Xăng E10: Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam nói "những lo ngại là có cơ sở"

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam: Trước hết phải khẳng định rằng, những lo ngại của người tiêu dùng trong thời gian vừa qua không phải là không có cơ sở.

Trả lời báo chí về vấn đề dư luận quan tâm liên quan đến xăng E10 chuẩn bị được bán đồng loạt trên phạm vi cả nước, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng: Những lo ngại của người tiêu dùng trong thời gian vừa qua, đặc biệt khi thời điểm bán phổ biến xăng E10 từ ngày 1/6 đang đến gần, không phải là không có cơ sở.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam

Tuy nhiên, theo ông này cần nhìn nhận nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến những băn khoăn hoặc các trục trặc phát sinh trong quá trình chuyển đổi nhiên liệu.

Một phần đến từ phía người sử dụng phương tiện, một phần đến từ công tác tư vấn của các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu sinh học, trong khi một số khâu chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi thực tế có thể chưa thật sự đầy đủ.

Qua theo dõi của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đối với phản ánh của người tiêu dùng thời gian qua, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng: Pphần lớn các vấn đề phát sinh liên quan đến đặc tính của xăng E10.

Cụ thể, ông Bảo cho biết: Xăng E10 có khả năng tẩy rửa và tính dung môi cao hơn xăng khoáng thông thường. Vì vậy, khi sử dụng, nhiên liệu có xu hướng hòa tan và cuốn theo các cặn bẩn, tạp chất tích tụ lâu ngày trong hệ thống chứa và cung cấp nhiên liệu.

Điều này không chỉ xảy ra ở hệ thống bồn bể, máy bơm của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu mà còn xuất hiện trong hệ thống nhiên liệu của ô tô, xe máy.

Các cặn bẩn bị cuốn theo có thể gây tắc lọc nhiên liệu, ảnh hưởng đến bơm xăng hoặc hệ thống kim phun, đặc biệt với những phương tiện đã sử dụng lâu năm nhưng chưa được bảo dưỡng, vệ sinh định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

Xăng E10RON95 chính thức thay thế xăng khoáng RON95 trên thị trường ngày 1/6 tới.

Do đó, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam khuyến cáo người dân, nhất là với các dòng xe cũ, xe sản xuất trước năm 2000 sử dụng bộ chế hòa khí (carburetor), nên tiến hành bảo dưỡng cơ bản trước khi chuyển đổi nhiên liệu. Việc này có thể bao gồm vệ sinh hệ thống cung cấp nhiên liệu, thay lọc xăng và điều chỉnh bộ chế hòa khí để phương tiện vận hành ổn định hơn.

Đối với các dòng xe cũ, Hiệp hội cũng khuyến nghị tiếp tục sử dụng xăng E5 RON 92 để bảo đảm phương tiện hoạt động phù hợp, hạn chế phát sinh sự cố.

Theo ông Bảo, chương trình nhiên liệu sinh học của Việt Nam đã được chuẩn bị từ khá sớm, thông qua Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2012. Trong quyết định này, lộ trình triển khai đã được nêu rất rõ, thể hiện cách tiếp cận thận trọng và từng bước của Việt Nam.

Vào thời điểm năm 2012, nhiều quốc gia trên thế giới đã vượt qua giai đoạn sử dụng xăng E5 và bắt đầu phát triển, kinh doanh xăng E10. Tuy nhiên, với điều kiện thực tế của Việt Nam - một quốc gia đang phát triển, hạ tầng kỹ thuật còn nhiều khác biệt, việc triển khai cần được tính toán kỹ lưỡng.

Đặc biệt, hệ thống phương tiện giao thông của Việt Nam rất đa dạng, từ ô tô đến xe máy, với nhiều dòng xe cũ mới khác nhau, trong đó số lượng xe máy là rất lớn. Vì vậy, Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước đã lựa chọn cách triển khai hết sức thận trọng khi xây dựng lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học.

Việc bắt đầu từ xăng E5 là bước đi phù hợp, dựa trên kinh nghiệm thực tiễn của nhiều quốc gia đã trải qua quá trình chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học trong thời gian dài. Việt Nam đã tham khảo những kết quả đó để tổ chức triển khai E5 trước khi tiến tới các bước tiếp theo. Thực tế cho thấy, khi triển khai xăng E5, các vấn đề kỹ thuật liên quan đến phương tiện giao thông và nhiên liệu hầu như không phát sinh. Điều này có được là nhờ Việt Nam đã cập nhật kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước, đồng thời nhận được sự phối hợp, hỗ trợ từ các nhà sản xuất phương tiện giao thông, bao gồm cả các hãng sản xuất xe máy và ô tô.

Sau hơn 10 năm triển khai xăng E5, Việt Nam đã có đủ cơ sở thực tiễn để xem xét, đánh giá lại lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học. Trên cơ sở đó, việc chuyển đổi sang xăng E10 được đưa ra như một bước đi tiếp theo trong lộ trình này.

Trong khi đó, nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai xăng E10 đồng loạt từ nhiều năm trước. Vì vậy, việc Việt Nam chuyển sang E10 cũng là xu hướng phù hợp với quá trình phát triển chung của thế giới và kinh nghiệm thực tiễn đã được kiểm chứng.

Từ năm 2020, hầu hết các nước tại châu Âu, Mỹ và nhiều quốc gia Đông Nam Á như Philippines, Thái Lan đã triển khai kinh doanh xăng E10 trong thời gian dài, đồng thời từng bước hướng tới sử dụng nhiên liệu sinh học với tỷ lệ ethanol cao hơn như E15 hay E20.

Trong khi đó, với lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học, Việt Nam hiện mới quyết định triển khai ở mức E10. Đây là bước đi được tham khảo từ kinh nghiệm chuyển đổi của nhiều quốc gia trên thế giới.

Điều quan trọng là xăng E10 đã được hầu hết các hãng sản xuất ô tô, xe máy lớn trên thế giới chấp thuận, từ Mercedes-Benz, BMW, Toyota đến các hãng sản xuất của Nhật Bản và nhiều nhà sản xuất phương tiện khác. Theo đó, các dòng xe sản xuất từ khoảng năm 2010 - 2011 trở lại đây đều có thể đáp ứng và tương thích với xăng E10.

Đối với các loại nhiên liệu sinh học có tỷ lệ ethanol cao hơn như E15, E20 hoặc cao hơn nữa, đây hiện là định hướng mà một số quốc gia đang nghiên cứu và thúc đẩy trong tương lai.

Tuy nhiên, để triển khai các loại nhiên liệu sinh học có tỷ lệ ethanol cao hơn như E15 hay E20, cần có thêm thời gian để đánh giá kỹ lưỡng, trước hết là đối với khả năng tương thích của các phương tiện giao thông.

Các hãng sản xuất ô tô, xe máy phải bảo đảm rằng phương tiện của họ đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật khi sử dụng các loại nhiên liệu như E15, E20 thì mới có thể triển khai rộng rãi. Hiện nay mới chỉ có một số hãng ô tô công bố khả năng tương thích với E15 hoặc E20. Vì vậy, Việt Nam vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá một cách thận trọng trước khi xem xét các bước chuyển đổi tiếp theo sau E10.

Với cách tiếp cận thận trọng như vậy, trong quá trình chuyển đổi sang xăng E10 có thể vẫn xuất hiện một số vấn đề kỹ thuật phát sinh. Tuy nhiên, chất lượng nhiên liệu không phải là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các hỏng hóc của phương tiện.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng cần tuân thủ các khuyến cáo từ nhà sản xuất ô tô, xe máy để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi và bảo đảm an toàn cho phương tiện. Đồng thời, các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu sinh học cũng cần tăng cường tư vấn, cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến xăng sinh học để người dân yên tâm sử dụng

Mới đây, Petrolimex vừa phát đi cẩm nang hướng dẫn sử dụng xăng sinh học, theo Petrolimex với các xe sản xuất trước năm 2000 hoặc xe máy dùng chế hòa khí cũ, thành phần ethanol trong xăng sinh học có thể làm các chi tiết bằng cao su, nhựa, như ống dẫn, gioăng phớt bị lão hóa theo thời gian.

Vì vậy, dựa trên các nghiên cứu tương thích toàn cầu, các phương tiện cần thay thế toàn bộ hệ thống ống dẫn và bơm xăng trước khi sử dụng xăng E10, gồm: Xe máy sử dụng bộ chế hòa khí (xăng cơ) sản xuất trước năm 2000; Ô tô đời cũ sản xuất trước năm 1900, đặc biệt là các xe Anh, Mỹ hoặc châu Âu đời cũ có bình xăng bằng thép không gỉ hoặc dùng bộ chế hòa khí SU/Weber; Các xe có hệ thống ống dẫn xăng làm từ cao su tự nhiên, nhựa PVC rẻ tiền hoặc có các chi tiết bằng đồng, kẽm, nhôm đúc chưa qua xử lý anodize trong đường ống tiếp liệu.

Chủ ô tô đời cũ (sản xuất trước năm 2010) cần kiểm tra với nhà sản xuất phương tiện và các gara gần nhất để đảm bảo tính tương thích với xăng E10 và có các hướng dẫn cụ thể.