Trump chưa từ bỏ Greenland?

Không chỉ là câu chuyện chủ quyền, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh về tài nguyên, tuyến hàng hải và an ninh giữa các cường quốc. Những diễn biến mới có thể tác động đến thị trường năng lượng, quốc phòng và khai khoáng trong thời gian tới.

Phát biểu bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Greenland nên thuộc quyền kiểm soát của Mỹ thay vì Đan Mạch.

Theo ông Trump, Copenhagen chưa đầu tư tương xứng cho Greenland, trong khi hòn đảo này ngày càng có vai trò quan trọng khi Nga và Trung Quốc gia tăng hiện diện tại Bắc Cực.

Ông cũng thừa nhận việc theo đuổi mục tiêu này có thể ảnh hưởng đến quan hệ với các đồng minh NATO, song vẫn cho rằng lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ cần được đặt lên hàng đầu.

Greenland từ lâu được xem là vị trí chiến lược nhờ nằm trên các tuyến hàng hải Bắc Cực, đồng thời sở hữu trữ lượng lớn khoáng sản hiếm, đất hiếm và tài nguyên năng lượng chưa được khai thác.

Quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ có dấu hiệu cải thiện

Trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ, ông Trump cũng cho biết Washington sẽ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt theo Đạo luật CAATSA đối với Ankara và đang xem xét các quyết định liên quan đến chương trình tiêm kích F-35.

Tổng thống Recep Tayyip Erdogan bày tỏ kỳ vọng hai nước sẽ sớm đạt tiến triển tích cực trong hợp tác quốc phòng, bao gồm cả việc hỗ trợ động cơ cho chương trình máy bay chiến đấu KAAN.

Những động thái này cho thấy quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ đang có dấu hiệu cải thiện sau nhiều năm tồn tại bất đồng liên quan đến quốc phòng và chính sách khu vực.

Tác động tới địa chính trị và thị trường

Theo giới quan sát, việc ông Trump tiếp tục nhấn mạnh Greenland phản ánh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt tại Bắc Cực, nơi được đánh giá sẽ giữ vai trò quan trọng đối với thương mại, khai khoáng và an ninh trong nhiều thập kỷ tới.

Greenland sở hữu nguồn tài nguyên đất hiếm, uranium, đồng, niken cùng nhiều khoáng sản phục vụ ngành bán dẫn, xe điện và quốc phòng. Nếu các hoạt động khai thác được mở rộng, khu vực này có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với thị trường tài chính, căng thẳng địa chính trị tại Bắc Cực có thể tiếp tục hỗ trợ nhóm doanh nghiệp quốc phòng, khai khoáng và năng lượng, đồng thời làm gia tăng nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng các nguyên liệu chiến lược.

Ở chiều ngược lại, bất kỳ động thái leo thang nào liên quan đến chủ quyền Greenland cũng có thể làm gia tăng bất ổn giữa Mỹ với các đồng minh châu Âu, tạo thêm biến số đối với thị trường toàn cầu.

Giới phân tích cho rằng trong ngắn hạn, trọng tâm vẫn sẽ là phản ứng của Đan Mạch, Greenland và các nước NATO, cũng như khả năng những tuyên bố của Washington được cụ thể hóa thành các bước đi chính sách hay chỉ dừng ở thông điệp chiến lược.