Xe hỏng vì E10, đòi ai bồi thường?

Dù cơ quan quản lý đưa ra hàng loạt bằng chứng khoa học khẳng định độ an toàn của việc phối trộn ethanol, rủi ro đối với các dòng xe đời cũ vẫn là khoảng trống khiến người tiêu dùng đứng ngồi không yên.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Trong bộ tài liệu gồm 85 câu hỏi - đáp vừa công bố, Bộ Công Thương đã giải đáp hàng loạt thắc mắc liên quan đến xăng sinh học E10 trước ngày triển khai đại trà trên toàn quốc.

Theo cơ quan quản lý, trong trường hợp phương tiện hư hỏng và có đầy đủ căn cứ xác định nguyên nhân đến từ chất lượng xăng E10, trách nhiệm trước hết thuộc về đơn vị cung cấp nhiên liệu. Sau đó, trách nhiệm quản lý Nhà nước trong lĩnh vực xăng dầu cũng sẽ được xem xét theo quy định hiện hành.

Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho biết đến nay chưa có bằng chứng khoa học nào ghi nhận xăng E10 gây hư hỏng động cơ khi sử dụng đúng tiêu chuẩn. Thực tế tại nhiều quốc gia đã sử dụng E10 trong thời gian dài cũng chưa ghi nhận các rủi ro mang tính hệ thống đối với phương tiện.

Đa số ôtô, xe máy hiện nay đều được thiết kế tương thích với loại nhiên liệu này. Xăng E10 cũng không ảnh hưởng đến khả năng khởi động hay vận hành trong điều kiện bình thường.

Dù vậy, cơ quan quản lý lưu ý một số phương tiện quá cũ hoặc không được nhà sản xuất xác nhận khả năng tương thích với E10 cần được kiểm tra kỹ trước khi sử dụng. Nhóm này bao gồm xe máy đời cũ, ôtô cũ và các loại động cơ xăng phục vụ nông nghiệp, dân dụng như máy bơm nước, máy cắt cỏ hay máy thổi lá.

Hơn 60 quốc gia đã sử dụng

Theo Bộ Công Thương, việc triển khai E10 là một phần trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh và giảm phát thải khí nhà kính.

Hiện khoảng 60 quốc gia trên thế giới đã sử dụng loại nhiên liệu này. Ngoài lợi ích môi trường, E10 còn giúp thúc đẩy ngành nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra cho nông sản và giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt.

Đối với lo ngại về điều kiện khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam, cơ quan quản lý cho biết E10 đã được sử dụng nhiều năm tại các quốc gia có đặc điểm thời tiết tương đồng như Trung Quốc, Thái Lan và Philippines.

Theo tính toán, mỗi lít xăng khoáng được thay thế sẽ góp phần giảm khoảng 2,3-2,5 kg CO2 phát thải ra môi trường, qua đó hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trong dài hạn.

Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh E10 không phải giải pháp thay thế hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch bởi thành phần vẫn gồm 90% xăng khoáng. Đây chủ yếu là bước chuyển tiếp trong quá trình giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống.

Vì sao Việt Nam chọn E10?

Bộ Công Thương cho rằng tỷ lệ ethanol không phải càng cao càng tốt. Việc phối trộn cần cân đối giữa khả năng thích ứng của phương tiện, hạ tầng kỹ thuật và năng lực sản xuất trong nước.

Trong khi Mỹ đã thương mại hóa xăng E85 cho một số dòng xe chuyên dụng, Brazil phổ biến E30, còn Thái Lan và Philippines sử dụng rộng rãi E15, Việt Nam lựa chọn E10 như một bước đi phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo cơ quan quản lý, đây là tỷ lệ giúp bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra an toàn, hạn chế xáo trộn đối với hàng triệu phương tiện đang lưu hành, đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu trong nước để sản xuất ethanol nhiên liệu.

Bên cạnh yếu tố môi trường, E10 còn được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và củng cố an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.