Tuyên bố hạt nhân Iran "châm ngòi" thị trường

Iran tuyên bố không nhượng bộ về chương trình hạt nhân ngay cả khi Mỹ chấp nhận đề xuất liên quan eo biển Hormuz, trong bối cảnh hai bên nối lại đối thoại gián tiếp. Lập trường cứng rắn này khiến triển vọng bình thường hóa nguồn cung năng lượng và vận tải qua tuyến hàng hải chiến lược tiếp tục là biến số lớn với thị trường.

Tuyên bố cứng rắn của Iran trong đàm phán hạt nhân làm tăng rủi ro địa chính trị, có khả năng đẩy giá dầu thô cao hơn và ảnh hưởng đến chi phí năng lượng của các doanh nghiệp.

Một quan chức cấp cao Iran nói Tehran sẽ không thể hiện bất kỳ sự linh hoạt nào về vấn đề hạt nhân, kể cả khi Washington chấp nhận đề xuất của Iran về mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng nước này. Tuyên bố được đưa ra ngày 25/9, trong lúc Mỹ và Iran đang nối lại các cuộc trao đổi nhằm tìm giải pháp chấm dứt xung đột.

Hormuz là mắt xích đặc biệt quan trọng đối với thương mại năng lượng toàn cầu. Bất kỳ rủi ro nào làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua khu vực này đều có thể làm tăng chi phí bảo hiểm, thời gian vận chuyển và mức dự trữ của các nhà nhập khẩu. Reuters cho biết xung đột hiện nay đã gây gián đoạn đáng kể đối với xuất khẩu dầu toàn cầu, trong đó Hormuz và Bab el-Mandeb đều chịu ảnh hưởng.

Với doanh nghiệp dầu khí, biến động giá dầu tạo ra tác động không đồng nhất giữa các mắt xích. Doanh nghiệp thượng nguồn có thể hưởng lợi khi giá dầu duy trì cao, trong khi nhóm lọc hóa dầu, vận tải và các ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu phải đối mặt với áp lực giá vốn lớn hơn. Biên lợi nhuận vì vậy phụ thuộc không chỉ vào giá dầu mà còn vào chênh lệch giá giữa đầu vào và đầu ra.

Nhóm vận tải biển và logistics cũng chịu tác động trực tiếp nếu tuyến hàng hải bị hạn chế. Chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và thời gian vận chuyển tăng có thể làm giảm hiệu quả khai thác đội tàu hoặc buộc doanh nghiệp điều chỉnh tuyến đường.

Ở chiều ngược lại, nếu đàm phán Mỹ-Iran đạt tiến triển và Hormuz được mở lại ổn định, phần bù rủi ro địa chính trị trong giá năng lượng và vận tải có thể giảm. Hiện Washington và Tehran vẫn còn khoảng cách đáng kể trong đàm phán, dù các kênh đối thoại tiếp tục được duy trì.