Vì sao ECB và BOJ đưa ra 2 quyết định trái ngược nhau?

Hôm qua, 21/7, Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) đã bất ngờ tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản. Đây là lần đầu tiên trong 11 năm qua, ngân hàng này tăng lãi suất và tăng mạnh hơn dự kiến.

Cùng ngày, Ngân hàng trung ương Nhật BOJ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng. Quyết định lãi suất được đưa ra hôm nay, sau cuộc họp chính sách kéo dài 2 ngày của BOJ. Lý do là để kích thích tăng trưởng kinh tế. Đáng chú ý là cùng ngày Nhật Bản đồng thời nâng dự báo lạm phát trong nước.

TẠI SAO CÓ SỰ TRÁI NGƯỢC NÀY?

ECB – NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG CHÂU ÂU

Theo quyết định trên, lãi suất tiền gửi của ECB đã thoát khỏi khu vực âm lần đầu tiên trong 8 năm, lên mức 0%. Lãi suất đối với các giao dịch tái cấp vốn tăng lên 0,50% và lãi suất cho vay là 0,75%.

ECB cho biết các đợt tăng lãi suất trong tương lai sẽ hợp lý, trong khi quy mô của các đợt tăng sẽ tùy vào dữ liệu kinh tế thời điểm đó. Dự kiến, đợt tăng lãi suất tiếp theo có thể được đưa ra sớm nhất trong cuộc họp ngày 8/9 tới. Nếu như vậy, lãi suất cơ bản của khu vực Eurozone sẽ chuyển sang trạng thái dương trong năm nay. Lãi suất âm đã được ECB duy trì suốt từ năm 2014.

Đồng euro tăng khoảng 0,7% sau quyết định của ECB. Các thị trường chứng khoán châu Âu biến động sau quyết định này. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng, với lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Đức ở mức cao nhất trong ba tuần.

ECB cũng nhất trí hỗ trợ bổ sung cho các nước có mức nợ cao trong Eurozone, phê chuẩn cơ chế mua trái phiếu mới có tên gọi Công cụ bảo vệ trong giai đoạn chuyển đổi, nhằm khống chế mức tăng chi phí đi vay và hạn chế sự phân mảnh về tài chính.

Quyết định tăng lãi suất được ECB đưa ra trong bối cảnh Eurozone đang đối mặt với lạm phát phi mã và cuộc khủng hoảng năng lượng đang cận kề.

BOJ – NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG NHẬT BẢN

Lãi suất ngắn hạn sẽ được duy trì ở mức âm, còn lãi suất dài hạn sẽ được duy trì ở mức 0%. Sự trái ngược trong chính sách của Ngân hàng trung ương Nhật Bản với các ngân hàng trung ương lớn khác đã khiến tỷ giá của đồng Yên tiếp tục duy trì ở mức thấp nhất trong 24 năm qua

Cùng với đó, Ngân hàng trung ương Nhật Bản cũng quyết định sẽ nâng triển vọng chỉ số giá tiêu dùng, chỉ số quan trọng để đánh giá lạm phát lên mức 2,3% từ mức 1,9% được đưa ra trước đó.

Theo Thống đốc NHTW Nhật Bản KURODA HARUHIKO: “Mục tiêu của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản là duy trì lạm phát ổn định ở mức 2%, để làm được điều này, chúng tôi sẽ tiếp tục nới lỏng tiền tệ và kiểm soát lãi suất, miễn ra điều này cần thiết đối với nền kinh tế”

Ông cho biết, đồng yên yếu sẽ giúp tạo ra chu kỳ tăng trưởng ổn định. Điều quan trọng là các công ty có thể được hưởng lợi, từ đó thúc đẩy tăng lương và chi tiêu tiêu dùng và tạo ra chu kỳ tăng trưởng tích cực; tuy nhiên, đồng yên giảm giá quá nhanh như hiện nay là điều không mong muốn.

Tuy nhiên, Đồng yên yếu cũng đã làm cán cân thương mại Nhật Bản thâm hụt kỷ lục, theo thống kê được Bộ Tài chính Nhật Bản công bố mới đây, trong 6 tháng đầu năm 2022, thâm hụt thương mại của Nhật bản là 7.924 tỷ yên, đây là mức thâm hụt lớn nhất của nước này kể từ năm 1979.

VẬY ĐIỀU KIỆN GÌ KHIẾN BOJ LÀM VẬY VÀ CHÍNH PHỦ SẼ LÀM GÌ?

