Từ phòng lab đến thị trường – nghệ thuật “săn ứng dụng” bằng tư duy chức năng

(#166) Tìm ứng dụng mới không phải là phát minh kỹ thuật.

Đó là nghệ thuật tìm nơi công nghệ của bạn giải quyết được giá trị mới. — Sam Kogan

1. Bước 2 – TÌM KIẾM (SEARCH): Khi Google không còn đủ

Nếu bạn gõ lên Google “Gas Separation Membrane application”, bạn sẽ nhận về hơn 20.000 kết quả.

Và… bạn sẽ chẳng biết bắt đầu từ đâu!

Thay vì bơi giữa biển dữ liệu, Sam Kogan đưa ra một quy trình cực kỳ thông minh: Dùng cấu trúc bộ ba “Subject – Action – Object” (Chủ thể – Hành động – Đối tượng).

Ví dụ: Tay di chuyển không khí.

• Tay = Chủ thể

• Di chuyển = Hành động

• Không khí = Đối tượng

Từ đây, bạn có thể tạo ra hàng loạt biến thể ứng dụng:

• Tay điều hướng không khí.

• Tay làm mát không khí.

• Tay lọc sạch không khí.

Chỉ cần thay hành động hoặc đối tượng, bạn mở ra một thế giới ứng dụng mới.

Áp dụng cho màng carbon:

• Màng ngăn tạp chất.

• Màng điều hướng khí.

Từ đây, ta tìm ứng dụng dựa trên chức năng chứ không dựa vào sản phẩm gốc.

Kogan và nhóm nghiên cứu không tìm trên Google, mà tra cứu trong cơ sở dữ liệu sáng chế Mỹ (US Patent Base) — nơi chứa những ứng dụng thực sự có khả năng thương mại hóa.

Kết quả thật bất ngờ:

• Từ 20.000 kết quả Google → chỉ còn 230 bằng sáng chế

• Và 33 lĩnh vực công nghệ tiềm năng

Đây là cách lọc vàng ra khỏi sa mạc dữ liệu.

2. Khai phá ứng dụng mới: từ màng lọc khí đến máu người & đường thực phẩm

Ứng dụng trực tiếp:

• Tinh lọc peptide trong dược phẩm.

• Lọc khí thải từ động cơ, tua-bin, máy bơm công nghiệp.

Cả hai đều liên quan trực tiếp đến ngăn tạp chất & điều hướng khí.

Ứng dụng mục tiêu mới (New Targets):

Vì lỗ xốp của màng chỉ 2–50 nanomet, nên có thể tách được:

• Đường (sugars)

• Lipid (chất béo)

• Protein

Gợi mở ứng dụng hoàn toàn mới:

• Phân tích máu trong y tế.

• Chế biến đường và dinh dưỡng trong ngành thực phẩm.

Từ ngành năng lượng công nghiệp → bước sang y học & thực phẩm sạch!

Ứng dụng chức năng mới (New Functionalities):

Những chất bị giữ lại trên bề mặt màng — liệu có thể tận dụng không?

Câu trả lời: CÓ!

Nếu phủ thêm lớp xúc tác hóa học, màng có thể trở thành phòng thí nghiệm mini, nơi các phản ứng hóa học diễn ra chính xác và tiết kiệm năng lượng.

→ Một chức năng hoàn toàn mới được sinh ra!

3. Bước 3 – TỔNG HỢP & LỰA CHỌN (SYNTHESIS & SELECTION)

Khi có hàng chục ý tưởng, bạn không thể chạy theo tất cả. Hãy chọn lựa thông minh dựa trên 3 yếu tố:

Tiêu chí Câu hỏi cần hỏi Mục tiêu

1. Dễ triển khai. Công nghệ hiện có có dễ thích nghi không? Giảm chi phí thử nghiệm

2. Giá trị mang lại. Ứng dụng này giúp khách hàng tiết kiệm hoặc tăng giá trị bao nhiêu? Xác định ROI sớm

3. Quy mô thị trường. Có đủ lớn để đáng đầu tư không? Ưu tiên ứng dụng tạo tăng trưởng

Ví dụ: Tinh lọc peptide trong dược phẩm → giá trị cao, nhưng cần tiêu chuẩn y tế phức tạp.

Tinh lọc đường trong thực phẩm → dễ áp dụng hơn, quy mô lớn hơn → chọn trước!

4. Bước 4 – THẨM ĐỊNH (VALIDATION): Biến ý tưởng thành hành động

Đây là lúc ta trả lời câu hỏi: Liệu công nghệ này có khả năng sống sót trong thị trường mới không?

Ba điều cần kiểm tra:

1. Quy mô kinh doanh: bao nhiêu khách hàng, mức giá, biên lợi nhuận?

2. Chi phí triển khai: có cần thay đổi dây chuyền hay chỉ cần điều chỉnh nhỏ?

3. Khả năng tổ chức: đội ngũ, tài chính, quan hệ đối tác có đủ để mở ngành mới không?

Thẩm định không phải để lo sợ, mà để chắc thắng.

Một startup khôn ngoan thử nhỏ – học nhanh – mở rộng mạnh.

5. Ba bài học khởi nghiệp từ Bài 32

① Đừng tìm thị trường – hãy tìm chức năng tương đồng.

Công nghệ của bạn có thể sống trong ngành khác, nếu bạn hiểu nó làm được gì.

② Dữ liệu không phải là tri thức – tri thức đến từ cấu trúc tìm kiếm.

Cách tìm theo Subject – Action – Object giúp bạn nhìn thế giới theo logic của sáng tạo.

③ Đổi mới không nằm trong phòng lab, mà nằm trong ứng dụng chéo ngành.

Công nghệ chỉ thật sự sống khi nó được ghép vào một vấn đề thật của con người.

Thông điệp Bài 32:

Công nghệ không cần sinh ra để làm mọi thứ.

Nó chỉ cần được ghép đúng chỗ — và nó sẽ thay đổi cả thế giới.

Ở Bài 33, ta sẽ bước sang phần cực kỳ quan trọng:

Xây dựng BẢN ĐỒ CHỨC NĂNG (Functional Map) – công cụ giúp bạn hình dung toàn bộ cây ứng dụng của công nghệ, để chọn hướng tăng trưởng đúng và nhanh nhất.

⸻

P/s: Bạn đang mất phương hướng? Lạc hướng? Inbox tư vấn nhé!