Vốn ngoại rút hàng tỷ USD khỏi Việt Nam: Khi nào dòng tiền trở lại?

Ông Kang Moon Kyung cho biết, từ tháng 4/2023 đến đầu năm 2025, dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) liên tục rút ròng khỏi Việt Nam do chênh lệch lãi suất với Mỹ ngày càng lớn.

Dòng vốn toàn cầu đổ mạnh vào Mỹ và Trung Quốc

Theo dữ liệu từ Bloomberg, dòng vốn ETF toàn cầu năm 2024 đã tăng 91%, đạt gần 1.758 tỷ USD – mức cao nhất kể từ năm 2021. Trong đó, hơn 70% dòng tiền này chảy vào cổ phiếu, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Mỹ và Trung Quốc là hai điểm đến chính.

Đặc biệt, thị trường Mỹ thu hút 833 tỷ USD, tăng gần 140% so với năm trước, chiếm hơn 66% tổng dòng vốn ETF vào cổ phiếu. Sự hấp dẫn của các công ty công nghệ lớn như Apple, Nvidia cùng với làn sóng AI bùng nổ đã góp phần tạo nên sức hút này.

Cuối năm 2024, dòng vốn dịch chuyển mạnh sang Trung Quốc, tăng gấp đôi so với năm trước, đạt 131 tỷ USD. Trong khi đó, kênh trái phiếu cũng phục hồi ấn tượng với dòng vốn ETF tăng 34%, đạt 405 tỷ USD, riêng thị trường Mỹ chiếm 67%. Trái ngược với xu hướng này, dòng vốn ETF vào trái phiếu châu Âu sụt giảm 26% sau ba năm tăng trưởng liên tục.

Bước sang đầu năm 2025, dòng vốn ETF có sự phân hóa do tác động từ chính sách của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Mỹ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhất cho cả cổ phiếu và trái phiếu, trong khi Trung Quốc ghi nhận dòng vốn rút ròng 6,7 tỷ USD do căng thẳng thương mại leo thang.

Sự dịch chuyển của dòng vốn trước biến động chính trị - kinh tế

Trao đổi tại Talkshow Phố Tài Chính, ông Kang Moon Kyung – Tổng Giám đốc Chứng khoán Mirae Asset (MAS), nhận định nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi lạm phát có xu hướng hạ nhiệt.

Các tập đoàn công nghệ lớn tiếp tục hưởng lợi từ sự bùng nổ của AI, giúp thị trường chứng khoán Mỹ trở thành "thỏi nam châm" hút dòng vốn. Tuy nhiên, chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cùng với sức mạnh của đồng USD đang tạo ra không ít thách thức cho các thị trường khác.

Tại Trung Quốc, các biện pháp kích thích kinh tế đã giúp dòng vốn ngoại quay lại mạnh mẽ trong nửa cuối năm 2024, với hơn 54 tỷ USD. Nhưng đến đầu năm 2025, xu hướng này đảo chiều do căng thẳng thương mại leo thang. Theo MAS, dòng vốn FII đầu tư vào cổ phiếu Trung Quốc đã rút ròng 8 tỷ USD trong các giai đoạn căng thẳng thương mại vào tháng 11/2024 và tháng 2/2025.

Ông Kang nhấn mạnh, giới đầu tư toàn cầu đang theo dõi chặt chẽ chính sách mới của chính quyền Tổng thống Trump. Đồng USD nhiều khả năng duy trì sức mạnh nhờ chiến lược "America First", trong khi chủ nghĩa bảo hộ gia tăng có thể khiến lạm phát tăng trở lại, tác động đến chính sách của Fed. Do đó, hai yếu tố quan trọng cần theo dõi trong năm nay là lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed và ảnh hưởng của đồng USD lên các đồng tiền khác.

Dòng vốn FII rút ròng khỏi Việt Nam

Tại Việt Nam, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ. Trong năm 2024, giải ngân FDI đạt 25 tỷ USD, riêng tháng 1/2025 đạt 1,5 tỷ USD.

Việt Nam tiếp tục hấp dẫn nhờ chi phí sản xuất cạnh tranh, lực lượng lao động dồi dào và vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính phủ cũng tích cực triển khai các biện pháp thu hút FDI, từ đầu tư cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công đến nâng cấp nguồn cung điện theo Quy hoạch điện 8. Đồng thời, các quỹ hỗ trợ nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực chip, bán dẫn cũng được thành lập nhằm thu hút đầu tư vào công nghệ cao.

Tuy nhiên, dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) lại có xu hướng rút ròng từ tháng 4/2023 đến đầu năm 2025 do chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ ngày càng nới rộng, tạo áp lực lên tỷ giá. Lãnh đạo MAS cho rằng, khối ngoại sẽ thận trọng hơn cho đến khi mức chênh lệch này thu hẹp lại.

Dù vậy, Việt Nam vẫn có nhiều yếu tố để thu hút dòng vốn ngoại trong thời gian tới. Một trong những động lực quan trọng là mục tiêu tăng trưởng GDP tối thiểu 8% trong năm 2025 và kế hoạch nâng hạng lên thị trường mới nổi. Chính phủ đang triển khai các cải cách quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư, bao gồm nâng cấp hệ thống KRX và nâng cao tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp.

Việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi có thể giúp thị trường chứng khoán Việt Nam định giá lại, thu hút dòng vốn lớn từ các quỹ ETF và đầu tư tổ chức. Dự báo, FTSE có thể đưa Việt Nam vào danh sách thị trường mới nổi vào tháng 9/2025, kéo theo dòng vốn kỳ vọng khoảng 6 tỷ USD. Trong khi đó, việc nâng hạng của MSCI vào năm 2026 sẽ phụ thuộc vào những điều chỉnh trong Nghị định 155 và các văn bản hướng dẫn Luật Chứng khoán sửa đổi.

Bên cạnh đó, Việt Nam đang đặt mục tiêu phát triển mạnh thị trường tài chính, với kế hoạch nâng quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán lên 100% GDP và quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp lên 20% GDP vào năm 2025.

Ông Kang kết luận: "Sau giai đoạn điều chỉnh mạnh năm 2022, vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam đã giảm từ gần 100% GDP xuống còn khoảng 60%. Tuy nhiên, thị trường vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng cùng nền kinh tế, không chỉ nhờ mục tiêu nâng hạng mà còn từ động lực nội tại của doanh nghiệp và chính sách hỗ trợ từ Chính phủ."