Việt Nam thuộc nhóm quốc gia tiến bộ về hạ tầng chất lượng

Theo đánh giá năm 2026 của UNIDO, Việt Nam đứng thứ 47 trong 170 quốc gia và vùng lãnh thổ về hạ tầng chất lượng. Dù giảm 5 bậc so với kỳ trước, Việt Nam vẫn được ghi nhận thuộc nhóm có mức cải thiện đáng kể trong giai đoạn 2024-2026.

Theo Chỉ số Hạ tầng chất lượng cho phát triển bền vững (QI4SD) năm 2026 vừa được Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) công bố, Việt Nam đạt 52.8 điểm, tăng so với mức 51.2 điểm của kỳ đánh giá năm 2024. Tuy nhiên, thứ hạng lại giảm từ vị trí 42 xuống 47, trong khi số quốc gia và vùng lãnh thổ được khảo sát tăng từ 155 lên 170.

Dù giảm hạng, Việt Nam vẫn được UNIDO lựa chọn giới thiệu trong nhóm quốc gia có mức cải thiện đáng kể về hạ tầng chất lượng giai đoạn 2024-2026, cùng Colombia, Iran, Nigeria và Uzbekistan. Kết quả được công bố tại Diễn đàn Chất lượng Toàn cầu diễn ra từ ngày 04-06/11 tại Vienna (Áo).

Việt Nam xếp thứ 47 trong số 170 quốc gia, vùng lãnh thổ về Chỉ số Hạ tầng chất lượng cho phát triển bền vững. 

Sự khác biệt nằm ở cách đánh giá. Năm nay, UNIDO lần đầu sử dụng bộ chỉ số được điều chỉnh để dữ liệu và phương pháp giữa các kỳ có thể so sánh thống nhất hơn. Nhờ đó, tổ chức này đánh giá được những thay đổi trong năng lực của từng quốc gia, thay vì chỉ nhìn vào vị trí trên bảng xếp hạng. Điểm số tổng hợp năm 2024 và 2026 không hoàn toàn tương đồng về cách tính, nên mức chênh 1.6 điểm cũng không thể xem là thước đo chính xác cho toàn bộ tiến bộ của Việt Nam.

Hạ tầng chất lượng được nhắc đến ở đây không phải đường sá, cầu cống hay nhà máy. Đây là hệ thống giúp kiểm tra và xác nhận hàng hóa, dịch vụ có đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn và môi trường hay không. Chẳng hạn, để một lô nông sản đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, doanh nghiệp cần có kết quả thử nghiệm, đo lường và chứng nhận phù hợp, đủ cơ sở để đối tác nước ngoài tin tưởng.

Bộ chỉ số QI4SD được UNIDO xây dựng và công bố lần đầu năm 2022, gồm 37 chỉ tiêu thuộc 5 nhóm: tiêu chuẩn hóa, đo lường, công nhận, đánh giá sự phù hợp và chính sách chất lượng. Trong đó, hoạt động công nhận giúp xác nhận năng lực của các đơn vị thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận, còn đánh giá sự phù hợp cung cấp căn cứ kỹ thuật để xác định sản phẩm có đạt yêu cầu hay không.

Tầm quan trọng của hệ thống này ngày càng rõ khi các thị trường xuất khẩu siết yêu cầu về nguồn gốc, an toàn và môi trường. Với các ngành như dệt may, nông sản, thực phẩm hay sản phẩm công nghiệp, làm ra hàng hóa đạt chất lượng là một chuyện, chứng minh được chất lượng đó với khách hàng và cơ quan quản lý nước nhập khẩu lại là yêu cầu khác.

Tại Diễn đàn Chất lượng Toàn cầu 2026, Tổng Giám đốc UNIDO Gerd Müller nhấn mạnh rằng chất lượng tạo dựng niềm tin, còn hệ thống tiêu chuẩn và kiểm định đáng tin cậy giúp doanh nghiệp chứng minh sản phẩm an toàn, có sức cạnh tranh. Theo ông, đây là nền tảng để thương mại vận hành hiệu quả và công bằng.

Với Việt Nam, đại diện Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đánh giá sự ghi nhận của UNIDO là "tín hiệu tích cực" đối với những nỗ lực phát triển hệ thống tiêu chuẩn, đo lường, công nhận và đánh giá sự phù hợp thời gian qua.

Tuy nhiên, cải thiện năng lực ở cấp quốc gia chưa đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều dễ dàng đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Kết quả xếp hạng cần được chuyển thành những dịch vụ kiểm định, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thiết thực, giúp doanh nghiệp chứng minh chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.