Điểm đáng chú ý nhất với CTCP Tập đoàn Hoa Sen (HSG) lúc này không phải lợi nhuận quý gần nhất tăng mạnh, mà là mức tăng đó có thể duy trì bao lâu. Quý 2/2026, HSG ghi nhận lợi nhuận sau thuế 382 tỷ đồng, tăng gần 40% so với cùng kỳ, trong khi biên lợi nhuận gộp lên 15,3%, mức cao nhất trong 10 quý. Tuy nhiên, phần lớn cải thiện đến từ lượng thép cuộn cán nóng mua ở vùng giá thấp trước đó rồi được bán khi giá thép phục hồi. Đây là yếu tố thuận lợi nhưng khó lặp lại liên tục.

Nếu loại bớt tác động của biên gộp tăng bất thường, bức tranh lợi nhuận kém tích cực hơn khá nhiều. Riêng việc biên gộp tăng thêm 2,5 điểm % so với cùng kỳ đã đóng góp khoảng 247 tỷ đồng lợi nhuận gộp, lớn hơn toàn bộ mức tăng 108 tỷ đồng của lợi nhuận sau thuế. Trong khi đó, chi phí lãi vay, thu nhập tài chính suy giảm và thuế đã kéo giảm khoảng 180 tỷ đồng. Ước tính nếu không có phần lợi ích từ biên gộp, lợi nhuận sau thuế quý chỉ quanh 170 tỷ đồng, thấp hơn cùng kỳ khoảng 38%.

Ở chiều tích cực, HSG vẫn duy trì vị thế dẫn đầu ngành tôn mạ với khoảng 26% thị phần và hơn 400 cửa hàng bán lẻ. Việc chuyển trọng tâm sang thị trường nội địa cũng đang mang lại kết quả nhất định. Trong 9 tháng niên độ 2025-26, sản lượng tiêu thụ nội địa tăng 6% lên khoảng 883 nghìn tấn. Vấn đề là xuất khẩu giảm tới 35%, khiến tổng sản lượng vẫn giảm 7,1% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy thị trường trong nước mới chỉ bù được một phần khoảng trống do xuất khẩu suy yếu, chưa đủ tạo ra một chu kỳ tăng trưởng sản lượng mới.

Áp lực xuất khẩu có khả năng còn kéo dài. HSG đã ngừng bán tôn sang Mỹ từ tháng 9/2024, trong khi EU từ tháng 7/2026 giảm mạnh hạn ngạch nhập khẩu thép và áp dụng cơ chế tự vệ mới. Khi các doanh nghiệp tôn mạ đều phải đưa thêm sản lượng về thị trường trong nước, cạnh tranh về giá có thể tăng lên. Đây là điểm đáng lưu ý bởi lợi nhuận HSG rất nhạy với biên gộp: lợi thế từ mạng lưới bán lẻ lớn hiện vẫn đi kèm chi phí bán hàng và quản lý cao, khiến biên lợi nhuận hoạt động chưa vượt trội rõ rệt so với các đối thủ.

Rủi ro thứ hai nằm ở bảng cân đối. Tại cuối tháng 6/2026, nợ ròng của HSG đã lên 6.629 tỷ đồng, tương đương 3,5 lần EBITDA 12 tháng và toàn bộ nợ vay đều là ngắn hạn. Chi phí lãi vay quý 2/2026 tăng lên 121 tỷ đồng, trong khi lãi suất vay ngầm định đã tăng lên khoảng 6,2%/năm. Điều này khiến HSG nhạy hơn với biến động giá thép: nếu biên lợi nhuận giảm trong khi dư nợ vẫn cao, khả năng tạo tiền để giảm đòn bẩy sẽ yếu đi khá nhanh.

Vì vậy, kết quả quý 3/2026, cũng là quý cuối niên độ 2025-26 của HSG, sẽ là phép thử quan trọng nhất trong ngắn hạn. Quý này đã kết thúc và kết quả dự kiến được công bố vào cuối tháng 10. Điều cần theo dõi không chỉ là lợi nhuận, mà quan trọng hơn là biên gộp có giữ được trên khoảng 12,5% hay không, cùng với diễn biến nợ vay cuối kỳ. Nếu biên gộp giảm mạnh về mức bình thường sau khi hiệu ứng hàng tồn kho qua đi, thị trường sẽ phải đánh giá lại chất lượng của nhịp phục hồi lợi nhuận hiện tại.

Câu chuyện của HSG vì thế đang khá rõ: thị phần lớn và kênh phân phối mạnh giúp doanh nghiệp giữ vị thế tốt ở thị trường nội địa, nhưng lợi nhuận vẫn phụ thuộc nhiều vào chênh lệch giá thép, trong khi xuất khẩu suy giảm và nợ vay ngắn hạn ở mức cao làm giảm biên an toàn. Trong vài quý tới, biến số quyết định không phải doanh thu tăng bao nhiêu, mà là HSG có duy trì được biên gộp sau khi lợi thế tồn kho biến mất và đồng thời đưa đòn bẩy tài chính đi xuống hay không.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của HSG có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết.