Trump Tăng Thuế Quan 25% Trên Thép và Nhôm: Liệu Cánh Cửa Thương Mại Có Bị Khóa?

Giới Thiệu Chung: Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố sẽ áp dụng thuế quan mới 25% đối với tất cả hàng nhập khẩu thép và nhôm vào Mỹ, bổ sung cho các mức thuế đã có đối với kim loại. Đây là một bước leo thang mới trong cuộc cải tổ chính sách thương mại của ông.

Chiến Lược Thuế Quan Mới

Trong buổi họp báo trên Air Force One khi đang trên đường đến NFL Super Bowl ở New Orleans, Trump cho biết ông sẽ công bố các mức thuế quan mới này vào thứ Hai.

“Nếu họ đánh thuế chúng ta, chúng ta cũng đánh thuế họ,” Trump nói khi đề cập đến kế hoạch thuế quan đối ứng. Điều này có nghĩa là Mỹ sẽ áp dụng các mức thuế quan tương ứng đối với hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, bằng cách khớp với mức thuế mà các nước đó áp dụng lên hàng xuất khẩu của họ.

Các Tác Động Và Vấn Đề Kèm Theo

Đối với các đối tác thương mại:

Một nguồn tin từ chính phủ Canada cho biết Ottawa sẽ không phản ứng ngay với thông báo của Trump cho đến khi có thêm thông tin hoặc nhận được lệnh bằng văn bản từ ông.

Ngoài ra, Trump cho biết rằng mặc dù chính phủ Mỹ sẽ cho phép công ty thép của Nhật Bản – Nippon Steel – đầu tư vào U.S. Steel, nhưng sẽ không chấp nhận nếu cổ phần đầu tư này vượt quá 50%.

Lịch sử và các ưu đãi thuế cũ:

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump đã áp dụng mức thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm, nhưng sau đó đã miễn thuế cho một số đối tác thương mại như Canada, Mexico và Brazil. Sau đó, cựu Tổng thống Joe Biden đã thương lượng các thỏa thuận hạn ngạch miễn thuế với Anh, Liên minh châu Âu và Nhật Bản. Tuy nhiên, chưa rõ kế hoạch của Trump sẽ ảnh hưởng thế nào đến các ưu đãi và hạn ngạch này.

Ảnh hưởng đến ngành sản xuất:

Sau khi Trump áp dụng các mức thuế quan ban đầu, công suất hoạt động của các nhà máy thép đã tăng lên trên 80% vào năm 2019. Tuy nhiên, gần đây sự thống trị của Trung Quốc trong ngành đã đẩy giá thép xuống, khiến công suất này giảm. Một lò luyện nhôm ở Missouri từng được khôi phục nhờ thuế quan đã bị đóng cửa vào năm ngoái bởi Magnitude 7 Metals.

Nguồn cung hàng kim loại:

Dữ liệu từ chính phủ và Hiệp hội Sắt Mỹ cho biết, các nguồn nhập khẩu thép lớn nhất của Mỹ đến từ Canada, Brazil và Mexico, sau đó là Hàn Quốc và Việt Nam. Trong khi đó, Canada – với nguồn điện thủy điện dồi dào – cung cấp tới 79% lượng nhôm nguyên liệu cho Mỹ trong 11 tháng đầu năm 2024, và Mexico là nhà cung cấp chính của phế liệu nhôm và hợp kim nhôm.

Ý kiến từ các lãnh đạo kinh tế:

Thủ tướng Quebec, Francois Legault, cho rằng:

“Chính quyền Trump đang đe dọa tấn công vào các ngành thép và nhôm – những ngành mà Mỹ phụ thuộc nhiều vào nguồn cung từ nước ngoài. Quebec xuất khẩu 2,9 triệu tấn nhôm, chiếm tới 60% nhu cầu của Mỹ. Họ có muốn nhận hàng từ Trung Quốc không?”

Ông nhấn mạnh rằng cần phải nhanh chóng đàm phán lại hiệp định thương mại tự do với Mỹ để chấm dứt sự bất ổn này trước khi đợt đánh giá dự kiến vào năm 2026.

Thuế Quan Đối Ứng và Các Bước Hành Chính

Trump cho biết ông sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào thứ Ba hoặc thứ Tư để đưa ra các chi tiết cụ thể về kế hoạch thuế quan đối ứng. Theo đó, Mỹ sẽ “đánh thuế đối ứng” theo tỷ lệ tương ứng với thuế mà các nước khác đánh lên hàng hóa xuất khẩu của họ.

Ngoài ra, Trump cũng bày tỏ những bất bình với việc Liên minh Châu Âu áp dụng mức thuế 10% đối với ô tô nhập khẩu, trong khi Mỹ chỉ áp dụng 2,5% đối với xe hơi của mình. Tuy nhiên, Mỹ lại hưởng mức thuế 25% đối với xe bán tải – nguồn lợi nhuận quan trọng của các nhà sản xuất ô tô lớn tại Detroit như General Motors, Ford và Stellantis.

Hiện mức thuế trung bình trọng số của Mỹ là khoảng 2,2%, so với 12% của Ấn Độ, 6,7% của Brazil, 5,1% của Việt Nam và 2,7% của các quốc gia EU.

Các Biện Pháp Tại Biên Giới

Trong một cuộc phỏng vấn riêng trên Fox News, Trump cho biết các biện pháp mà Canada và Mexico đang thực hiện để bảo vệ biên giới và ngăn chặn dòng chảy ma túy cùng người di cư là chưa đủ.

Ông đe dọa sẽ áp dụng thuế quan 25% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Mexico và Canada nếu hai quốc gia này không có các biện pháp mạnh mẽ hơn. Sau khi nhận được một số nhượng bộ ban đầu – với Mexico cam kết bổ sung 10.000 binh lính Vệ binh Quốc gia và Canada triển khai công nghệ cùng nhân lực mới, Trump đã hoãn thuế quan đến ngày 1 tháng 3. Tuy nhiên, ông cho rằng các biện pháp hiện tại là “không đủ, không bền vững, và tôi sẽ thay đổi chúng.”

Kết Luận: Hành Trình Định Hình Thương Mại Mới

Bước đi mới của Trump nhằm áp dụng mức thuế quan cao 25% đối với thép và nhôm, cùng với kế hoạch áp dụng thuế quan đối ứng, hứa hẹn sẽ thay đổi cục diện thương mại toàn cầu.

“Nếu họ đánh thuế chúng ta, chúng ta cũng đánh thuế họ,” như Trump đã nói, thể hiện ý chí đối trọng trong chiến lược thương mại.

Liệu các đối tác thương mại có chấp nhận những biện pháp này, và hệ quả đối với ngành sản xuất, nguồn cung cũng như các hiệp định thương mại tự do sẽ ra sao? Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ định hình lại mối quan hệ thương mại toàn cầu trong những năm tới.

NQL STOCK