Việt Nam ban hành chiến lược khởi nghiệp sáng tạo quốc gia đến năm 2045

Việc Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế, khi đổi mới sáng tạo được đặt vào vị trí trung tâm của tăng trưởng dài hạn. Không chỉ dừng ở khuyến khích phong trào, chiến lược lần này hướng tới xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh, có chiều sâu và khả năng cạnh tranh quốc tế.

Theo Nghị quyết được ban hành tháng 4/2026, khởi nghiệp sáng tạo được xác định không chỉ là động lực tăng trưởng, mà còn là yếu tố then chốt trong quá trình chuyển đổi mô hình kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là lần đầu tiên một chiến lược cấp quốc gia đặt khởi nghiệp trong mối liên kết chặt chẽ với chuyển đổi số, kinh tế tri thức và phát triển bền vững.

Một trong những điểm đáng chú ý của chiến lược là việc xác định rõ các mục tiêu định lượng đến năm 2030 và tầm nhìn 2045. Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có ít nhất 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời hình thành một số doanh nghiệp đạt giá trị từ 1 tỷ USD. Xa hơn, đến năm 2045, hệ sinh thái khởi nghiệp được kỳ vọng đạt trình độ phát triển cao trong khu vực, với thị trường vốn và các thiết chế hỗ trợ hoàn thiện.

Điểm khác biệt của chiến lược lần này nằm ở cách tiếp cận toàn diện. Thay vì tập trung riêng lẻ vào hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách được thiết kế theo hướng đồng bộ từ giáo dục, tài chính, pháp lý đến hạ tầng. Nội dung khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo sẽ được tích hợp vào chương trình giáo dục phổ thông và đại học, qua đó hình thành tư duy khởi nghiệp từ sớm trong xã hội. Song song với đó là các chính sách hỗ trợ tài chính, bao gồm quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ chế tín dụng ưu đãi và các sàn giao dịch vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Ở góc độ pháp lý, chiến lược cũng đề cập đến việc hoàn thiện khung pháp luật theo hướng linh hoạt hơn, bao gồm thí điểm các mô hình mới như “doanh nghiệp một người”, cơ chế xử lý rủi ro và phá sản phù hợp với đặc thù khởi nghiệp. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm giảm rào cản gia nhập thị trường và khuyến khích tinh thần chấp nhận rủi ro – yếu tố cốt lõi của đổi mới sáng tạo.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển hệ sinh thái hỗ trợ, với việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm doanh nghiệp và mạng lưới cố vấn. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, trong khi khu vực tư nhân và các tổ chức quốc tế được khuyến khích tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển hệ sinh thái.

Chiến lược cũng nhấn mạnh yếu tố hội nhập, với định hướng thu hút nguồn lực quốc tế, thúc đẩy hợp tác công nghệ và kết nối doanh nghiệp Việt Nam với thị trường toàn cầu. Điều này cho thấy khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là câu chuyện trong nước, mà còn là công cụ để nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra không nhỏ. Việc triển khai chiến lược đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương, cũng như năng lực thực thi chính sách. Bên cạnh đó, việc chuyển hóa các mục tiêu thành kết quả cụ thể phụ thuộc nhiều vào khả năng huy động nguồn lực xã hội và xây dựng niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.

Trong tổng thể, Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là một văn bản định hướng, mà là bước đi quan trọng trong việc tái cấu trúc động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Khi tri thức và đổi mới sáng tạo trở thành trung tâm, thành công của chiến lược sẽ không chỉ được đo bằng số lượng doanh nghiệp, mà còn bằng chất lượng tăng trưởng và khả năng tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn.