Vinfast và chiến thuật tiêu hao

Nếu nhìn vào cách vận hành của VinFast, chúng ta sẽ thấy bóng dáng rất rõ ràng của chiến thuật "Chiến tranh tiêu hao" (Game of Attrition)và "Tích hợp dọc" (Vertical Integration) tương tự như cách Samsung đã làm với DRAM, nhưng được điều chỉnh cho phù hợp với ngành ô tô và bối cảnh riêng của họ.

VinFast đang áp dụng chiến thuật này qua ba biểu hiện cụ thể:

1. Dùng giá và dải sản phẩm để bóp nghẹt xe xăng truyền thống

Tại thị trường Việt Nam, VinFast không chọn cách đi từ từ mà tung ra một dải sản phẩm dày đặc từ VF 3, VF 5, VF 6 đến VF 7, VF 8, VF 9 nhằm phủ kín mọi phân khúc.

*Chiến lược giá hủy diệt :Việc tung ra các dòng xe như VF 3 hay VF 5 với mức giá cực kỳ tiếp cận, kết hợp với chính sách thuê pin, đã trực tiếp kéo giá sàn sở hữu ô tô tại Việt Nam xuống mức thấp chưa từng có.

*Ép biên lợi nhuận của đối thủ: Xe xăng truyền thống (vốn chịu thuế tiêu thụ đặc biệt cao hơn và không có lợi thế quy mô về hệ sinh thái xe điện) rất khó để hạ giá xuống mức đó mà vẫn giữ được lợi nhuận. Kết quả là VinFast đã nhanh chóng chiếm lĩnh vị trí số 1 thị phần ô tô tại Việt Nam, đẩy các "ông lớn" xe xăng vào thế phải bám đuổi hoặc giảm giá sâu để giữ khách.

2. Chấp nhận "chảy máu" tài chính để đổi lấy quy mô và hạ giá thành tương lai

Báo cáo tài chính của VinFast cho thấy họ vẫn đang chịu những khoản lỗ lớn do chi phí khấu hao nhà máy, đầu tư R&D và xây dựng trạm sạc khổng lồ. Điều này hoàn toàn trùng khớp với giai đoạn đầu của cuộc chiến tiêu hao: chấp nhận lỗ ngắn hạn bằng nguồn vốn từ tập đoàn mẹ (Vingroup) để xây dựng một rào cản gia nhập thị trường mà không đối thủ nào tại Việt Nam có thể sao chép được.

Khi lượng xe bán ra tăng vọt (đạt mức kỷ lục hơn 175.000 xe điện trong năm 2025), chi phí sản xuất trên mỗi chiếc xe (BOM cost) sẽ bắt đầu giảm mạnh nhờ lợi thế quy mô. Mục tiêu của họ là đưa giá thành sản xuất xuống mức thấp nhất để chuẩn bị cho cuộc chiến dài hơi với các thương hiệu xe điện giá rẻ từ Trung Quốc.

3. Hệ sinh thái tích hợp dọc kiểu Vingroup

Giống như Samsung lấy mảng di động bù mảng chip, hay tự mua chip của chính mình, VinFast có một bệ đỡ "tích hợp dọc" độc bản:

*Tự tạo dòng cầu (Demand Generation):Việc thành lập GSM (Xanh SM) và các dòng xe chuyên dụng như Limo Green là bước đi kinh điển để hấp thụ sản lượng từ nhà máy. Khi các hãng xe khác phải đau đầu tìm đại lý và khách hàng cá nhân, VinFast tự tạo ra một "khách hàng khổng lồ" tiêu thụ hàng chục nghìn xe mỗi năm, giúp nhà máy liên tục vận hành để giảm chi phí cố định.

*Hệ sinh thái bổ trợ:Tiền từ mảng bất động sản và các nguồn lực tài chính khác của Vingroup đóng vai trò như dòng vốn vô hạn (tương tự các khoản viện trợ khởi động của Airbus hay dòng tiền của Samsung) để nuôi VinFast vượt qua giai đoạn "đáy chữ V" của đồ thị tài chính.

Điểm khác biệt cốt lõi:Samsung hay Airbus làm chủ hoàn toàn công nghệ lõi ngay từ đầu và đấu với các đối thủ cùng quy mô. Trong khi đó, VinFast đang đi một quân bài mạo hiểm hơn: Họ áp dụng chiến thuật này ở thị trường nội địa để làm bàn đạp, nhưng khi bước ra thế giới, họ phải đối mặt với những "gã khổng lồ" cũng đang chơi chính chiến thuật này với quy mô lớn hơn gấp nhiều lần (như BYD hay Tesla).

Do đó, chiến thuật này của VinFast đã thành công rực rỡ trong việc định hình lại bản đồ ô tô Việt Nam , nhưng để duy trì sự tồn tại lâu dài trên toàn cầu, cuộc chiến tiêu hao của họ sẽ còn khốc liệt hơn rất nhiều.