Xe xăng hồi sinh, xe điện thất sủng với quyết định của Mỹ?

Trong một động thái được giới quan sát mô tả là "tối hậu thư" năng lượng, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã làm rung chuyển hội nghị cấp Bộ trưởng của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tại Paris vào ngày 19/2/2026. Mỹ, quốc gia đóng góp tới 14% ngân sách của IEA, đã yêu cầu tổ chức này phải loại bỏ lộ trình "Net Zero 2050" trong vòng một năm tới nếu không muốn Washington rút lui hoàn toàn.

Mỹ và IEA: Cuộc đối đầu giữa "An ninh năng lượng" và "Ảo tưởng khí hậu"

Bộ trưởng Chris Wright không ngần ngại gọi mục tiêu Phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào năm 2050 là một "ảo tưởng mang tính hủy diệt". Theo quan điểm của Washington năm 2026, IEA đã đi quá xa khỏi sứ mệnh ban đầu là đảm bảo an ninh năng lượng để trở thành một tổ chức vận động chính sách khí hậu.

Tối hậu thư một năm: Mỹ yêu cầu IEA trong vòng 12 tháng phải quay lại tập trung vào các giá trị cốt lõi: An ninh năng lượng, khả năng tiếp cận năng lượng và "sự trung thực về năng lượng" (Energy Honesty).

Xe xăng hồi sinh, xe điện thất sủng với quyết định của Mỹ?

Xoay trục sang hóa thạch: Với chính sách mới, Mỹ ưu tiên khai thác tối đa dầu đá phiến và khí đốt, coi đây là nền tảng cho sự tái thiết công nghiệp và sức mạnh quân sự, thay vì chạy đua theo các mục tiêu xanh thiếu thực tế.

Phản ứng của IEA: Dưới áp lực tài chính và chính trị, IEA đã bắt đầu có dấu hiệu "hạ tông". Trong các báo cáo gần đây, tổ chức này đã điều chỉnh dự báo về "đỉnh dầu" (Peak Oil) từ năm 2030 sang tận giữa thế kỷ này.

Thị trường xe điện (EV) sụt giảm và sự hồi sinh của động cơ đốt trong

Động thái của Mỹ đã tạo ra một "cơn địa chấn" đối với ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, vốn đang lấy lộ trình của IEA làm kim chỉ nam.

1. Xe điện "thất sủng" tại Mỹ

Chính sách đảo chiều: Việc cắt giảm các gói hỗ trợ thuế 7.500 USD vào tháng 9/2025 đã khiến doanh số xe điện tại Mỹ sụt giảm 4% trong năm qua, trong khi thị trường thế giới vẫn tăng trưởng 20%.

Nới lỏng khí thải: Các quy định khắt khe về môi trường bị bãi bỏ, giúp các hãng xe Mỹ như Ford và GM tiết kiệm hàng tỷ USD tiền phạt, tạo điều kiện cho họ kéo dài vòng đời của các dòng SUV và xe bán tải chạy xăng.

2. Sự hồi sinh mạnh mẽ của xe xăng và Hybrid

Thực tế chi phí: Người tiêu dùng đang có xu hướng quay lại với xe động cơ đốt trong (ICE) và Hybrid do hạ tầng sạc vẫn chưa đáp ứng kịp và chi phí sở hữu xe điện còn cao.

"Cỗ máy in tiền" trở lại: Các nhà sản xuất ô tô giờ đây tự tin khẳng định động cơ đốt trong vẫn là "trái tim" của thị trường trong nhiều thập kỷ tới, thay vì bị khai tử vào năm 2030-2035 như các dự báo trước đó.

Trung Quốc hưởng lợi từ sự thoái lui của phương Tây

Trong khi Mỹ và IEA rơi vào trạng thái hỗn loạn về chính sách, các đối thủ từ châu Á đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống.

Sự vươn lên của BYD: Hãng xe Trung Quốc đã leo lên vị trí thứ 6 thế giới về doanh số trong năm 2025, tận dụng chuỗi cung ứng pin và hạ tầng sạc mà họ đã kiên định xây dựng theo lộ trình xanh.

Mất quyền dẫn dắt: Việc Mỹ gây áp lực buộc IEA từ bỏ mục tiêu Net Zero vô hình trung làm giảm tính dẫn dắt của các tổ chức phương Tây trong việc định hình tiêu chuẩn xe điện và năng lượng sạch tương lai.

Góc nhìn chuyên gia: "Thế giới đang chia làm hai cực rõ rệt: Một bên là Mỹ tập trung vào an ninh năng lượng hóa thạch để tái công nghiệp hóa, một bên là châu Á và một phần châu Âu vẫn kiên trì với kinh tế xanh. IEA hiện đang đứng giữa 'làn đạn' và phải lựa chọn giữa ngân sách từ Mỹ hoặc uy tín về khí hậu."