Viettel Post chuyển mình thành nhà cung cấp logistics tích hợp, biên lợi nhuận vẫn cần thời gian cải thiện

Viettel Post đang chuyển đổi thành nhà cung cấp logistics tích hợp, với doanh thu quý 2/2026 tăng 9,85% nhưng lợi nhuận giảm 32,8%. Công ty đầu tư vào hạ tầng logistics và công nghệ, đồng thời đối mặt cạnh tranh khốc liệt từ thị trường thương mại điện tử.

Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel (VTP) đang trải qua giai đoạn chuyển đổi quan trọng, từ một doanh nghiệp chuyển phát truyền thống sang mô hình nhà cung cấp dịch vụ logistics tích hợp, với trọng tâm mở rộng hạ tầng kho bãi, vận tải và logistics quốc tế. Diễn biến kinh doanh quý 2/2026 phản ánh rõ nét quá trình chuyển đổi này khi doanh thu đã lấy lại đà tăng trưởng sau một quý đầu năm suy giảm, trong khi lợi nhuận vẫn chịu áp lực đáng kể từ chi phí đầu vào.

Doanh thu phục hồi nhưng lợi nhuận thu hẹp

Doanh thu thuần quý 2/2026 của VTP tăng 9,85% so với cùng kỳ, đảo chiều so với mức giảm của quý 1, đưa doanh thu lũy kế nửa đầu năm lên hơn 10.230 tỷ đồng, tăng 2,07% so với cùng kỳ và hoàn thành 52,4% kế hoạch năm. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế lũy kế H1/2026 chỉ đạt 111,8 tỷ đồng, giảm 32,8% so với cùng kỳ, mới hoàn thành khoảng 28% kế hoạch lợi nhuận cả năm. Vấn đề cốt lõi không nằm ở tăng trưởng doanh thu mà ở biên lợi nhuận bị thu hẹp do chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng doanh thu, chủ yếu do tác động của giá nhiên liệu và các khoản đầu tư mở rộng đang triển khai đồng thời.

Với đội xe hơn 5.000 phương tiện mà khoảng 90% sử dụng dầu diesel, VTP chịu tác động trực tiếp khi giá dầu thế giới tăng mạnh trong quý 1/2026 do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, có thời điểm lên tới khoảng 238 USD/thùng. Trong nước, giá dầu diesel có tháng tăng tới 57% so với tháng trước, mức tăng theo tháng cao nhất trong nhiều năm. Để ứng phó, doanh nghiệp đã triển khai cơ chế phụ phí nhiên liệu linh hoạt, điều chỉnh theo diễn biến giá dầu, đồng thời được hỗ trợ bởi các chính sách giảm thuế xăng dầu của Chính phủ. Giới phân tích cho rằng VTP có khả năng chống chịu tốt hơn mặt bằng chung ngành nhờ lợi thế quy mô đội xe, khả năng đàm phán giá nhiên liệu và cơ chế chuyển một phần chi phí sang khách hàng, dù hiệu quả của các khoản đầu tư vào hạ tầng, công nghệ và đội xe vẫn cần thêm thời gian để phản ánh rõ nét vào lợi nhuận.

Bối cảnh ngành cạnh tranh khốc liệt, quyền lực dịch chuyển về các sàn thương mại điện tử

Thị trường chuyển phát nhanh Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trưởng mạnh trong dài hạn nhờ thương mại điện tử, nhưng đây cũng là ngành có rào cản gia nhập thấp với hàng trăm doanh nghiệp bưu chính đang hoạt động, khiến cạnh tranh về giá cước ngày càng gay gắt. Đặc điểm cấu trúc đáng chú ý nhất hiện nay là sự dịch chuyển quyền lực về phía các đơn vị chuyển phát gắn liền với nền tảng thương mại điện tử lớn, khi các sàn ưu tiên sử dụng đơn vị vận chuyển liên kết trực tiếp trong hệ sinh thái của mình, khiến các doanh nghiệp chuyển phát độc lập như VTP gặp khó khăn hơn trong việc giành đơn hàng thương mại điện tử thuần túy. Áp lực cạnh tranh trong ngành thậm chí đã khiến một số doanh nghiệp quốc tế phải thu hẹp phạm vi hoạt động tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ tháng 7/2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực tích cực khi yêu cầu các sàn công khai tiêu chí lựa chọn đối tác vận chuyển và hạn chế việc ưu tiên đơn vị logistics trong cùng hệ sinh thái, qua đó có thể mở ra cơ hội thị phần cho các doanh nghiệp chuyển phát độc lập. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn thận trọng chưa đưa tác động này vào các dự báo cơ sở, do cần thêm thời gian đánh giá hiệu quả thực thi trên thực tế.

Chiến lược mở rộng hệ sinh thái logistics

VTP đang đẩy mạnh đầu tư vào chuỗi hạ tầng logistics quy mô lớn, bao gồm các trung tâm logistics tại Lạng Sơn, Đà Nẵng và Hưng Yên, cùng dự án cửa khẩu thông minh Kim Thành tại Lào Cai. Trung tâm Logistics Hưng Yên với vốn đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng được kỳ vọng là động lực tăng trưởng dài hạn quan trọng, góp phần nâng tỷ trọng doanh thu logistics trong tổng doanh thu của công ty. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đang thử nghiệm mô hình logistics vùng nguyên liệu tại Đắk Lắk theo hướng "cửa khẩu từ xa", hướng tới phục vụ xuất khẩu nông sản chủ lực của khu vực Tây Nguyên.

Về công nghệ, VTP đã đạt bước tiến khi xuất khẩu lô robot AGV Sorting tự nghiên cứu và phát triển sang Hàn Quốc, một trong những thị trường có mức độ tự động hóa logistics hàng đầu thế giới. Doanh nghiệp cũng đang mở rộng hợp tác chiến lược với các đối tác xe điện như VinFast thông qua V-Green và Kim Long Motor nhằm phát triển hạ tầng trạm sạc, trạm đổi pin tận dụng mạng lưới bưu cục và tủ giao nhận thông minh sẵn có trên toàn quốc.

Trên phương diện quốc tế, thỏa thuận hợp tác với FedEx được ký kết vào tháng 4/2026, theo đó VTP đóng vai trò nhà cung cấp mạng lưới quốc gia hỗ trợ lấy và giao hàng trên toàn quốc trong thời hạn 5 năm. Dù quy mô đóng góp doanh thu trong ngắn hạn còn khiêm tốn, ban lãnh đạo VTP kỳ vọng quan hệ đối tác này mang lại giá trị chiến lược quan trọng, giúp nâng cao năng lực logistics quốc tế và chuẩn hóa quy trình vận hành theo tiêu chuẩn toàn cầu, đồng thời mở rộng sự hiện diện trong hệ sinh thái chuỗi cung ứng xuyên biên giới, bao gồm chiến lược Go Global tại các thị trường Lào, Campuchia, Myanmar và Trung Quốc.

Định hướng tái cơ cấu doanh thu đến năm 2030

VTP đặt mục tiêu giảm dần tỷ trọng mảng bán hàng hóa vốn có biên lợi nhuận thấp, đồng thời tái phân bổ nguồn lực sang các mảng có giá trị gia tăng và biên lợi nhuận cao hơn như kho bãi, vận tải và logistics quốc tế. Theo định hướng này, tỷ trọng doanh thu từ dịch vụ chuyển phát dự kiến giảm đáng kể trong cơ cấu tổng doanh thu vào năm 2030, nhường chỗ cho các mảng kho bãi, vận tải và thương mại dịch vụ quốc tế mở rộng mạnh mẽ hơn.

Nhìn chung, VTP được giới phân tích đánh giá có tiềm năng tăng trưởng dài hạn tích cực nhờ chiến lược mở rộng hệ sinh thái logistics, sự phát triển của thị trường thương mại điện tử, cùng các động lực từ hợp tác quốc tế và khung pháp lý mới đang được hoàn thiện. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để chứng minh khả năng cải thiện biên lợi nhuận và hiệu quả từ các khoản đầu tư quy mô lớn đang được triển khai đồng thời trên nhiều mặt trận.