MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Ưu đãi kép" cho phụ nữ sinh con thứ 2

Trước áp lực mức sinh giảm sâu, Nhà nước điều chỉnh mạnh tay: kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng với phụ nữ sinh con thứ hai và mở thêm cửa an cư cho các gia đình đông con.

Luật Dân số – một đạo luật được đánh giá là bước ngoặt trong tư duy điều hành nhân khẩu học – sẽ chính thức được Văn phòng Chủ tịch nước công bố tại họp báo chiều 5/1. Được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10, Luật đặt trọng tâm vào việc khuyến sinh có kiểm soát, thích ứng già hóa dân số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, với nhiều chính sách ưu đãi trực tiếp dành cho phụ nữ sinh từ hai con trở lên.

Luật gồm 8 chương, 30 điều, xác lập khuôn khổ toàn diện cho chính sách dân số và phát triển, trong đó nhấn mạnh mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và chủ động ứng phó với xu hướng già hóa nhanh của dân số Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý là Luật tiếp tục siết chặt các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, tiết lộ giới tính thai nhi (trừ trường hợp phục vụ chẩn đoán, điều trị theo quy định của Bộ Y tế), cũng như mọi hành vi cưỡng bức, ép buộc sinh con hoặc không sinh con.

Trên cơ sở bảo đảm quyền con người và bình đẳng giới, Luật khẳng định mỗi cặp vợ chồng có quyền tự quyết về thời điểm sinh con, số con và khoảng cách sinh, phù hợp với độ tuổi, sức khỏe, điều kiện học tập, lao động, thu nhập và khả năng nuôi dạy con.

Đáng chú ý, nhằm duy trì mức sinh thay thế, Luật quy định rõ: lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Đây được xem là điều chỉnh quan trọng, gắn chính sách dân số với quyền lợi lao động và an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; phụ nữ thuộc dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ tại các địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế sẽ được hỗ trợ tài chính khi sinh con. Mức hỗ trợ cụ thể, điều kiện và thủ tục thực hiện sẽ do Chính phủ quy định, căn cứ vào điều kiện kinh tế – xã hội từng thời kỳ. Các địa phương cũng được phép quyết định mức hỗ trợ cao hơn, tùy khả năng cân đối ngân sách.

Luật Dân số đồng thời mở rộng chính sách an sinh khi quy định người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo pháp luật về nhà ở – một bước đi cho thấy nỗ lực gắn khuyến sinh với bài toán an cư.

Hằng năm, cơ quan thống kê Trung ương sẽ công bố tình trạng mức sinh, làm cơ sở để Chính phủ và chính quyền địa phương xây dựng các chính sách khuyến khích phù hợp. Để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, Luật khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi vào hương ước, quy ước cộng đồng; đồng thời quy định đình chỉ hành nghề đối với người tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai.

Ngoài ra, Luật Dân số còn sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội. Theo đó, thời gian nghỉ thai sản được điều chỉnh linh hoạt hơn đối với trường hợp sinh con thứ hai hoặc sinh đa thai; lao động nam cũng được mở rộng thời gian nghỉ khi vợ sinh con.

Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7. Riêng các quy định về hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 – cho thấy lộ trình triển khai thận trọng nhưng rõ ràng của chính sách khuyến sinh trong giai đoạn tới.