#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Xóa bỏ cơ chế xin - cho và cơn lốc đầu tư theo phong trào

Mọi dự án đầu tư phải nằm trong quy hoạch tổng thể mang tính tích hợp, xóa bỏ tình trạng các khu đô thị "chỉ có nhà, không có hạ tầng" và những công trình vừa xây xong đã lạc hậu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Phát biểu tại hội nghị triển khai Nghị quyết Trung ương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật phát triển: không được hiểu sai, làm khác hay vận dụng chính sách theo hướng có lợi riêng. Hệ thống phải vận hành thống nhất, minh bạch và nhất quán.

Điểm nhấn được đặt vào việc thay đổi căn bản tư duy phát triển. Trong thời gian dài, không ít nơi vẫn dựa chủ yếu vào ngân sách, đất đai và đầu tư công như những trụ cột chính. Cách tiếp cận này nếu kéo dài sẽ trở thành lực cản, khi nền kinh tế bước vào giai đoạn đòi hỏi tăng trưởng chất lượng và bền vững hơn.

Theo tính toán, nhu cầu nguồn lực cho giai đoạn mới lên tới khoảng 38 triệu tỷ đồng, trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được khoảng 8,5 triệu tỷ đồng. Khoảng trống còn lại buộc phải được lấp đầy bằng các nguồn lực xã hội. Điều đó đồng nghĩa, Nhà nước không thể tiếp tục “gánh” vai trò trung tâm trong đầu tư, mà phải chuyển sang kiến tạo, dẫn dắt và kích hoạt dòng vốn.

Trong cấu trúc mới, vốn nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, định hình không gian phát triển và giảm rủi ro ban đầu. Vốn doanh nghiệp – cả tư nhân lẫn FDI – cần được định hướng vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị tri thức. Vốn vay nước ngoài phải được sử dụng có chọn lọc, gắn với năng lực hấp thụ và trả nợ dài hạn.

Trên nền tảng đó, thị trường tài chính phải thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung – dài hạn cho nền kinh tế thực, thay vì luân chuyển ngắn hạn hoặc chệch hướng vào các lĩnh vực kém hiệu quả. Đặc biệt, nguồn vốn trong dân được xác định là một trong những đột phá chiến lược cần được khơi thông.

Song song, yêu cầu cấp thiết là xóa bỏ tư duy cục bộ – theo địa giới, ngành hay nhiệm kỳ – trong quy hoạch phát triển. Quy hoạch không chỉ là bản vẽ hành chính mà là cấu trúc phát triển dài hạn, phải tích hợp, đồng bộ và có khả năng kết nối. Nếu quy hoạch yếu, chính nó sẽ trở thành điểm nghẽn lớn nhất.

Thực tế cho thấy nhiều dự án thiếu liên kết, mỗi nơi một tiêu chuẩn, dẫn đến hạ tầng rời rạc, đô thị thiếu đồng bộ, nhà ở phát triển nhưng thiếu tiện ích cơ bản. Những sai lệch này phản ánh hệ quả của tư duy đầu tư ngắn hạn, thiếu tầm nhìn.

Từ đó, lãnh đạo yêu cầu chấm dứt dứt khoát tình trạng đầu tư theo phong trào, theo ý chí chủ quan, cơ chế xin – cho hay chạy theo nhiệm kỳ. Mọi dự án phải nằm trong quy hoạch tổng thể, được thẩm định chặt chẽ, tuân thủ tiêu chuẩn thống nhất và hướng tới hiệu quả dài hạn.

Thông điệp được nhấn mạnh rõ ràng: không lấy quy mô vốn thay cho hiệu quả, không lấy số lượng dự án thay cho chất lượng tăng trưởng, càng không chạy theo tốc độ giải ngân bề ngoài mà bỏ qua giá trị bền vững. Phát triển không chỉ là làm nhanh, mà phải làm đúng và làm lâu dài.