Trump: Không nhân nhượng "kẻ phá luật

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế khẩn cấp theo IEEPA, Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu cứng rắn rằng Washington vẫn còn nhiều công cụ pháp lý khác để áp thuế cao hơn với các đối tác “quay xe” thỏa thuận. Diễn biến này làm gia tăng bất định thương mại toàn cầu, khiến thị trường tài chính chao đảo và triển vọng các thỏa thuận đối ngoại của Mỹ tiếp tục rơi vào trạng thái giằng co.

Ông Donald Trump phát đi thông điệp cứng rắn: mọi toan tính rút khỏi các thỏa thuận thương mại sẽ phải trả giá bằng thuế quan cao hơn. Động thái này được đưa ra ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ cơ sở áp thuế theo IEEPA, cho thấy Washington sẵn sàng đổi công cụ nhưng không đổi lập trường trong việc giữ kỷ luật thương mại.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế khẩn cấp áp theo IEEPA, Donald Trump lập tức phát đi cảnh báo cứng rắn: mọi quốc gia rút lui khỏi các thỏa thuận thương mại vừa ký với Washington sẽ phải đối mặt với những mức thuế “cao hơn nhiều”, được triển khai dựa trên các cơ sở pháp lý khác.

Trong loạt thông điệp đăng trên Truth Social, ông Trump để ngỏ khả năng áp thêm phí cấp phép đối với đối tác thương mại, nhấn mạnh rằng phán quyết của tòa không làm suy yếu quyền lực thuế quan của Nhà Trắng, trái lại còn mở đường cho các biện pháp “mạnh tay và chắc chắn hơn về mặt pháp lý”. Theo ông, những nước từng “bòn rút nước Mỹ suốt nhiều năm” nếu “chơi đùa” sau phán quyết sẽ phải trả giá đắt hơn những gì đã cam kết.

Sự bất định về hướng đi thuế quan nhanh chóng phủ bóng lên kinh tế toàn cầu. Thị trường Phố Wall khép lại phiên đầu tuần trong sắc đỏ, khi nhà đầu tư lo ngại rủi ro chính sách và gián đoạn công nghệ. Đồng USD suy yếu so với euro và yen, phản ánh tâm lý phòng thủ gia tăng.

Ở châu Âu, Nghị viện châu Âu quyết định hoãn bỏ phiếu phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, sau khi Washington áp mức thuế nhập khẩu tạm thời 15% đối với hàng hóa từ tất cả các quốc gia. Theo thỏa thuận, hàng hóa EU chịu thuế 15% với nhiều ngoại lệ, đổi lại EU dỡ bỏ thuế với nhiều mặt hàng nhập từ Mỹ.

Mức thuế mới—được nâng từ 10% lên trần 15% theo Đạo luật Thương mại 1974—dự kiến có hiệu lực từ rạng sáng 24/2 (giờ Mỹ). Cùng thời điểm, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ sẽ ngừng thu các khoản thuế theo IEEPA đã bị tuyên là bất hợp pháp.

Triển vọng các thỏa thuận đối ngoại vẫn mờ mịt: Trung Quốc kêu gọi Mỹ dỡ bỏ thuế quan, EU tạm dừng phê chuẩn, còn Ấn Độ trì hoãn đàm phán. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết chính quyền đang cân nhắc mở các cuộc điều tra mới theo Mục 301—đòn bẩy pháp lý cho khả năng áp thêm thuế.

Ở trong nước, một nhóm thượng nghị sĩ Dân chủ đề xuất buộc chính quyền hoàn trả các khoản thuế dựa trên IEEPA trong vòng 180 ngày, dù triển vọng thông qua chưa rõ. Cùng lúc, ông Trump tiếp tục công kích các thẩm phán đã ra phán quyết bất lợi, trong bối cảnh Tòa án Tối cao tái khẳng định vai trò kiểm soát quyền lực tổng thống.

Thông điệp phát đi từ Washington là rõ ràng: phán quyết có thể thay đổi công cụ, nhưng không làm đổi hướng—thuế quan vẫn là “vũ khí” trung tâm trong chiến lược thương mại của ông Trump.