MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

“Việt Nam bất lợi so với các quốc gia cạnh tranh”?

Rất nhiều “chuyên gia” đã tính lợi thế cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực thu hút FDI và sản xuất hàng hóa xuất khẩu bằng cách làm phép cộng trừ (lấy 20% - 19% = chệnh lệch 1%) rồi phán “Việt Nam bất lợi so với các quốc gia cạnh tranh”. Ôi, làm kinh tế mà dễ như ăn kẹo, thế thì ai cũng dễ dàng trở thành doanh nhân thành công hết và Việt Nam chúng ta đã giàu có và cường thịnh từ lâu rồi.

Tôi không đủ chuyên môn và dữ liệu để tính toán được, nhưng tôi biết chắc chắn rằng thuế đối ứng nhập khẩu vào Mỹ (của Tổng thống Trump) cho mỗi quốc gia chỉ là một thành tố thôi, thậm chí không phải là thành tố chính, nếu mức chênh lệch về thuế đối ứng chỉ cỡ một vài phần trăm.

Vậy còn những thành tố nào nữa?

Tôi cho rằng ít nhất có các thành tố sau đây: Giá thành nguyên vật liệu, linh kiện, phụ kiện cho sản xuất, tiền thuê đất làm nhà xưởng, tiền điện, tiền nước, giá nhân công, chi phí không chính thức (bôi trơn), số lượng và chất lượng nguồn nhân lực, hệ sinh thái sản xuất của mỗi quốc gia, sự ôn định về chính trị.

Đầu tiên là về giá thành nguyên vật liệu, linh kiện phụ kiện cho sản xuất: Theo thống kê thì Trung Quốc là nhà cung cấp chính trong lĩnh vực điện tử, IT, may mặc, giày da túi sách. Ngoài Trung Quốc ra, Đài Loan, Hàn Quốc là nhà cung cấp trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, IT; Việt Nam, Italy, Thái Lan cũng là nhà cung cấp nguyên liệu thô cho ngành may mặc. Việt Nam lại gần Trung Quốc (giá thành vận chuyền hàng hoá đường bộ lẫn đường biển đều thấp hơn), thế nên giá nguyên vật liệu, linh kiện, phụ kiện cho sản xuất trong lĩnh vực điện tử, IT, may mặc, giày da túi sách chắc chắn rẻ hơn Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Ấn Độ, Bangladesh.

Thứ hai là về chi phí không chính thức (bôi trơn): Theo báo cáo của tổ chức minh bạch quốc tế về chỉ số nhận thức tham nhũng (CPI) năm 2024, điểm CPI của Việt Nam là 40, Ấn Độ là 38, Indonesia là 37, Thái Lan là 34, Philippines là 33, Mexico là 26, Bangladesh là 23, Campuchia là 21. Điều này có nghĩa là với các nhà đầu tư FDI thì chi phí không chính thức ở Việt Nam thấp hơn các quốc gia cạnh tranh (Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Ấn Độ, Bangladesh).

Điểm nữa cũng rất quan trọng là hàng hoá sản xuất ra không phải tất cả đều xuất sang Mỹ, nó còn xuất đi Châu Âu, Đông Bắc Á, Nam Mỹ và nhiều khu vực khác. Các hãng FDI họ không cần chuyển nhà máy mà chỉ cần lấy hàng hoá ở quốc gia khác có thuế đối ứng thấp hơn xuất Việt Nam xuất đi Mỹ, còn hàng hoá sản xuất ở Việt Nam thì xuất đi phần còn lại của thế giới,

Kết luận:

Vì có quá nhiều tham số, thế nên để tính lợi thế cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực sản xuất hàng hóa xuất khẩu, hãy để các nhà chuyên môn và các nhà đầu tư nước ngoài (FDI) tính toán. Các số liệu tăng - giảm về đầu tư FDI, về lượng và giá trị hàng hóa xuất khẩu trong thời gian tới là thước đo chính xác hơn rất nhiều những suy đoán chỉ dựa duy nhất vào một tham số.