Sophia có dấu hiệu né tránh giám sát trong thời gian dài.

Nga phản ứng dữ dội, gọi hành động của Mỹ là “cướp biển”

Ngay sau vụ việc, Bộ Giao thông Vận tải Nga tuyên bố tàu Marinera đã được cấp giấy phép tạm thời treo cờ Nga vào cuối tháng 12, đồng thời cho biết đã mất liên lạc với con tàu sau khi lực lượng Mỹ lên kiểm tra.

Moscow cáo buộc Washington vi phạm luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, yêu cầu đảm bảo đối xử nhân đạo với thủy thủ đoàn và cho phép họ sớm hồi hương.

Nghị sĩ Nga Andrei Klishas thậm chí gọi hành động của Mỹ là “cướp biển trên vùng biển quốc tế”. Truyền hình nhà nước RT đã phát đoạn video được cho là quay từ tàu Marinera, ghi lại cảnh tàu tuần duyên Mỹ bám theo trong điều kiện sương mù dày đặc.

Nhiều tàu khác đổi cờ Nga để né trừng phạt

Theo dữ liệu từ MarineTraffic, ít nhất 3 tàu chở dầu khác từng hoạt động gần Venezuela đã đổi cờ sang Nga trong thời gian gần đây nhằm né tránh các biện pháp trừng phạt. Các tàu này gồm:

Trước đó, các tàu này treo cờ Comoros và Guyana, cho thấy một mô hình né tránh trừng phạt ngày càng tinh vi.

Điểm nóng mới trên đại dương

Giới quan sát nhận định, việc Mỹ huy động lực lượng lớn để bắt giữ tàu dầu Nga trên vùng biển quốc tế đánh dấu sự leo thang rõ rệt trong nỗ lực siết chặt phong tỏa dầu mỏ Venezuela và Iran. Đồng thời, động thái này có nguy cơ đẩy căng thẳng Mỹ – Nga sang một mặt trận mới: tự do hàng hải và thực thi pháp luật trên đại dương.

Trong bối cảnh nhiều tàu khác đã lọt vào “tầm ngắm”, các chuyên gia cảnh báo cuộc đối đầu trên biển có thể còn tiếp diễn, với những hệ lụy khó lường đối với thị trường năng lượng và an ninh hàng hải toàn cầu.