Việt Nam đang bước vào một giai đoạn rất đặc biệt: vừa hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao hơn, vừa xử lý các tồn đọng pháp lý của giai đoạn cũ.

Điều này có thể tạo ra một thay đổi lớn trong cách lựa chọn doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Trước đây, nhà đầu tư thường bị hấp dẫn bởi các câu chuyện như quỹ đất lớn, dự án lớn, tài sản lớn hoặc cổ phiếu đã giảm sâu. Nhưng trong chu kỳ mới, câu hỏi quan trọng hơn không còn là “doanh nghiệp có gì?”, mà là:

Có thể thấy định hướng chính sách đang khá rõ. Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025 xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia, đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 2 triệu doanh nghiệp, trong đó có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song đó, Nghị quyết 29/2026/QH16 và Nghị định 147/2026/NĐ-CP được ban hành để tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài, đồng thời xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Với thị trường chứng khoán, Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi Luật Chứng khoán và một số luật liên quan cũng cho thấy định hướng nâng cao tính minh bạch, hoàn thiện khung pháp lý và phát triển thị trường bền vững hơn.

Từ các điểm trên, tôi cho rằng thị trường đang bước vào một giai đoạn thanh lọc doanh nghiệp.

Thực tế gần đây cho thấy yếu tố pháp lý đang trở thành một biến số rất quan trọng với thị trường. Một số doanh nghiệp lớn như ACV, DGC, PC1 gần đây xuất hiện các thông tin liên quan đến rà soát, điều tra, khởi tố lãnh đạo hoặc vấn đề pháp lý/quản trị, khiến nhà đầu tư phải nhìn lại chất lượng quản trị và mức độ minh bạch của doanh nghiệp.

Điểm cần nhấn mạnh là: đây không phải là lý do để phủ nhận toàn bộ giá trị của một doanh nghiệp hay cả một nhóm ngành. Nhưng nó cho thấy nhà đầu tư không thể chỉ nhìn vào quy mô tài sản, lợi nhuận kế toán hay câu chuyện tăng trưởng. Rủi ro pháp lý, chất lượng quản trị và tính minh bạch sẽ trở thành bộ lọc bắt buộc trước khi nói đến định giá.

Trong chu kỳ mới, những doanh nghiệp có pháp lý yếu, dự án treo, dòng tiền thiếu minh bạch hoặc mô hình kinh doanh không tạo giá trị thực sẽ khó được dòng vốn lớn ưu tiên. Ngược lại, các doanh nghiệp có pháp lý rõ ràng, tài sản sạch, dòng tiền thật, quản trị minh bạch và gắn với lợi ích tăng trưởng quốc gia sẽ có cơ hội được định giá lại.

Vì vậy, bộ lọc đầu tư giai đoạn tới nên đi theo 5 câu hỏi:

Kết luận của tôi là: chu kỳ tăng trưởng mới sẽ không dành cho tất cả doanh nghiệp. Đây sẽ là chu kỳ của những doanh nghiệp đủ sạch để được tin, đủ thật để tạo dòng tiền và đủ lớn để đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng quốc gia.

Giai đoạn này, nhà đầu tư không nên chỉ hỏi “mã nào rẻ?”, mà nên hỏi trước:

Trong chu kỳ tăng trưởng mới, cổ phiếu rẻ chưa chắc là cơ hội; doanh nghiệp sạch, thật và minh bạch mới là nơi dòng tiền lớn có thể ưu tiên.