Trong nghề luật, tôi có một nguyên tắc gần như luôn đúng: hồ sơ càng đẹp, tôi càng phải tìm kỹ hơn

Một hồ sơ hoàn hảo thường không có nghĩa là không có điểm yếu. Có thể đơn giản là luật sư chưa tìm thấy nó.

Trong bất kỳ vụ việc nào cũng có thể tồn tại một “sự thật xấu”: một email gửi lúc nóng giận, một thỏa thuận miệng, một khoản tiền chuyển không rõ nội dung, một chữ ký, một tin nhắn hoặc một tình tiết mà thân chủ không muốn nhắc đến.

Thân chủ có thể giấu vì sợ bất lợi. Luật sư đôi khi cũng vô thức né tránh vì không muốn làm hồ sơ đang thuận lợi trở nên phức tạp. Tôi cho rằng đó là sai lầm nguy hiểm.

Luật sư phải là người tìm ra điểm yếu của hồ sơ trước đối phương. Phát hiện sớm, đó chỉ là một dữ kiện cần đánh giá và xử lý. Để đối phương phát hiện trước, nó có thể trở thành một đòn đánh bất ngờ. Tệ hơn, nếu người có thẩm quyền phát hiện ra tình tiết bất lợi mà nhận thấy luật sư đã biết nhưng không nói, vấn đề lúc đó không còn nằm ở một chứng cứ riêng lẻ. Uy tín của cả hồ sơ bị ảnh hưởng.

Một cách tôi thường dùng để kiểm tra mình có đang nhìn hồ sơ quá thiên lệch hay không là tự viết lập luận cho phía đối phương.

Không phải viết cho có. Tôi phải viết sao cho thật sự thuyết phục, như thể mình đang bảo vệ quyền lợi cho họ. Nếu không thể xây dựng được một lập luận đủ mạnh cho phía bên kia, có thể tôi chưa hiểu hết hồ sơ hoặc đang nhìn nó bằng con mắt của người muốn thắng.

Khi đã tìm thấy điểm bất lợi, đừng tìm cách che nó bằng những câu chữ vòng vo.

Người đọc hồ sơ có kinh nghiệm nhận ra ngay sự né tránh. Càng cố làm nhẹ một tình tiết, càng dễ khiến người ta chú ý đến nó. Nếu tình tiết đó cần được trình bày, tôi thiên về cách nêu thẳng, đúng bản chất, sau đó giải thích bối cảnh và giá trị pháp lý của nó.

Một điểm yếu do chính mình chủ động đưa ra sẽ khác hoàn toàn với một điểm yếu bị đối phương bất ngờ lôi ra.

Và muốn tìm được sự thật, đôi khi phải biết cách hỏi.

Thay vì hỏi thân chủ: “Anh/chị có làm gì sai không?”, tôi thường nghĩ đến một câu hỏi khác: Nếu phía bên kia quyết tâm tìm ra điểm bất lợi nhất của anh/chị, họ sẽ tìm thấy điều gì?

Câu hỏi đó thường giúp thân chủ dễ nói thật hơn.

Bởi nhiều người không giấu thông tin vì muốn lừa luật sư. Họ giấu vì xấu hổ, sợ bị đánh giá hoặc sợ luật sư cho rằng mình đã sai.

Nhưng luật sư không thể bảo vệ một sự thật mà mình không biết. Thà biết sự thật xấu sớm để tìm cách xử lý, còn hơn xây cả một chiến lược trên một câu chuyện đẹp nhưng không đầy đủ và thiếu sự trung thực.

FB Luật sư Nguyễn Thái Thùy Trâm