Quyết định của Ngân hàng trung ương Nhật Bản dự kiến sẽ khiến cho đồng yên tiếp tục suy yếu, vật giá tăng cao, tác động tiêu cực đến sản xuất và tiêu dùng trong nước, do đó, điều mà người dân và doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm lúc này là liệu Chính phủ và Ngân hàng trung ương có đưa ra được giải pháp hiệu quả nào cho vấn đề giá cả tăng cao hay không. Tại sao BOJ làm vậy? cơ sở nào? Chính phủ sẽ hỗ trợ gì? Câu trả lời là đây:

VÌ SAO?

Các điều kiện cụ thể và bối cảnh kinh tế Nhật Bản hiện tại như thế nào, để nước này kiên định lập trường nới lỏng tiền tệ trong bối cảnh lạm phát vẫn dự báo tăng như hiện nay. Một chính sách tiền tệ đi ngược với đa số các nước khác? Đặc trưng nền kinh tế và kỳ vọng của BOJ với nền kinh tế khi áp dụng chính sách tiền tệ lỏng như vậy là gì?

BỞI VÌ

So với các nền kinh tế chủ chốt khác trong khu vực, đà phục hồi sau dịch covid 19 của kinh tế Nhật Bản khá chậm và không bền vững, trong 5 quý gần nhất, có 3 quý tăng trưởng dương và 2 quý tăng trưởng âm, do đó, chính sách sách nới lỏng tiền tệ hiện nay mặc dù đang đi ngược với chính sách thắt chặt tiền tệ của các nước và mang lại nhiều khó khăn cho sản xuất và tiêu dùng nội địa, nhưng theo Ngân hàng trung ương Nhật Bản, về lâu dài, chính sách này là cần thiết nhằm hỗ trợ đà phục hồi kinh tế đang còn mong manh của nước này. Ngoài ra, một lý do khác khiến Ngân hàng trung ương Nhật Bản giữ nguyên chính sách nới lỏng tiền tệ là do lo ngại lạm phát có thể sẽ giảm trở lại nếu họ thắt chặt tiền tệ, khi lạm phát hiện nay chỉ là lạm phát chi phí đẩy, không mang tính bền vững. Mục tiêu hàng đầu của Ngân hàng trung ương Nhật Bản hiện nay là đảm bảo lạm phát tăng ổn định ở mức 2%, qua đó đưa nước thoát khỏi tình trạng giảm phát, vốn đã ám ảnh nước này trong nhiều thập kỷ qua.

CHÍNH PHỦ NHẬT HỖ TRỢ?

Nhật Bản dự kiến có hỗ trợ như thế nào để giải quyết thách thức đối với vấn đề tăng giá tiêu dùng khi đồng yên yếu như thế?

TRẢ LỜI

Trong cuộc họp báo ngày hôm nay, thống đốc Ngân hàng trung ương Nhật Bản Kuroda cho biết, các biện pháp hỗ trợ người dân và doanh nghiệp có thể bắt đầu được triển khai từ tháng 9 tới. Trong kỳ họp quốc hội thường kỳ khai mạc vào tháng 8, Chính phủ và Ngân hàng trung ương Nhật Bản dự kiến sẽ thúc đẩy thông qua gói kích thích kinh tế khẩn cấp trị giá khoảng 40 tỷ USD để thực hiện các biện pháp hỗ trợ. Biện pháp hỗ trợ chủ yếu là hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt cho người dân, trợ giá xăng dầu để giảm áp lực giá cả tăng cao, hỗ trợ vay vốn ưu đãi cho các doanh nghiệp có kế hoạch tái cơ cấu sản xuất, tăng lương cho người lao động. Trong đó hỗ trợ tái cơ cấu sản xuất và tăng lương cho người lao động được coi là biện pháp chủ yếu để tạo ra chu kỳ tăng trưởng mới cho kinh tế Nhật Bản.

Lạm phát tăng cao là vấn đề chung của nhiều khu vực, nhiều quốc gia trên thế giới. Duy trì một chính sách tiền tệ hài hòa, với điều kiện thực tiễn từng nước là điều không dễ. Thực tế có nhiều ý kiến cho rằng, với tình hình hiện nay, không phải cứ tăng lãi suất, chạy đua lãi suất là sẽ hiệu quả, là giải pháp chung cho tất cả các nước. Lạm phát cao, giá hàng hóa tiêu dùng tăng cao như hiện nay phần lớn bắt nguồn từ các cú sốc trong chuỗi cung ứng, do giá năng lượng, giá nguyên liệu đầu vào cao, chứ không phải do các nền kinh tế đang nhiều tiền và cần thắt chặt tiền tệ để rút bớt tiền về. Theo nhiều ý kiến, việc siết chặt chính sách tài khóa và tiền tệ, lạm phát tăng cao và tăng trưởng giảm tốc, có thể khiến nhiều nền kinh tế hàng đầu thế giới rơi vào suy thoái trong vòng 12 tháng tới.