Vì sao Mỹ chưa thể dập tắt lưới lửa Iran?

Khi số lượng không còn là ưu tiên, Iran đang dùng sự bền bỉ của các bệ phóng di động và UAV giá rẻ để thách thức hệ thống phòng thủ tinh vi nhất thế giới.

Dù Washington và Tel Aviv khẳng định đã "giáng đòn chí tử" làm tê liệt kho vũ khí của Tehran, nhưng thực tế chiến trường đang kể một câu chuyện khác. Những vụ phóng lẻ tẻ nhưng hiểm hóc vẫn tiếp diễn, cho thấy chiến lược "phòng thủ bất đối xứng" của Iran đang phát huy tác dụng trong một cuộc chiến tiêu hao đầy tính toán.

Vì sao Mỹ chưa thể dập tắt lưới lửa Iran?

Tên lửa Iran đánh trúng Tel Aviv, Israel

Sau các đợt không kích, Mỹ và Israel tuyên bố đã làm suy yếu nghiêm trọng năng lực tên lửa và UAV của Iran. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, các vụ phóng mới vẫn diễn ra, cho thấy khả năng tác chiến của Tehran chưa bị triệt tiêu.

Dữ liệu thực tế cho thấy cường độ tấn công đã giảm rõ rệt. Nếu trong 24 giờ đầu xung đột, Iran phóng hàng trăm tên lửa và UAV, thì sau hai tuần, con số này chỉ còn vài đơn vị mỗi ngày. Lầu Năm Góc ước tính số vụ phóng tên lửa giảm khoảng 90%, UAV giảm hơn 80%.

Dù vậy, việc giảm số lượng không đồng nghĩa với mất năng lực. Iran vẫn sở hữu kho tên lửa lớn hàng đầu khu vực, ước tính còn khoảng 2.500 quả. Bên cạnh đó, không phải toàn bộ bệ phóng đã bị vô hiệu hóa, đặc biệt khi nhiều hệ thống được giấu kín hoặc bố trí ngoài các căn cứ quân sự truyền thống.

Chiến lược của Tehran cũng thay đổi. Thay vì tấn công dồn dập, Iran chuyển sang phóng nhỏ giọt, sử dụng bệ phóng di động và phân tán quyền chỉ huy. Cách tiếp cận này khiến việc phát hiện và đánh chặn trở nên khó khăn hơn, đồng thời duy trì áp lực liên tục lên hệ thống phòng thủ đối phương.

Biểu đồ về số lượng vũ khí do Iran phóng vào UAE tính đến ngày 15/3. Trong đó, cột màu xanh là tên lửa đạn đạo, màu đen là tên lửa hành trình và màu vàng là UAV

Giới chuyên gia nhận định đây là kiểu tác chiến tiêu hao: không cần số lượng lớn, chỉ cần duy trì mối đe dọa đủ lâu để làm suy yếu đối thủ về tâm lý và chi phí phòng thủ. Chỉ một số ít UAV hoặc tên lửa lọt qua cũng đủ gây thiệt hại và tạo hiệu ứng lan rộng.

Bên cạnh yếu tố quân sự, Iran còn tận dụng chiến lược bất đối xứng, nhắm vào hạ tầng và các điểm nhạy cảm kinh tế. Những sự cố liên quan đến năng lượng, vận tải hay hàng hải gần đây cho thấy tác động không chỉ dừng ở chiến trường mà lan sang thị trường toàn cầu.

Việc giá dầu biến động mạnh và chuỗi cung ứng năng lượng bị gián đoạn cho thấy, dù bị tổn thất, Iran vẫn giữ được “đòn bẩy” đáng kể. Trong bối cảnh đó, cuộc đối đầu không chỉ là sức mạnh quân sự, mà còn là cuộc chiến về thời gian, chi phí và khả năng chịu đựng.