Việt Nam tăng tốc già hóa, giai đoạn dân số vàng sắp đi qua

Báo cáo dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024–2074 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy năm 2024 dân số đạt 101,3 triệu người và theo kịch bản trung bình – khả thi nhất – sẽ tăng lên 114,2 triệu người vào năm 2074, dù sự phân hóa giữa các kịch bản mức sinh sẽ rõ rệt sau 2034.

Quy mô dân số dự báo 2024-2074 theo 3 phương án.

Cùng với đó là quá trình đô thị hóa mạnh, tỷ lệ dân số thành thị dự kiến đạt 50% vào năm 2045 và khoảng 65% vào năm 2074.

Đáng chú ý, Việt Nam đang ở giai đoạn cuối của thời kỳ cơ cấu dân số vàng và giai đoạn này sẽ kết thúc vào năm 2036, sớm hơn dự báo trước đây, trong khi tốc độ già hóa thuộc nhóm nhanh nhất thế giới: từ năm 2034 bước vào dân số già và đến năm 2050 trở thành xã hội siêu già.

Dự báo tháp dân số Việt Nam.

Số người từ 60 tuổi trở lên dự kiến tăng từ 14,2 triệu hiện nay lên 38,5 triệu vào năm 2074, trong đó nhóm từ 80 tuổi trở lên tăng gấp 8 lần, kèm xu hướng “nữ hóa” dân số cao tuổi. Lực lượng lao động sẽ đạt đỉnh khoảng 69,5 triệu người vào năm 2038 rồi giảm dần, còn 61,6 triệu người vào năm 2074, đặt ra nguy cơ thiếu hụt lao động.

Trước bối cảnh này, báo cáo khuyến nghị tận dụng hiệu quả thời gian còn lại của dân số vàng thông qua nâng cao kỹ năng, năng suất lao động, cải cách hệ thống an sinh xã hội, mở rộng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và quy hoạch đô thị dựa trên dữ liệu nhân khẩu học để bảo đảm phát triển bền vững.