Trump mở rộng "ván bài" thuế quan

Chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục mở rộng các biện pháp thuế quan nhằm vào Canada và Brazil, đồng thời tìm kiếm cơ sở pháp lý mới để duy trì chính sách thương mại cứng rắn. Động thái này làm gia tăng bất ổn với chuỗi cung ứng toàn cầu, lạm phát và triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Việc Mỹ áp thuế tới 50% với một số mặt hàng Canada và 25% với hàng hóa Brazil không chỉ tác động đến quan hệ thương mại song phương mà còn có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới doanh nghiệp xuất khẩu, dòng vốn và thị trường tài chính toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Tổng thống Trump tuyên bố áp đặt mức thuế 50% đối với thiết bị điện, máy móc và các mặt hàng nhập khẩu khác từ Canada, áp dụng cho khoảng 20 tỷ USD hàng hóa. Các mức thuế sẽ có hiệu lực sau 30 ngày. Đây là một trong những mức thuế cao nhất chính quyền Trump từng ban hành. Một số mặt hàng quan trọng sẽ được miễn trừ, bao gồm năng lượng, khoáng sản, thủy sản và ô tô. Trước đó, chính quyền cũng thông báo áp thuế 25% đối với hàng hóa Brazil theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với cáo buộc các chính sách Brazil cản trở thương mại Mỹ.

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế diện rộng hồi tháng 2, ông Trump chuyển sang áp dụng mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ cho phép áp thuế trong thời hạn tối đa 150 ngày, sắp hết hiệu lực vào ngày 24/7. Chính quyền đang chuẩn bị thay thế bằng các mức thuế lâu dài hơn, có thể dựa trên Điều 301 hoặc các cơ chế pháp lý khác để duy trì chương trình thuế quan.

Chính quyền Mỹ đã khởi động cuộc điều tra liên quan đến lao động cưỡng bức, đề xuất áp thuế 10% đối với hàng hóa từ 14 quốc gia và EU, cùng thuế 12,5% đối với 45 quốc gia khác, trong đó có Trung Quốc. Ngoài ra, một cuộc điều tra về dư thừa năng lực sản xuất toàn cầu đang được mở, có thể dẫn đến thuế cao hơn đối với Trung Quốc, EU và 16 đối tác thương mại khác. Cuộc điều tra dự kiến hoàn tất cuối năm nay.

Ông Jacob Jensen, Giám đốc chính sách thương mại tại American Action Forum, cho biết lượng hàng nhập khẩu vào Mỹ gần đây tăng đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu do doanh nghiệp đẩy mạnh nhập hàng trước khi thuế mới có hiệu lực. Xu hướng này dự kiến sẽ hạ nhiệt sau tháng 7, với khối lượng nhập khẩu giảm gần 5% trong tháng 8 và khoảng 6% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm 2025.