Vì sao Việt Nam quyết tâm dốc toàn lực cho kỷ nguyên xăng E10?

Đi qua bốn thập kỷ dịch chuyển tiêu chuẩn kỹ thuật đầy biến động, cái đích cuối cùng của quản lý Nhà nước là buộc toàn bộ thị trường phải thích ứng với một cuộc chơi sòng phẳng: Chuyển đổi xanh triệt để hoặc chấp nhận tụt hậu trong cam kết khí thải toàn cầu.

Tại tọa đàm về xăng E10 diễn ra đúng ngày nhiên liệu này được phân phối trên toàn quốc, các chuyên gia cho rằng việc thay thế xăng truyền thống không phải quyết định đột ngột mà là kết quả của quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo, từ thập niên 1980 đến nay, Việt Nam đã trải qua 4 lần chuyển đổi nhiên liệu lớn.

Lần đầu là quá trình chuyển đổi từ tiêu chuẩn nhiên liệu GOST của Liên Xô sang tiêu chuẩn ASTM của châu Âu vào thập niên 1990 sau khi nguồn cung cũ chấm dứt.

Lần thứ hai diễn ra vào năm 2000 khi toàn bộ thị trường chuyển từ xăng pha chì sang xăng không chì, tạo ra thay đổi lớn đối với ngành vận tải.

Lần thứ ba là giai đoạn triển khai xăng sinh học E5 từ cuối năm 2017 đến đầu năm 2018 theo lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học.

Theo ông Bảo, điểm chung của ba lần chuyển đổi trước là đều diễn ra trong bối cảnh nguồn cung thay đổi, buộc thị trường phải thích nghi.

Ngược lại, việc chuyển sang E10 là bước đi được tính toán trước, dựa trên đánh giá toàn diện về nguồn lực, hạ tầng và nhu cầu thực tế.

Vì sao quyết tâm thay thế xăng khoáng?

Theo đại diện Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, mục tiêu lớn nhất của E10 là giảm phát thải, bảo vệ môi trường và từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Việt Nam hiện đã có hệ thống nhà máy lọc dầu, chương trình phát triển nhiên liệu sinh học cùng chuỗi cung ứng phục vụ pha trộn và phân phối. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thực hiện chuyển đổi trên diện rộng.

Đáng chú ý, E5 đã có gần một thập kỷ được đưa vào sử dụng thực tế mà không phát sinh vấn đề đáng kể liên quan đến chất lượng nhiên liệu hay khả năng vận hành phương tiện.

“Chúng ta đã có đủ thời gian khảo nghiệm thực tế. Việc chuyển sang E10 là bước đi được chuẩn bị rất công phu”, ông Bảo nhấn mạnh.

Không còn lý do giữ lại xăng khoáng

Từ góc độ cơ quan quản lý, đại diện Bộ Công Thương cho biết toàn bộ các yếu tố từ nguồn cung ethanol, hạ tầng lưu chứa, vận chuyển, phối trộn đến phân phối đều đã được đánh giá kỹ lưỡng trước khi triển khai.

Theo cơ quan này, khi các điều kiện cần thiết đã sẵn sàng, việc tiếp tục duy trì xăng khoáng không còn phù hợp với mục tiêu giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng.

Chính vì vậy, chủ trương của Chính phủ là thực hiện chuyển đổi một cách triệt để thay vì duy trì song song trong thời gian dài.

Việc phổ cập E10 được kỳ vọng không chỉ giúp giảm phát thải mà còn mở đường cho chiến lược phát triển năng lượng xanh và kinh tế tuần hoàn trong những năm tới.