Việt Nam "tăng tốc", cán cân ASEAN sắp đổi chiều?
Với đà tăng trưởng được hậu thuẫn mạnh mẽ bởi đầu tư hạ tầng, Việt Nam đang tiến sát ngưỡng vượt Thái Lan về quy mô GDP danh nghĩa ngay trong năm 2026. Theo GS. Trần Văn Thọ, cột mốc này không chỉ cho thấy sự dịch chuyển vị thế của kinh tế Việt Nam trong khu vực, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng tầm chất lượng tăng trưởng để bước vào giai đoạn phát triển bền vững hơn.
Nếu tốc độ tăng trưởng tiếp tục tăng như kế hoạch, GDP danh nghĩa của Việt Nam có thể đạt mức giữa 500 tỷ USD vào năm 2026 hoặc 2027, vượt qua Thái Lan và có khả năng trở thành nền kinh tế lớn thứ ba Đông Nam Á sau Indonesia.
Theo Nikkei Asia, Việt Nam đang tiến rất gần tới việc vượt Thái Lan về quy mô kinh tế tính theo GDP danh nghĩa, sớm nhất ngay trong năm 2026. Động lực chính đến từ chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn do Nhà nước dẫn dắt, tạo lực đẩy rõ rệt cho tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế khu vực đang có sự phân hóa.
Trong khi Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao, bức tranh kinh tế Thái Lan lại chịu sức ép từ bất ổn chính trị nội bộ, căng thẳng biên giới với Campuchia và những điểm nghẽn mang tính cơ cấu, khiến tốc độ phục hồi chậm lại. Nikkei nhận định, cán cân kinh tế ASEAN vì thế đang dần dịch chuyển.
GDP thực tế của Việt Nam năm 2025 được dự báo tăng khoảng 8%, với mục tiêu vượt 10% trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Dù bị xem là tham vọng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhiều lần khẳng định tăng trưởng hai chữ số là khả thi nếu tận dụng tốt dư địa đầu tư, cải cách và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Với kịch bản này, GDP danh nghĩa của Việt Nam có thể đạt ngưỡng 500 tỷ USD vào giai đoạn 2026–2027, qua đó vượt Thái Lan và vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ ba Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia. GDP bình quân đầu người cũng được kỳ vọng vượt mốc 5.000 USD, thu hẹp đáng kể khoảng cách với nhóm dẫn đầu khu vực.
Động lực then chốt của tăng trưởng đến từ đầu tư công và phát triển hạ tầng. TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho biết kế hoạch đầu tư công đến năm 2026 dự kiến tăng khoảng 26%, có thể đóng góp thêm 1,6 điểm phần trăm cho tăng trưởng GDP. Hàng loạt dự án trọng điểm như sân bay Long Thành hay các tuyến đường sắt quy mô lớn đang từng bước hiện thực hóa chiến lược này.
Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng trong trung hạn, cải cách thể chế và cắt giảm thủ tục hành chính vẫn là điều kiện tiên quyết. Theo TS. Cấn Văn Lực, hiện vẫn còn hơn 2.000 dự án đầu tư bị đình trệ do vướng mắc pháp lý chưa được tháo gỡ.
Ở chiều ngược lại, OECD dự báo GDP thực tế của Thái Lan chỉ tăng khoảng 1,5% trong năm 2026. Nợ hộ gia đình cao, tiêu dùng nội địa suy yếu, du lịch phục hồi chậm và các rào cản thương mại từ Mỹ đang tiếp tục gây sức ép lên nền kinh tế này. Một số tập đoàn lớn như Suzuki hay Honda đã thu hẹp hoạt động sản xuất tại Thái Lan trong những năm gần đây.
Nhìn lại chặng đường ba thập kỷ thu hẹp khoảng cách
Quy mô GDP danh nghĩa của Việt Nam tăng nhanh trong hơn một thập kỷ, thu hẹp khoảng cách với Thái Lan và Philippines.
Viễn cảnh GDP Việt Nam vượt Thái Lan gợi lại những phân tích từ đầu thập niên 1990 của GS. Trần Văn Thọ (ĐH Waseda, Nhật Bản). Trong bài viết “Suy nghĩ về nguy cơ tụt hậu” năm 1995, ông từng ước tính Việt Nam đi sau Thái Lan khoảng 25 năm dựa trên nhiều chỉ tiêu phát triển.
Ba thập kỷ sau, khoảng cách ấy đã được rút ngắn đáng kể. GDP bình quân đầu người của Việt Nam tăng từ 250 USD năm 1993 lên khoảng 4.700 USD năm 2024, trong khi Thái Lan đạt gần 8.000 USD. Chỉ số phát triển nguồn nhân lực, tuổi thọ trung bình và nhiều chỉ tiêu xã hội khác của Việt Nam cũng tiến sát Thái Lan hơn bao giờ hết.
Tuy vậy, GS. Trần Văn Thọ nhấn mạnh, việc vượt Thái Lan về quy mô GDP chỉ mang ý nghĩa biểu tượng. Thách thức thực sự nằm ở chất lượng tăng trưởng: hiệu quả phân bổ nguồn lực, công bằng xã hội và tính bền vững với môi trường. Trong bối cảnh dân số Việt Nam lớn hơn đáng kể, bài toán nâng cao năng suất và giá trị gia tăng vẫn là chìa khóa cho chặng đường phía trước.
Theo ông, thành tựu hiện tại cho thấy Việt Nam đã đi một chặng đường dài, song cải cách thể chế và chiến lược phát triển đúng hướng vẫn là điều kiện quyết định để bước vào giai đoạn tăng trưởng chất lượng cao, bền vững và có chiều sâu hơn trong thập kỷ tới.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường