Trump tung chiêu hạ giá thuốc Mỹ bằng cách nâng giá toàn cầu

Chính quyền Trump thúc ép các hãng dược Mỹ giảm giá thuốc trong nước bằng cách áp dụng mức giá “Tối huệ quốc”, buộc tăng giá tại thị trường quốc tế để bù đắp. Tuy nhiên, chiến lược này gây tranh cãi, đối mặt thách thức pháp lý và nhiều hãng dược có thể chọn tăng giá toàn cầu thay vì giảm giá trong nước.

Trong một động thái gây tranh cãi, chính quyền Donald Trump vừa công bố một kế sách mới nhằm giảm giá thuốc tại Mỹ. Theo đó, các hãng dược sẽ phải hạ giá sản phẩm ở thị trường nội địa, đồng thời có thể tăng giá ở các quốc gia khác để bù đắp lợi nhuận. Đề xuất này đã ngay lập tức tạo ra những làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ dư luận quốc tế.

Theo chia sẻ từ Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick trên chương trình The Axios Show, Tổng thống Donald Trump đã gửi thông điệp cứng rắn đến các hãng dược Mỹ: họ không thể tiếp tục bán thuốc với giá rẻ mạt ở nước ngoài trong khi lại bán với giá cao ngất ngưởng ở thị trường nội địa. Đây là một động thái mới trong chuỗi nỗ lực đầy tham vọng của ông Trump nhằm buộc ngành dược phải giảm giá thuốc cho người dân Mỹ.

Áp lực từ chính sách giá "Tối huệ quốc"

Ông Trump nhiều lần nhấn mạnh rằng bệnh nhân Mỹ đang phải "trợ giá" cho bệnh nhân ở các quốc gia khác. Ông dẫn chứng số liệu năm 2022 cho thấy chi phí thuốc men ở Mỹ cao gấp gần ba lần so với các nước phát triển. Mục tiêu trọng tâm của ông là áp dụng chính sách "Tối huệ quốc" (Most Favored Nation - MFN), yêu cầu các hãng dược phải cung cấp thuốc tại Mỹ với cùng mức giá như ở châu Âu.

Ngay cuối nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump từng cố gắng áp đặt chính sách này nhưng bị tòa án chặn lại. Đến tháng 5 vừa qua, ông tái khởi động nỗ lực bằng một sắc lệnh hành pháp, cảnh báo rằng các hãng dược phải bán thuốc cho người Mỹ với giá thấp nhất mà một quốc gia phát triển nào đó đã trả, nếu không sẽ phải chịu hậu quả. Khi đó, ông chỉ trích Liên minh châu Âu vì đã ép các công ty dược bán thuốc giá thấp, và tuyên bố "trò chơi đã kết thúc rồi".

Không hài lòng với kết quả đàm phán, ông Trump tiếp tục gửi thư đến 17 CEO của các tập đoàn dược phẩm lớn vào cuối tháng 7, yêu cầu mở rộng chính sách MFN cho cả Medicaid và Medicare. Ông còn thúc ép các hãng bán trực tiếp một số loại thuốc cho người tiêu dùng với giá MFN, loại bỏ các khâu trung gian gây đội giá.

Các hãng dược và chuyên gia lo ngại

Mặc dù chính sách này chưa mang lại kết quả đáng kể tại Mỹ, các chuyên gia nhận định kịch bản nhiều khả năng xảy ra là các hãng dược sẽ nâng giá ở nước ngoài hơn là giảm giá tại Mỹ. Hãng dược Eli Lilly đã thông báo sẽ tăng giá thuốc giảm cân Mounjaro tại Vương quốc Anh, tuyên bố rằng việc này "có thể khó khăn, nhưng điều đó có nghĩa là giá thuốc mà các chính phủ và hệ thống y tế ở những thị trường phát triển khác... phải tăng lên để có thể tính đến việc hạ bớt giá tại Mỹ".

Hiệp hội Nghiên cứu và Sản xuất Dược phẩm Mỹ (PhRMA) - tổ chức đại diện chính của ngành dược - cũng đưa ra tuyên bố ủng hộ việc buộc các quốc gia khác "trả đúng phần" cho các loại thuốc đổi mới, nhưng lại cảnh báo không nên áp dụng chính sách MFN.

Ông Alex Schriver, người phát ngôn của PhRMA, cho biết: "Áp đặt kiểm soát giá từ nước ngoài sẽ làm suy yếu vai trò dẫn đầu của Mỹ, gây hại cho cả bệnh nhân lẫn người lao động". PhRMA lo ngại rằng việc này sẽ ảnh hưởng đến hệ sinh thái đổi mới dược phẩm và vị thế của Mỹ trên bản đồ y tế toàn cầu.